Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/18941 K.2016/23750

DAVA...Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali ... icra, inkar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.

Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davalılar aleyhine ... ...İcra Müdürlüğünün 2012/1800 esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine karşı davalıların haksız olarak itiraz etmeleri üzerine takibin durduğunu, itirazın yersiz olduğunu, davalılardan ... Bilişim... ... ... şirketlerinin birlikte hareket ettiklerini, ...sebeple alacaklardan müteselsilen sorumlu olduklarını, diğer davalı ...'...... asıl işveren olarak işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu belirterek davalıların itirazlarının iptalini... kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti alacağı... ulusal bayram... genel tatil ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir.

Davalı Savunmasınınn Özeti:

Davalılar ... Bilişim... ... ... şirketi vekilleri, öncelikle inkar tazminatı oranının.........geçemeyeceğini, ... ... davalı şirketin... ihale ... ... kesme...bağlama işlerini aldıklarını, şirketlerin herhangi ... hukuki bağının bulunmadığını, davacının işten kendisinin ayrılması sebebiyle ihbar tazminatı hakkının bulunmadığını savunmuşlardır.

Davalı ... vekili, davalının asıl işveren olmayıp ihale makamı olduğunu, işin niteliği... teknik şartnamedeki hükümler gereği işçilerin fazla mesai yapmalarının ... konusu olmadığını, taşeronların işçilik alacaklarının ibraname karşılığında ödendiğini beyan etmekle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında dosya kapsamındaki ibranamenin geçerliliği noktasında uyuşmazlık mevcuttur.

İşçi... işveren arasında işverenin borçlarının sona erdirilmesine yönelik olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’... yürürlülüğü öncesinde yapılan ibra sözleşmeleri yönünden geçersizlik sorunu aşağıdaki ilkeler dahilinde değerlendirilmelidir.

...ilişkisi devam ederken düzenlenen ibra sözleşmeleri geçersizdir. İşçi... dönemde tamamen işverene bağımlı durumdadır... ...güvencesi hükümlerine rağmen... ilişkisinin devamını sağlamak veya ... kısım işçilik alacaklarına ... ...önce kavuşabilmek için iradesi dışında ibra sözleşmesi imzalamaya yönelmesi mümkündür.

İbranamenin tarih içermemesi... içeriğinden... fesih tarihinden sonra düzenlendiğinin açıkça anlaşılamaması durumunda ibranameye değer verilemez.

İbranamenin geçerli olup olmadığı.......2012 tarihine kadar yürürlükte olan mülga ... sayılı Borçlar Kanununun irade fesadını düzenleyen...-31. maddeleri yönünden... değerlendirilmelidir. İbra sözleşmesi yapılırken taraflardan birinin esaslı hataya düşmesi, diğer tarafın veya üçüncü şahsın hile... ...korkutmasıyla karşılaşması halinde, ibra iradesinden ... edilemez.

... yandan mülga ... sayılı Kanun... 21. maddesinde sözü edilen aşırı yararlanma (gabin) ölçütünün... ibra sözleşmelerinin geçerliliği noktasında değerlendirilmesi gerekir.

İbranamedeki irade fesadı hallerinin, mülga ... sayılı Kanun... 31. maddesinde öngörülen ... yıllık ... düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekir. Ancak, ... girerken alınan matbu nitelikteki ibranameler bakımından... ilişkisinin devam ettiği süre içinde ... yıllık süre işlemez.

İbra sözleşmesi, varlığı tartışmasız olan ... borcun sona erdirilmesine dair ... ... olmakla, varlığı şüpheli... ...tartışmalı olan borçların ibra yoluyla sona ermesi mümkün değildir. ...sebeple, işçinin ... kazanmadığı ileri sürülen ... borcun ibraya konu olması düşünülemez. Savunma... işverenin diğer kayıtları ... çelişen ibra sözleşmelerinin geçersiz olduğu kabul edilmelidir.

Miktar içeren ibra sözleşmelerinde ..., alacağın tamamen ödenmiş olması durumunda borç ... yoluyla sona ermiş olur. Buna karşın kısmi ödeme hallerinde, Dairemizin içtihatlarında ibraya değer verilmemekte... yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilmektedir. Miktar içeren ibranamenin çalışırken alınmış olması makbuz etkisini ortadan kaldırmaz.

Miktar içermeyen ibra sözleşmelerinde ..., geçerlilik sorunu titizlikle ... alınmalıdır. İrade fesadı denetimi yapılmalı... somut olayın özelliklerine göre ibranamenin geçerliliği konusunda çözümler aranmalıdır.

Yine, işçinin ibranamede kanuni haklarını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayda ... vermesi ibra iradesinin bulunmadığını gösterir.

İbranamede ... almayan işçilik alacakları bakımından, borcun sona erdiği söylenemez. İbranamede ... alan işçilik alacaklarının ... kısmı yönünden savunma ... çelişkinin varlığı ibranameyi bütünüyle geçersiz kılmaz. Savunma ... çelişmeyen kısımlar yönünden ibra iradesine değer verilmelidir. Başka ... anlatımla, ...gibi durumlarda ibranamenin bölünebilir etkisinden ... edilebilir. ... ibraname bazı alacaklar bakımından makbuz hükmünde sayılırken, bazı işçilik ... ...alacakları bakımından ... çelişki sebebiyle geçersizlikten ... edilebilir.

İbraname savunması, hakkı ortadan kaldırabilecek itiraz niteliğinde olmakla yargılamanın ... aşamasında ileri sürülebilir.

Somut olayda, davacı ... davalı şirket arasında... sözleşmelerinin bitiş tarihlerinde taraflarca ibraname başlıklı belgeler imzalanmış; buna göre kıdem tazminatı... ihbar tazminatı... izin ücreti ödemelerinin kısmen yapıldığı görülmüştür... halde davacının... mahkeme önündeki beyanı ... doğruladığı imzasına havi, miktar içeren ibranamelerdeki miktarların mahsup edilmeden yalnızca banka ödemesinde ... alan alacakların düşülmesi ... alacak miktarı belirlenmesi hatalıdır. Yapılması gereken ilgili belgede ... alan meblağların toplam alacak miktarından mahsubu iken aksi yönde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3-... ...mahkemesinin 2014/... esas sayılı dosyasının davacısı ... isimli kişi, diğer dosyalarda tanık olarak dinlenilmiş, ...kişi sunmuş olduğu.......2013 tarihli dilekçesinde kendisi... dahil tanıkların yalan beyanda bulunduklarına dair yazılı beyan sunmuş, ...beyanın üzerine ...... diğer tanıklar hakkında ... duyurusunda bulunulmuş... ...husus bekletici mesele yapılmış, yapılan ... duyurusu ... ilgili ...

Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2015/15398 soruşturma nolu dosyada şüpheliler ..., ... ...,... hakkında resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçundan... koğuşturmaya ... olmadığına ilişkin karar vermiş olduğu görülmüştür. Ancak ... konusu kararın kesinleştiğine ilişkin ... bilgi... belge dosya arasında mevcut değildir.

Tanık beyanlarının dikkate alınıp değerlendirmesini etkileyecek olan ... konusu ceza soruşturmasının... açıldığı takdirde davasının kesinleşmesinin beklenilmesi gerekmektedir.

4-Davacı işçinin fazla çalışmasının hesaplanması konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi... iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. ... başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışma ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri... yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ... sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar... ...noktada ... önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği... yoğunluğuna göre... fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında ... konusu alacakların ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı ... türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı... ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ... ispatlaması gerekir.

...çalışmaların ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri... yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, ...... yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ... sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar... ...noktada ... önüne alınabilir.

Somut olayda, davalılar nezdinde ... kesme-bağlama... ihbarname dağıtma işlerinde çalışan davacının mesai saatlerinin belirlenmesinde aynı ... yapan işçi ...... açtığı... Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ... ...Mahkemesinin 2010/... esas sayılı dosyasındaki tanık beyanlarından yararlanılmıştır.

Ancak davacı ... çalıştıkları dönemler birebir örtüşmeyen başka ... çalışana ... dosyadaki veriler... yine burada ... alıp... davacı ... birarada... aynı tarihlerde çalıştığı denetlenmemiş tanıkların beyanları ... fazla mesai belirlemesi yapmak hatalıdır. ...anlamda tanık ...... kendisi... diğer tanıkların beyanlarının doğru olmadığına dair ifadesi... dikkate alınarak dosya kapsamında dinlenilen tanıkların... ... ... mesaiye dair başka delillerin ... önünde bulundurulmak sureti ... yeniden fazla mesai belirlenmesi gereği doğmakta olup, ...nokta dikkate alınmaksızın verilen karar bozmayı gerektirmiştir.