Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/24595 K.2019/22245

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin 18.03.2005 tarihinde güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığını, iş akdini 09.10.2014 tarihinde, 4857 Sayılı Yasa'nın 24/II-e maddesi gereğince haklı sebeplerle feshettiğini, işyerinde yemek verildiğini ve servis imkanı olduğunu, yemek ve yol yardımının kıdem tazminatına esas ücretin hesabında dikkate alınması gerektiğini, daavcının iki farklı vardiya usulü ile 12/24 sistemine göre çalıştığını, 2012 yılından sonra fazla mesailerin bordroda gösterildiğini ancak 22 saat olarak gösterildiğini, müvekkilinin bundan daha fazla çalışması bulunduğunu beyanla müvekkilinin kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar Cevaplarının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davacının belediye bünyesinde çalışmadığını, diğer davalı şirketin nezdinde çalıştığını ve bu şirketin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu beyanla davanın müvekkili Belediye açısından husumet yönünden reddi gerektini savunmuştur.

Davalı ... Hzmetleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, kısmi dava açılamayacağını, Belediye ile aralarında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, yetkili mahkemenin ...

İş Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, davacının iddialarının zamanaşımına uğramış olması sebebi ile zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının belirli süreli iş sözleşmesi ile 26.06.2006 tarihinde işe başladığını, 01.10.2014-10.10.2014 tarihleri arasında hiçbir mazeret bildirmeksizin işe gelmediğini, devamsızlığa ilişkin tutanaklar tutulduğunu, davacının istifa ettiğini, bu sebeple kıdem tazminatına hak kazanmadığını, ücretinin ücret bordrolarında belirtildiği şekilde olduğunu, yol ve yemek ücretinin de dahil olduğunu, işyerinde üç vardiya sistemiyle çalışıldığını, davacının alacaklarından ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davacının hizmet süresi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesi uyarınca, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. "

İşyerinin tamamının veya bir bölümünün hukuki bir işleme dayalı olarak başka birine devri işyeri devri olarak tanımlanabilir. 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, işyerinin bir bütün olarak veya bir bölümünün hukuki bir işleme dayalı olarak başkasına devri halinde mevcut iş sözleşmelerinin devralana geçeceği düzenlenmiştir. Bu anlatıma göre, alt işverence asıl işverenden alınan iş kapsamında faaliyetini yürüttüğü işyerinin tamamen başka bir işverene devri 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında işyeri devri niteliğindedir. Dairemizin içtihatları bu yöndedir.

İşçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışmasının devir olup olmadığı, tazminatı ödenip ödenmediğinin belirlenmesi için her alt işverenden şahsi sicil dosyasının temin edilerek getirtilmesi, incelenmesi ve asıl işveren alt işverenlere ihbar edilmesini talep ettiğinde davanın ihbar edilerek, anılan delillerin toplanması gerekir.

Dosya içeriğine göre davacının yardımcı hizmet olan güvenlik hizmetinde değişen alt işverenler işçisi olarak davalı ... Başkanlığına ait işyerinde çalıştığı, davalı ... ile davacının hizmet süresi boyunca değişen alt işveren ve son alt işveren arasındaki ilişkinin 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesi uyarınca asıl-alt işveren ilişkisi olduğu anlaşılmakla Mahkemenin bu konudaki kabulünde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak yukarda açıklanan hukuki olgulara göre değişen alt işverenler arasında işyeri devri olup olmadığı, davacının uyuşmazlık konusu dönemin tamamında davalı belediyede çalışıp çalışmadığı, arada ödenen kıdem tazminatı bulunup bulunmadığı, varsa mahsubunun gerekip gerekmediğinin belirlenmesi için son alt işveren dahil tüm alt işverenlerdeki şahsi sicil dosyasının getirtilerek incelenmesi ve sonucuna göre davalı belediyenin sorumluluğunun belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece davacının alt işverenlerdeki şahsi sicil dosyaları ve hizmet alım sözleşmeleri getirtilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.