Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/25583 K.2016/25170

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 01.07.2013-....05.2014 tarihleri arasında çalıştığını, ....05.2014 tarihinde grup müdürü tarafından çağrılarak hiç bir gerekçe gösterilmeden işten çıkarıldığını, iş sözleşmesinin feshedilmesi hakkında müvekkilinin savunmasının alınmadığını ileri sürerek, feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilerek işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının hür iradesi ile ikale sözleşmesini imzaladığı, davacıya ek menfaat sağlandığı, davacının herhangi bir itirazi kayıt şartında bulunmadan alacaklarını almak suretiyle müvekkili Şirketi ibra ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının ikale sözleşmesi imzalamak yönünde iradesi olmadığı, performans yönünden savunması alınmadığı, işten çıkarıldığını parayı almaz ise mağdur olacağı düşüncesi ile ....05.2014 tarihli belgeyi imzaladığı aslında ikale sözleşmesi iradesi olmadığı,

ikale sözleşmesindeki makul yarar ölçütü yönünden yapılan değerlendirmede, sözleşmenin tarafların ortak iradeleriyle sona erdirilmesi ve niteliği itibariyle bir sözleşme olması sebebiyle tarafların serbest iradelerine dayanması gerekecek olmasına ve ayrıca ikale icabı işverenden gelmişse kanuni tazminatlarına ilaveten işçiye ek bir menfaatin sağlanması (makul yarar) gerekecek olmasına göre, somut olayda ihbar tazminatı ödenmeksizin diğer ödemelerin yapıldığı makul yarar şartının da bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki iş ilişkinin bozma sözleşmesi (ikale) yoluyla sona erip ermediği hususu temel uyuşmazlığı oluşturmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun .... ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan iş güvencesi hükümleri işçiyi işverenin feshine karşı koruma amacını taşımaktadır. Sözleşmenin işverenin feshi dışındaki bir sebeple sona ermesi halinde iş güvencesi hükümleri uygulanamaz. Bu bağlamda sözleşme ikale (bozma sözleşmesi) ile sona ermişse işçi iş güvencesi hükümlerine dayanarak feshin geçersizliğine karar verilmesini talep edemeyecektir.

İkale, sözleşmenin tarafların ortak iradeleriyle sona erdirilmesidir. Niteliği itibariyle bir sözleşme olması sebebiyle ikale tarafların serbest iradelerine dayanmalıdır. Ayrıca ikale icabı işverenden gelmişse kanuni tazminatlarına ilaveten işçiye ek bir menfaatın sağlanması (makul yarar) gerekir. Aksi halde iş sözleşmesinin ikale ile sona erdirildiğinden söz edilemez.

Dosya içeriğine göre, 01.07.2013 tarihinden itibaren işyerinde bireysel iş analizi müdürlüğünde uzman yardımcısı olarak çalışan davacının iş sözleşmesinin ikale (bozma sözleşmesi) imzalanmak suretiyle sona erdirildiği, ....946,00 TL brüt ek ödemenin davacıya ödendiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, yapılan ikale ile davacının hizmet süresine (... ay ... gün) uygun ek menfaat sağlandığının, davacı tarafça ikalenin baskı altında, iradesinin sakatlanarak imzalatıldığının da ispatlanamadığının anlaşılması karşısında, iş sözleşmesinin ikale ile sona ermesi sebebiyle davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un .... maddesinin .... fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.