Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/4582 K.2016/18840

Dava

Biga Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen karar Dairemizce 18.06.2013 tarihinde 2012//21610 esas, 2013/14789 karar sayılı karar ile sözleşmenin belirsiz süreli olması sebebiyle bakiye süre ücreti talebinin reddi gerektiği ve cezai şartın koşullarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği gerekçeleriyle bozulmuştur. Mahkemece bozmaya uyulmasına rağmen bozma kararında yer almayıp muhalefet şerhinde yer alan “sözleşmenin belirsiz süreli olması sebebiyle cezai şartın reddi gerekeceği” görüşü benimsenerek davanın reddine karar verilmiş ve karar temyiz incelemesi neticesinde Dairemizin 15.12.2015 tarih, 2015/32556 esas, 2015/34539 karar sayılı kararıyla onanmıştır.

Davacı vekilinin maddi hata dilekçesi vermesi üzerine yapılan incelemede, öncelikle bozma kararında davacının belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştığının belirlenmesi neticesinde cezai şartın reddine karar verilmiş ve bu karar dairemizce onanmış ise de, belirsiz süreli iş sözleşmelerinde işçi aleyhine cezai şart kararlaştırılması belirli kurallara ve sınırlara tabi tutulurken işveren aleyhine cezai şart serbestçe kararlaştırılabilmektedir.

Bu sebeple mahkemenin cezai şart talebini reddi hatalı olduğu gibi bozmaya uyulmasına rağmen muhalefet şerhinde yazılı olan görüşün benimsenmesi de yerinde değildir. Bu itibarla bozma sonrası dairemizce verilen onama kararı da maddi hataya dayalıdır.

Buna göre Dairemizin 15.12.2015 tarih, 2015/32556 esas, 2015/34539 karar sayılı kararıyla onama kararının ortadan kaldırılmasına karar verilerek dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı belirli süreli hizmet sözleşmesinin süresinden önce feshedildiğini ileri sürerek, bakiye ücret ve cezai şart alacağının davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, belirsiz süreli iş sözleşmesinde cezai şart kararlaştırılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dairemizce mahkemece verilen ilk karar, “İş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın şartlarının oluşup oluşmadığı taraflar arasındaki uyuşmazlığı oluşturmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen iş sözleşmesinde cezai şart başlıklı bölümde “Sözleşmenin taraflarından birinin, sözleşme süresinden önce ve sözleşmede öngörülen fesih sebepleri ve/veya mücbir sebepler ile kadroyu daraltmak gibi haklı sebepler dışında, sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetmesi halinde, sözleşmeyi fesheden taraf, diğer tarafa hekimin işbu sözleşme ile aldığı son aylık brüt ücretinin 5 (beş) katı tutarında bir meblağı cezai şart olarak ayrıca hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın derhal ve nakden ödemeyi kabul ve taahhüt ederler.” hükmüyer almaktadır.

Davalı şirket tarafından 17.10.2009 tarih ve 141 nolu yönetim kurulu kararı ile global ekonomik kriz sebebiyle işletme ilkeleri ve bütçe uygulamaları doğrultusunda kadro daraltma zorunluluğu sebebiyle davacının iş sözleşmesi feshedilmiştir. Mahkemece fesih gerekçesi olan ekonomik kriz durumu uzman bilirkişi tarafından tespit ettirilmemiştir.

Davalı işverenin iddia ettiği ekonomik kriz sebebiyle kadro tenkisinin zorunlu olup olmadığı uzman bilirkişi marifeti ile tespit ettirilmeli, bundan sonra cezai şartın şartlarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonuca gidilmelidir.” gerekçesiyle bozulmuştur. Öncelikle mahkemece bozmaya uyulduğu ifade edilse de bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Bozma gereğinin yerine getirilmesi noktasında ehil bilirkişiler işletme, muhasebe ve insan kaynakları gibi alanlarda uzman bilirkişiler olması gerekirken mahkemece emekli iş müfettişinden rapor alındığı görülmektedir. Bu itibarla bozma gereği yerine getirilerek sonucuna göre davacının cezai şart talebinin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.