Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/6257 K.2019/5763

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı ve davalı ... İnş. Mak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalılara ait işyerinde haftada altı gün 07.00-19.00 saatleri arasında ara dinlenmesi kullanmadan çalıştığını, resmi tatil günlerinde de çalıştığını, haftalık izinlerini eksik kullandırıldığını, iş sözleşmesinin davacı tarafından haklı sebeple feshedildiğini ileri sürerek, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... İnş. Mak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, feshin haklı bir sebebe dayanmadığını, işyerinde fazla çalışma yapılması halinde bu çalışmalara ilişkin ücretlerin eksiksiz olarak ödendiğini, yapılan ödemelerin davacının ihtirazı kayıt ileri sürmeden ödediği ücret bordroları ile sabit olduğunu, davacının bordroda bildirilen dönemler dışında fazla çalışma yapmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... ve Tic. Mh. Mim Müs Ltd Şti vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, yasal süresi içinde davacı vekili ile davalı ... İnş. Mak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Davacı işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Öte yandan, yukarıda fazla çalışmanın ispatı konusunda anlatılan ilkeler, hafta tatili günlerinde yapılan çalışmalar açısından da geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tanıklarından ... davacının işyerinde depoculuk yaptığını ve yemekhane sorumlusu olarak çalıştığını, işyerinde haftanın yedi günü çalışma yapıldığını, davacının çalışma saatlerinin 06.45-19.00 saatleri arasında olduğunu; diğer davacı tanığı ... ise davacının yemekhanede çalıştığını, çalışma düzeninin haftada yedi gün 07.00-19.00 saatleri arasında olduğunu, resmi tatil dini ve milli bayramlarda çalıştığını ifade etmiştir.

Davalı tanıkları ise davacının beden işçisi olduğunu ve amiri tarafından verilen işleri yaptığını, davacının ilk işe girdiğinde ise sahada beden işçisi- yardımcı eleman olarak çalıştığını, daha sonra kamp alanında depocu olduğunu, haftada altı gün 08.00-17.00 saatleri arasında çalışığını, dini ve milli bayram günlerinde işyerinde bekçiler dışında hiç kimsenin çalışmadığını beyan etmiştir.

Mahkemece davacının haftada altı gün 07.00-19.00 saatleri arasında çalışarak haftada on sekiz saat fazla çalışma yaptığı, ayrıca ayda iki hafta tatilinde ve tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı sonucuna varılmış ise de, davacının işyerinde ifa ettiği görevin açıklığa kavuşturulmadığı anlaşılmaktadır.

Tanık anlatımlarında davacının beden işçisi, yemekhane sorumlusu, depocu olarak çalıştığı ifade edilmiş olup; davacının hangi dönemde hangi işi yaptığı belirlenmeden çalışma düzeninin belirlenmesi, buna göre de fazla çalışma yaptığı, ayda iki hafta tatilinde ve ulusal bayram genel tatil günlerinde çalıştığının kabul edilmesi isabetli olmamıştır.

Davacı, dosya kapsamında bulunan ihtarnamede ve dava dilekçesinde haftada altı gün çalıştığını ifade etmesine rağmen, dava dilekçesinde haftalık izinlerinin eksik kullandırıldığını ileri sürmüştür. Davacıya hangi sebeple ve hangi döneme ilişkin hafta tatilini eksik kullandığı sorulup açıklattırılmalıdır.

Aynı şekilde davacının işyerinde yaptığı iş netleştirilmeden, yapılan işin tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayı gerektirip gerektirmediği belirlenmeden ulusal bayram ve genel tatil ücreti hesaplanması da yerinde değildir.

Bu itibarla öncelikle davacının işyerinde yaptığı iş belirlenmeli, işin niteliğine göre vardiyalı bir çalışmayı gerektirip gerektirmediği, haftanın kaç günü çalışmayı gerektirdiği gibi yönlerden araştırma yapılmalı, davacının günlük ve haftalık çalışma süresi ile ara dinlenme de açıklığa kavuşturulmak suretiyle belirlenmelidir.

Davacının fazla çalışma hafta tatili ile ulusal bayram genel tatil günlerinde çalışma iddiasını ispat yönünden tanık deliline dayandığı, tanıkların anlatımına davacı ile birlikte çalıştıkları süre ile sınırlı olarak değer verilebileceği göz önünde tutulmalıdır.

Belirtilen yönlerden gerekli araştırma ve inceleme yapıldıktan sonra dosya kapsamındaki tüm deliller bir arada yeniden değerlendirilerek, sonucuna göre davacının fazla çalışma hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücretlerine hak kazanıp kazanmadığı noktasında bir karar verilmelidir.

Davacının söz konusu alacaklara hak kazandığı kanaatine varıldığı takdirde de, hesaplanan tutarlar üzerinden davacının işyerinde yaptığı işin niteliğine, çalışma süresine ve hesaplanan alacak miktarına göre yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle uygulanacak indirimin oranı belirlenmelidir.