Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/7655 K.2019/7436

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, iş akdini haklı nedenle feshettiğini beyan ederek kıdem tazminatı ile bir kısım ücret alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili, davacının istifa ederek işyerinden ayrıldığını, ödenmeyen ücret alacağının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Karar süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ve davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı temyizi temyizi yönünden;

2-Davacının yıllık ücretli izinlerini kullanıp kullanmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.4857 sayılı İş Kanununun 59.maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır.

Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.Akdin feshi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, işçinin kendisine veya hak sahiplerine ödenir.

Böylece, iş sözleşmesinin feshinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı izin alacağına dönüşür. Bu nedenle zamanaşımı da iş sözleşmesinin feshinden itibaren işlemeye başlar.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesinde, hakimin davayı aydınlatma ödevi düzenlenmiş olup, madde uyarınca, hakim uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabileceği, soru sorabileceği ve delil gösterilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.Somut olayda, davacı yıllık izinlerinin kullandırılmadığını beyan etmiş, Mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda,

davacının imzalı ücret bordrolarında ve ücret hesap pusulalarında yıllık izin kullandığının anlaşıldığı gerekçesiyle yıllık izin ücret alacağına ilişkin talebi reddedilmiştir. Ancak dosya içerisinde davacının yıllık izin talep formu ya da puantaj kaydına rastlanılmamıştır.

Mahkemece davanın aydınlatılması ödevi çerçevesinde imzalı ücret bordroları ve hesap pusulalarında yer alan izinli gösterilen günlerin davacıya gösterilip davacının bu konudaki beyanları alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının hafta tatili çalışması yapıp yapmadığı ve ücretlerinin ödenip ödenmediği taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.Mahkemece davacı tanık beyanları esas alınarak davacının hafta tatili çalışması yaptığının kabulüyle hafta tatili ücret alacağı hüküm altına alınmıştır. Dosyaya sunulan imzalı ücret bordrolarında hafta tatili tahakkuku olan aylar hesaplamadan dışlanmıştır. Ancak imzalı ücret bordrolarının incelenmesinde, hafta tatili ücretinin zamsız tahakkuk ettirildiği görülmüştür. Mahkemece, davacının hafta tatili ücret alacağı davacı tanık beyanlarına göre hesaplanmalı, imzalı ücret bordrolarında bulunan zamsız tahakkuklar mahsup edilmeli ve hafta tatili ücret alacağı hüküm altına alınmalıdır. Eksik incelemeyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Davalı temyizi yönünden;Fazla mesai yaptığını, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir.

Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen söz konusu alacakların ödendiği varsayılır.Fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil ücret alacaklarının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir.

Ancak, ulusal bayram ve genel tatil çalışması ile fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla mesaisi olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma konusunda hesap yapılırken davacı tanık anlatımları dikkate alınmıştır. Ancak tanıkların, davacıyla tüm çalışma dönemi boyunca birlikte çalışmadıkları anlaşılmaktadır. Fazla çalışma ücret alacağının, davacı tanıklarının davacıyla birlikte çalıştıkları döneme ilişkin hesaplanması gerekirken Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.