Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/10147 K.2018/3895

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının haksız ve bildirimsiz olarak iş akdinin feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile ulusal bayram genel tatil ve fazla çalışma alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının sağlık sorunlarını bahane ederek istifa ettiğini, alacaklarının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada verilen ara dinlenmenin süresi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır.

Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.

Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. 4857 sayılı Kanun'un 63. maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir.

Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.

Ara dinlenme için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık kırkbeş saati aşan kısmını oluşturması halinde ise zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir.

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır.

Somut olayda, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda tanık beyanlarına göre davacının gece çalışmasında 0,5 saat, gündüz vardiyasında ise günlük 15 dakika ara dinlenme yaptığı belirtilerek buna göre hesaplama yapılmış ise de ara dinlenme konusunda tanıkların birbirini doğrulamadığı görülmektedir.

Şöyle ki, dosyada dinlenen davacı tanıklarından Gönül Kaplan “işyerinde öğlen yarım saat yemek molası olurdu, ayrıca saat 10.00 ile 15.00 da 15 er dakika mola oluyordu”, dinlenen davalı tanığı ... “işyerinde yemek molası 12.00 ile 13.00 arasında olup bu süre kullanılır, tam bir saat olarak yemek molası hakkı veriyoruz, ara dinlenmeler oluyor” şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Bu nedenle Mahkemece yasal ara dinlenme süresi dikkate alınarak yapılan hesaba göre hüküm kurulması dosyadaki delillere uygun olacaktır. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Diğer yandan dosyada 27.09.2012 tarihli, davacının imzasının bulunduğu, davacıya 1.000 tl. ödeme yapıldığını gösteren tediye makbuzu bulunmaktadır. Davalı bu ödemenin fazla çalışma alacağına ilişkin yapılan ödeme olduğunu beyan etmiş, davacının bu hususta beyanı alınmamıştır. Mahkemece, bu belgenin davacıya gösterilerek belgeye ve imzaya karşı beyanının alınıp değerlendirme yapılarak sonucuna göre fazla çalışma alacağının hesaplanması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.