Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/11856 K.2018/8051

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılhar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 01.01.2008 tarihinden itibaren... Devlet Hastanesi'nde çeşitli taşeron firmalarda veri hazırlama kontrol işletmeni olarak işe başladığını, en son çalıştığı taşeron firmanın... Temizlik Org. Tic. Ltd. Şti. olduğunu, müvekkilinin 01.04.2012 tarihinde zorunlu askerlik görevini yapmak üzere görevine ara verdiğini, 30.09.2012 tarihinde askerlik görevini bitiren müvekkilinin 01.10.2012 tarihinden itibaren yeniden ...

Devlet Hastenesindeki görevine devam ederek çalışmak istediğini davalılara bildirdiğini, ancak davalıların müvekkiline geri dönüş yapmadıklarını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 31. maddesi gereğince müvekkiline üç aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödemeleri gerektiğini beyanla, söz konusu alacağın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekilleri, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının 3 aylık ücret tutarındaki muvazzaf askerlik sonrası işe başlatmama tazminatına hak kazandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, her iki davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Dava edilen husus, davacının askerlik hizmeti sebebi ile işten ayrılması sonrasında askerlik hizmetini tamamlaması üzerine yeniden aynı yerde göreve başlatılması için işverenlere başvurması, ancak işe alınmaması üzerine muvazzaf askerlik sonrası üç aylık işe başlatmama tazminatı olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 31.maddesinde yer almaktadır.

4857 sayılı Kanun’un 31. maddesi son fıkrası. "Herhangi bir askeri ve kanuni ödev dolayısıyla işinden ayrılan işçiler bu ödevin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işe girmek istedikleri takdirde işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır.

Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye üç aylık ücret tutarında tazminat öder." demektedir.

Yasal düzenlemeya bakıldığında davacının üç aylık tazminata hak kazanabilmesi için, askerlik hizmetinin sona ermesinden başlayarak iki ay içinde işverene başvurması ve işverenin de eski işleri veya benzeri işlerde boş yer olması halinde derhal, boş yer yoksa da boşalacak ilk işe, başka isteklilere tercih ederek işe alması gerektiği, buna uyulmadığı takdirde söz konusu tazminata hak kazanabileceğidir.

Yasal düzenleme ile somut uyuşmazlık birlikte değerlendirildiğinde; davacının iş sözleşmesini 31.03.2012 tarihinde muvazzaf askerlik görevi nedeni ile sonlandırdığı, 30.09.2012 tarihinde terhis belgesini alarak zorunlu hizmet olan kısa dönem 6 aylık askerlik görevini bitirdiği, 21.09.2012 tarihli dilekçe ile 01.10.2012 tarihinden itibaren her iki davalıdan işe alınma talebinde bulunduğu, ancak davalılarca davacıya yönelik herhangi işlem yapılmadığı görülmektedir.

Mahkemece, davacının 3 aylık ücret tutarındaki tazminat talep koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davacının çalıştırılabileceğ kadro olup olmadığı, davacı talebine rağmen yerine yeni kişi alınıp alınmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. O halde Mahkemece yapılacak iş, insan kaynakları uzmanı bilirkişi görevlendirerek, gerekirse yerinde inceleme yetkisi de verilmek suretiyle davacının çalışabileceği kadro olup olmadığının belirlenmesi ve düzenlenecek rapor sonucuna göre karar verilmesidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: