Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/13537 K.2018/13320

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, süresi içinde duruşmalı olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; duruşma gününün taraflara tebliği için tebligat gideri verilmediğinden duruşma isteğinin reddine ve incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten sonra Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor sunuldu, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili davacının davalı işyerinde 06/08/2008-20/08/2013 tarihleri arası çalıştığını, fazla mesai ücretlerinin verilmediğini, diğer haklarının da ödenmediğini, yıllık izinlerin kullandırılmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının istifa ederek işten ayrıldığını, iyi niyetli olarak davacıya kıdem tazminatı ödemesi de yapıldığını, davacının çalıştığı süreye ilişkin tüm hak ve alacaklarının ödendiğini, açılan davanın haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının fazla mesai alacağına hak kazanıp kazanmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler...yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut olayda, davacı haftanın 7 günü vardiyalı olarak 07.00-19.00 ve 19.00-06.30 saatleri arasında çalıştığını, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini ileri sürmüş olup Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dinlenen tanık anlatımlarına göre, davacının 07.00-19.00 veya 19.00-07.00 vardiyalarında olmak üzere haftanın 7 günü çalıştığı, hafta tatili ücreti talep konusu yapılmadığından haftanın 6 günü çalışma esasına göre, davacının çalışma normal mesainin günlük 12 saat olduğu, 1,5 saat ara dinlenme süresi çıkarıldığında günlük mesainin 10,5 saat olduğu, haftanın 6 gününde ise 63 saat çalışma yaptığı, dolayısıyla haftalık fazla mesainin 18 saat olduğu kabul edilmek suretiyle hesaplama yapılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi “Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.” hükmü uyarınca taleple bağlılık kuralına aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi usule aykırıdır. Belirtmek gerekir ki, davacının gece vardiyasında 19.00-06.30 saatleri arasında çalıştığını beyan etmesine rağmen gece vardiyasının 19.00-07.00 saatleri arası kabul edilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ayrıca hükme esas alınan bilrikişi raporunda 2013 yılı Ocak, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında fazla mesai ücreti ödemesinin yapıldığı, ücret ödeme bordrolarında ödeme yapılan ayların hesaplama... bırakıldığı belirtilmiştir.

Ancak dosya kapsamında yer alan diğer yıllara ilişkin imzalı ücret bordrolarında da fazla çalışma tahakkuklarının mevcut olduğu ve davacının ihtirazi kayıt koymaksızın söz konusu bordroları imzaladığı hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bu tahakkukların değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Bu sebeple, fazla çalışma tahakkuku bulunan ücret bordrolarının ilişkin olduğu aylar dışlanmalı; bordroda tahakkuk olması ancak bordronun imzasız olması halinde ise tahakkuk ettirilen tutarlarının ödendiğinin ispatlanması halinde, ödenen miktarlar hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.