Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/15704 K.2018/22234

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ... akdinin haksız feshi üzerine açılan işe iade davasında feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verildiğini, ... 8. İcra Müdürlüğünün 2012/ 9828 ve 2013/3323 E.sayılı dosyaları ile boşta geçen süre ücreti ve işe başlatılmama tazminatı için icra takibi yaptıklarını, borçlu davalının yaptığı itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğunu belirterek davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının aynı alacağa yönelik ve aynı ilama dayalı alacaklarını bölerek ayrı ayrı icra takibine koymasının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, işe iade davasında feshin geçersizliğine bağlı mali sonuçlarına kesinleşen ilam ile yasal sürede işverene işe başlatılma başvurusunda bulunması ve işverence 1 aylık yasal sürede işe başlatılmaması halinde hak kazanılacağını, aksi halde işverence yapılan feshin geçerli fesih sayılarak sadece bunun sonuçlarıyla sorumlu tutulabileceğini beyanla açılan davanın reddi ile davacının her iki dosya için ayrı ayrı %40 tan az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar taraflar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında boşta geçen süre ücretinin hüküm kesinleşmeden icra takibine konu edilip edilemeyeceği noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır. Geçersiz sebeple yapılan feshin sonuçları 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesinde düzenlenmiştir. İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.

İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması halinde ödenecek tazminat miktarını da belirler. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir.

İşçi işe başlatılırsa, peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir. İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır.

İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur. Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri sözleşmeler ile hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yönde sözleşme hükümleri geçersizdir. Somut olayda ... 3. ...

Mahkemesinin 2010/415 esas sayılı davacının işe iadesine ilişkin 07/06/2012 tarihli kararın Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 16/10/2012 tarihli ilamı ile düzeltilerek onanmasına karar verildiği, ancak henüz dosya temyiz aşamasında iken davacı tarafça ... 8. İcra Müdürlüğünün 2012/9828 sayılı icra dosyası ile 4 aylık boşta geçen süre ücreti, işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı 4.504.05 TL asıl alacak üzerinden icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf düzeltilerek onama ilamının kendisine tebliği üzerine 08.01.2013 tarihinde davalı asıl işveren ve işe iadesine karar verilen dava dışı alt işveren ...Özel Güv. Ltd. Şti.ne işe başlatılma başvurusunu ... 1. Noterliği kanalıyla yapmıştır. İşe başlatılma talebini içerir ihtarname 14.01.2013 te asıl işveren davalıya, 15.01.2013 te ise alt işveren şirkete tebliğ edilmiş ve 1 aylık yasal sürede davacı işe başlatılmamıştır.

15.02.2013 tarihi işe başlatmama dolayısı ile gerçekleşen yeni fesih tarihidir. Boşta geçen süre ücreti işçinin işe dönme başvurusunun işverene ulaştığı tarihte muaccel olacağından somut olayda bu tarih 15.01.2013 tarihi olup olayda muacceliyet şartı da gerçekleşmemiştir. 4857 sayılı Kanun'un 21/5. maddesinde işçinin kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Kanunda düzenlenen on işgünlük başvuru süresi hak düşürücü süredir. Bu nedenle davacının henüz kesinleşmemiş ve muaccel hale gelmemiş işe iade tespit hükmünü icra takibine konu etmesi usul ve yasaya aykırıdır. ... 8. İcra Müdürlüğünün 2012/9828 icra dosyasına davalının itirazı haklı nedene dayandığından bu takip yönünden davanın reddi gerekirken itirazın iptali ile icra takibinin devamına karar verilmesi hatalıdır.