Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/15764 K.2018/23761

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 16/09/2003-15/11/2013 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdinin emeklilik nedeni ile sona erdiğini, hak ettiği kıdem tazminatından davalı kurumca kendisine ve aile üyelerine sunulan tıbbi hizmetlerin fark ücreti olarak kesinti yapıldığını, hastane çalışanlarına ve ailelerine kurumca sunulan tıbbi hizmetlerin sosyal yardım olduğunu, söz konusu farkın iadesi gerektiğini; ayrıca işyerinde normal mesainin haftanın 6 günü 08.00-17.00 saatleri arası olduğunu, ancak ayda ortalama 4 gün gece nöbetinde 17.00-08.00 saatleri arası idare amiri olarak nöbet tuttuğunu, nöbet bitiminde normal mesaisine devam ettiğini ileri sürerek fark kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının yıl ve gün şartını doldurarak emeklilik talebinde bulunduğunu, çalıştığı dönemde sunulan sağlık hizmetleri için fark ücreti ödemediğinden 4.483,54 TL'nin kıdem tazminatından mahsup edildiğini, bu kesintinin davacı ile yapılan iş sözleşmesinin 8. mddesine dayandığını; ayrıca davacının yaptığı fazla mesai ücretlerinin bordrolara yansıtılarak ödendiğini, bazen de denkleştirme uygulaması yapıldığını, fazla mesai yönünden zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanılan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar süresi içerisinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, belgelere ve tüm dosya kapsamına göre; davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu davacının fazla çalışma alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususundadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda iş yeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, iş yeri iç yazışmaları, delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille söz konusu olabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Somut olayda, davacı davalı işyerinde ayniyat sorumlusu olarak haftanın altı günü 08.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını, ayda ortalama dört kez 17.00-08.00 saatleri arasında idare amiri olarak nöbet tuttuğunu, nöbet bitiminde de dinlenme olmaksızın 08.00-17.00 saatleri arasında günlük çalışmasına devam ettiğini belirtmiştir.

Dosya kapsamında yer alan hükme esas bilirkişi raporunda, davacının bazı aylarda nöbet tuttuğu, ancak karşılığında davacının imzasını taşıyan izin belgeleri ve denkleştirme formları ile fazla mesainin denkleştirmeye tabi tutulduğu, yine bordrolarda haftaiçi nöbet ve haftasonu nöbet ödemelerinin bulunduğu ve bunların itirazsız kabul edildiği gerekçesiyle fazla çalışma ücreti alacağı bulunmadığı belirtilmiş olup, mahkemece fazla çalışma iddiasının davacı tarafından ispatlanamadığı gerekçesiyle ilgili alacağın reddine karar verilmiştir.

Davacı tanıklarının dinlendikleri tarih itibariyle davalı ile husumetli bulunmaları sebebiyle davacı ile menfaat birliği içerisinde olduğu anlaşılmakta olup salt husumetli tanık beyanlarıyla fazla çalışma alacağının kabul edilmesi mümkün değil ise de; dosyada yer alan işyeri kayıtlarının ayrıntılı olarak değerlendirilmediği anlaşılmaktadır.

Nitekim, davacının nöbet tuttuğu kimi aylarda saatlik izin kullandığı kendi imzasını taşıyan dilekçeler ile sabit olmakla birlikte fazla çalışmanın ne kadar olduğu, bunun ne kadarlık kısmı karşılığında saatlik izin kullanıldığı anlaşılamamaktadır.

Örnekleme yolu ile bordrolar incelendiğinde de, örneğin, bordro ekinde yer alan imzalı mesai çizelgesine göre, 2012 yılı mart ayında davalı kayıtlarından davacının 40,5 saat fazla mesai yaptığı ve ayrıca haftaiçi üç kere ve haftasonu bir kere nöbet tuttuğu sabit iken ilgili aya ilişkin bordroda fazla çalışma tahakkuku yer almamakta; yalnızca nöbet tahakkuku olarak 538,00 TL'nin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yine davacının 2012 yılı Nisan ayında 16 saat fazla çalışma yaptığı ve ayrıca haftaiçi üç kere ve haftasonu bir kere nöbet tuttuğu sabit iken; ilgili aya ilişkin bordroda fazla çalışma tahakkuku yer almamakta yalnızca nöbet tahakkuku olarak 538,00 TL'nin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla dosya kapsamında yer alan maaş bordroları, maaş bordrolarının davacı imzasını taşımadığı hususu da dikkate alınarak ödeme kayıtları, nöbet çizelgeleri ve denkleştirme formları bir bütün olarak dikkate alınmalı; tüm işyeri kayıtlarının ayrıntılı incelenmesi neticesinde davacının fazla çalışma alacağına hak kazanıp kazanmadığı hususu değerlendirilmelidir.

Bu sebeple eksik inceleme ile yazılı gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.