Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/22490 K.2019/12119

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Tır şoförleri yurt içinde veya yurt dışına sefer yapmak olmak üzere iki şekilde çalışabilirler. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi, sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da katedilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir.

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapılmaktadır. Bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluşur.

Sefer primi, uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik gösterebilmektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağı kabul edilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda, tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alabileceği belirlenmeli ve dosya kapsamındaki diğer delillerle birlikte değerlendirmeye tabi tutularak sonuca gidilmelidir.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet birimlerinden getirtilmeli ve buna göre değerlendirme yapılmalıdır.

Yurt dışı sefer primi, ücretin eki olmayıp ücret niteliğinde olmakla tazminata esas ücrette doğrudan dikkate alınır. Ücretin asgari (garanti) ücret ve sefer primi toplamından oluşması durumunda, işçinin ayda kaç sefer yaptığı belirlenerek aylık sefer primi ile asgari ücretin toplamı üzerinden tazminata esas ücret tespit olunur. Yurt dışına çıkış periyodunun değişkenlik göstermesi ve gidilen ülkeye göre sefer priminin değişmesi halinde, işçinin bir yılda yapmış olduğu seferlere göre aldığı prim tutarları toplamının bir güne bölünmesi suretiyle günlük tazminata esas ücret belirlenir.

Somut olayda, davacı tanıklarından ... davacının Kırıkkale’deki rafineriden yük alıp ...Körfez’e götürülmesi durumunda haftada 3 sefer yaptığını, yurt içi ve yurt dışı seferler yaptığını, yurt dışı yüklerini Irak ülkesini götürdüğünü, diğer davacı tanığı ... bazen yurt içi bazen yurt dışı yükler aldıklarını, onun için haftada sefer sayısını belirleyemediklerini, davacının yurt içi yurt dışı seferler yaptığını, davalı tanığı ... ise davacının en fazla 10-12 kez yurt içi sefere, ayda en fazla iki kere de yurt dışı sefere çıktığını beyan etmişlerdir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının yılda kaç kez yurt içi ve yurt dışı sefere çıktığı belirlenmeden davacının asgari ücrete ilave davalı tanığı beyanına göre aylık 1200 USD (günlük 58,80 TL) yol-yemek yardımı karşılığı ücret aldığı kabul edilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş, davacının yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet müdürlüğünden istenerek bu kayıtlar gözetilmek suretiyle davacının yıl içerisinde kaç kez yurt dışı sefere çıktığının tespiti ile tanık beyanlarının değerlendirilerek davacının yıl içerisindeki yurt içi sefer sayılarının belirlemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Mahkemece verilen kararın gerekçesinde, 5.711,07 TL den %07,59 damga resmi olan 43,35 TL düşüldüğünde davacının net 6.667,72 TL kıdem tazminatına hak kazandığı anlaşılmakla denilmesine rağmen hüküm fıkrasında kıdem tazminatı talebinin kısmen kabulü ile net 5.667,72 TL’nin tahsiline karar verilmesinin maddi hata olduğu görüldüğünden bozma sebebi yapılmamıştır.