Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/28314 K.2018/1327

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, 06.12.2012 günlü Resmi Gazetede yayımlanan 6360 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 21. bendi gereğince Mardin merkez ilçe sınırları içerisindeki köyler ile belediyelerden oluşan ... İlçesinin kurulduğunu, müvekkili sendika tarafından ... Belediyesi işyerlerinde toplu iş sözleşmesi yapmak üzere 31.03.2014 tarihinde çoğunluk tespit başvurusu yapıldığını, davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 20.06.2014 tarihli yazıları ile ...

Belediyesi işyerlerinde Belediye İş Sendikasının yetkili olduğunu ve müvekkili Hizmet İş Sendikasının ise gerekli çoğunluğu sağlayamadığına dair yazıları tebliğ ettiğini, belirtilen olumlu ve olumsuz tespit yazılarının hukuka aykırı olduğunu, işyerinde çalışan işçi sayısı ile taraf sendika üye sayılarının hatalı tespit edildiğini,

müvekkili sendikanın gerekli çoğunluğa sahip olduğunun yargılama sonucunda ortaya çıkacağını ileri sürerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Belediye İş Sendikası lehine verilen 20.06.2014 tarih ve 11062 sayılı olumlu yetki tespit yazısı ile müvekkili Hizmet İş Sendikası verilen 20.06.2014 tarih ve 11064 sayılı olumsuz tespit yazısının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Toplu iş sözleşmesi yetkisi, toplu iş sözleşmesi ehliyetine sahip kuruluş veya kişinin belli bir toplu iş sözleşmesi yapabilmesi için Kanunun aradığı niteliğe sahip olmasını gösterir.(Günay, Cevdet İlhan: İş Hukuku Yeni İş Yasaları, Ankara, 2013, s. 942.)

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun “Yetki” başlıklı 41. maddesinin birinci fıkrasına göre “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birinin üyesi bulunması şartıyla işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyerinde başvuru tarihinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde kırkının kendi üyesi bulunması hâlinde bu işyeri veya işletme için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir.”

6356 sayılı Kanun'un “Yetki Tespiti İçin Başvuru” başlıklı 42. maddesine göre ise “Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir.

Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyla bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde, başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı iş günü içinde bildirir.

İşçi sendikasının yetki şartlarına sahip olmadığının ya da işyerinde yetki şartlarına sahip bir işçi sendikasının bulunmadığının tespiti hâlinde, bu bilgiler sadece başvuruyu yapan tarafa bildirilir. Sigortalılığın başlangıcı ile sona ermesine ilişkin bildirimlerden yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılmayanlar, yetkili işçi sendikasının tespitinde dikkate alınmaz…”

Yine aynı Kanun'un “Yetki İtirazı” başlıklı 43. maddesinin birinci fıkrasına göre de, “Kendilerine 42 nci madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde mahkemeye yapabilir.”

Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre ise “42 nci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca kendisine yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen işçi sendikası, altı iş günü içinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilir. Mahkeme açılan davayı o işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde birini üye kaydeden işçi sendikaları ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene de bildirir. Mahkeme davayı iki ay içinde sonuçlandırır.”

Belirtilen düzenlemeler ışığında uyuşmazlığın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosya içeriğine göre, davacı ... ile davalı ..., 31.03.2014 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ayrı ayrı başvuru yapmak suretiyle dava dışı ... Belediyesi işyerlerinde gerekli çoğunluğu sağladıklarının tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Çalışma ve Sosyal Güvenliği Bakanlığı tarafından ise, 20.06.2014 tarih ve 11062 sayılı olumlu tespit kararı ile Belediye İş Sendikasının ... Belediyesi işyerlerinde gerekli çoğunluğu sağladığı, 20.06.2014 tarih ve 11064 sayılı olumsuz tespit kararı ile de Hizmet İş Sendikasının gerekli çoğunluğu sağlayamadığı tespit edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı sendika tarafından yukarıda belirtilen olumsuz tespit kararının ve olumlu tespit kararının iptali talep edilmiştir. Yetki tespitine itiraz davasının niteliği gözetildiğinde, yargılama sonucunda verilecek karardan işveren ... Belediyesinin hukuki menfaatinin etkileneceği tartışmasızdır.

Bu itibarla, mahkemece davacı sendikaya davasını ... Belediyesine de yöneltmesi için süre verilmesi, taraf teşkili sağlandıktan sonra işveren Belediyenin de göstereceği deliller toplandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın sonuca gidilmesi hatalıdır. Anılan hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: