Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/28977 K.2020/5415

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalılardan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı yatılı okulda diğer davalının işçisi olarak kesintisiz şekilde çalıştığını, çalışmasının haftada 5 gün 07:30-19:00 saatleri, hafta sonları ise 08:00-14:00 saatleri arasında olduğunu, davacı tüm milli bayramlarda çalışmasına rağmen bu çalışmaların karşılığı olan ücretlerin ödenmediğini beyan ederek fazla çalışma ücreti, tatil ücreti, ihbar tazminatı ile kıdem tazminatı alacaklarının davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...Konf. .... ve Yardımcı Hiz. Ltd. Şti. vekili, davacının talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını, Milli Eğitim Müdürlüğü ile yapılan hizmet alım sözleşmesinin belirli süreli olup davacı işçinin de bu süre ile sınırlı olarak çalıştırıldığını, çalışılan işyerinin okul olması sebebiyle çalışma saatlerinin 08:00-12:00, 13:00-16:30 saatleri arasında olduğunu, bu halde davacının fazla çalışma ücretine hak kazanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davacının alacaklarından sadece diğer davalı şirketin sorumlu olduğunu, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı ... vekili ile ...Konf. .... ve Yardımcı Hiz. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının çalışma süresinin belirlenmesi ve çalışmanın kesintisiz olup olmadığı noktalarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacının 01/01/2004-10/06/2008 tarihleri arasında 4 yıl 5 ay 9 gün süre ile kesintisiz şekilde davalı ... Bakanlığına bağlı işyerinde çalıştığı kabul edilmiştir.

Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları incelendiğinde hizmet döküm cetvelinde bulunan bir kısım işyerlerinin hangi işverene ait olduğunun belirlenmediği, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin hizmet alım sözleşmeleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları karşılaştırılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır. Eksik inceleme ile çalışma süresinin belirlenmesi ve özellikle çalışma süresinin kesintisiz olup olmadığı netleştirilmeden hesaplanan alacakların hüküm altına alınması hatalıdır.

Öncelikle davacının davalı asıl işverene ait okulda değişik alt işverenler bünyesinde geçen çalışma süresi açıklığa kavuşturulmalı, bu çalışmanın kesintili olup olmadığı belirlenmeli, devreden alt işverenler bünyesinde geçen çalışma süreleri arasında makul süreyi aşan kesinti bulunması halinde, söz konusu dönemler yönünden (alt işverenler arasında) işyeri devri bulunduğunun kabul edilemeyeceği de dikkate alınarak asıl işverenin ve davalı alt işverenin sorumlu olduğu alacak miktarı belirlenmelidir.

Kabule göre ise, davacının ‘okul’ işyerinde, özellikle yaz döneminde çalışmadığı tanıklarca ifade edilmiştir. Dosya kapsamdaki hizmet döküm cetvelinde de yaz döneminde davacı adına prim yatırılmadığı görülmektedir. Bu halde davacının fiilen çalışmasının olmadığı sürenin kıdem ve ihbar tazminatı hesabına esas alınması bir başka hatalı yöndür.

3-Taraflar arasındaki bir diğer uyuşmazlık, davalı ...Konf. .... ve Yardımcı Hiz. Ltd. Şti.’nin son alt işveren olup olmadığı noktasındadır.

Davacı taraf değişen alt işverenler bünyesinde 01/01/2004-31/01/2009 tarihleri arasında çalıştığını ileri sürmüştür. Mahkemece davacının toplam çalışma süresi 01/01/2004-10/06/2008 olarak kabul edilerek, davalı şirketin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının tamamından davalı ... ile birlikte sorumlu olduğu yönünde hüküm kurulmuştur. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre davacının davalı ...Konf. .... Ve Yardımcı Hiz. Ltd. Şti. bünyesindeki çalışmaları 01/01/2004- 31/12/2007 tarihleri arasındaki süreyi kapsamaktadır.

İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden sorumluluk ise son işverene ait olmakla devreden işverenin bu işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmamaktadır.

İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece kabul edilen çalışma süresi ile Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları dikkate alındığında, davalılardan ...nin son alt işveren olmadığı görülmektedir. Hal böyle olunca davalı şirketin davacının toplam çalışma süresine isabet eden kıdem tazminatı alacağından, yine toplam süreye göre belirlenen fazla çalışma ücreti ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının tamamından sorumlu tutulması yerinde değildir.

Aynı şekilde, feshe bağlı alacaklardan olan ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olduğu nazara alınmadan, davalı şirketin ihbar tazminatı alacağından sorumlu tutulması da isabetsizdir.

Bu itibarla öncelikle bozma kararının ikinci bendine göre araştırma yapılmalı, davacının çalışma süresi netleştirilmeli, davalı ...nin son alt işveren olmadığının kabulü halinde, devir tarihine göre iki yıllık hak düşürücü sürenin dolup dolmadığı da gözetilerek anılar şirketin sorumlu olduğu alacak miktarları açıklanan ilke ve esaslara göre yeniden belirlenmelidir.

Kabule göre ise, davalı şirket tarafından sunulan matbu nitelikteki ibranamede davacıya yapılan ödeme miktarları belirtilmekte olup, ibranamede davacının imzası bulunmaktadır. Bu ibraname ve ibranamedeki imza konusunda davacı asil çağrılarak beyanı alınmalı, davacının beyanı alındıktan sonra dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

4-Milli Eğitim Bakanlığının harçtan muaf olduğunun dikkate alınmaması hatalıdır.