Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2017/30540 K.2020/7535

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının ... İl Özel İdaresinde mevsimlik işçi olarak çalışmakta iken kadrolu işçi statüsüne alındığını, mevsimlik işçilikte geçen süre kıdemine yansıtılarak hak kazandığı ücretlerin belirlenmesi amacıyla aynı mahkemenin 2012/485 esasına kayıtlı olarak açtığı davanın kabulüne karar verildiğini, ancak dava tarihinden sonra ... İl Özel İdaresinin 6360 sayılı Kanun gereği kapatıldığını, davacının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl Müdürlüğüne bağlı ... İlçe Teşkilatına atandığını beyan ederek, 10/12/2012 - 30/03/2014 tarihleri arasındaki döneme ait ödenmeyen fark ücret alacağı, yıpranma prim farkı ile birlikte bir kısım alacaklarının davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının talep ettiği alacakların aynı mahkemenin 2012/485 esas sayılı dosyası ile hüküm altına alındığını, ancak 6360 sayılı Kanun gereği ... İl Özel İdaresinin 30/03/2014 tarihinde kapatıldığını, kanun gereği devredilen personel bakımından nakil tarihinde doğmuş ve ödenmesi gereken borçlardan nakledilen kurumun sorumlu olduğunu, bu sebeple Bakanlığın davada taraf sıfatının bulunmadığını savunarak davanın husumet yönünden reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davalı Bakanlığa husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği uyuşmazlık konusudur.

Taraf sıfatı, bir diğer ifade ile husumet ehliyeti 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 114/1-d maddesi uyarınca dava şartı olup, mahkemece re'sen gözetilmelidir. Husumet ehliyeti; davaya konu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacının Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nde mevsimlik işçi olarak çalışmakta iken 02.02.2001 tarihinde sürekli işçi kadrosuna intibak ettirildiği, ancak mevsimlik işçilikte geçen sürelerin çalışma süresinden sayılmaması üzerine bu süreler dikkate alınarak intibakının yapılması ve anılan tarihe kadar hak kazandığı toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark alacaklarının tahsili talebi ile o sırada görev yaptığı ... İl Özel İdaresi aleyhine 13/12/2012 tarihinde dava açtığı, bu davanın kabulüne karar verildiği ve kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Davacı bu defa 10/12/2012-30/03/2014 tarihleri arasında hak kazandığı alacaklarının ödenmediği iddiası ile davalı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı aleyhine eldeki davayı açmış olup, dava dilekçesinde ... İl Özel İdaresi’nin 6360 sayılı Kanun gereği 30/03/2014 tarihinde kapatıldığını, bu sebeple uyuşmazlık konusu döneme ilişkin alacaklarından nakledildiği Bakanlığın sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

Açıklanan bu olgulara göre, taraflar arasında davacının ... İl Özel İdaresi’nin tüzel kişiliğinin sona erdiği tarihe kadar doğmuş bulunan alacaklarından hangi kurumun sorumlu olduğu ve taraf teşkili noktalarında uyuşmazlık bulunmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için 6360 sayılı Kanun ile 6111 sayılı Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı On üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin 6. fıkrasında “Bu Kanuna göre tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin personeli, komisyon kararıyla ilgisine göre yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir.” düzenlemesi bulunmakta ise de.

9. fıkrasının ilk cümlesinde, “Bu Kanuna göre belediye ve bağlı kuruluşlara devredilen personelden norm kadro ve ihtiyaç fazlası olanlar, ilgili belediye ve bağlı kuruluş tarafından en geç üç ay içinde valiliğe bildirilir.” denilmektedir. Ayrıca, bu fıkra kapsamındaki personel ile ilgili olarak (d) bendinde açıkça, “Bu fıkra kapsamında nakledilen personel bakımından nakil tarihinden önce doğmuş ve nakil tarihinde ödenmesi gereken borçlardan nakledilen kurum sorumlu tutulamaz.

Kıdem tazminatına ilişkin hükümler saklıdır.” şeklinde bir düzenleme yapılarak, devreden ve devralan kurumlar arasında, devir sebebiyle oluşacak uyuşmazlıklar önlenmeye çalışılmıştır.

13.02.2011 tarihli Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında 6111 sayılı Kanunun “Mahalli İdarelerin İhtiyaç Fazlası İşçilerine İlişkin Hükümler” başlığını taşıyan 166. maddesinin 1. fıkrasına göre ise, il özel idarelerinin sürekli işçi kadrolarında çalışan ihtiyaç fazlası işçiler, Karayolları Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatındaki sürekli işçi kadrolarına, belediyelerin (bağlı kuruluşları hariç) sürekli işçi kadrolarında çalışan ihtiyaç fazlası işçiler,

Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatındaki sürekli işçi kadroları ile sürekli işçi norm kadro dâhilinde olmak üzere ihtiyacı bulunan mahalli idarelere atanır.

Aynı maddenin 6. fıkrasında ise, bu maddeye göre devredilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal haklarına ilişkin düzenleme yapılmış olup, buna göre devre konu işçiler bakımından devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devralan kurum sorumlu tutulamaz. Kıdem tazminatına ilişkin hükümler saklıdır.

Somut olayda davacı, ... İl Özel İdaresinin kapatılmasından sonra 6360 sayılı Kanun gereği ... İlçe Tarım Müdürlüğüne nakledildiğini ileri sürmüş olup, önceki döneme ilişkin alacaklarının davalı bakanlık tarafından ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Ancak dosya kapsamından, kapatma tarihinden sonra davacının önce ...

Belediye Başkanlığına bünyesinde görevlendirildiği, burada görevli iken 6360 sayılı Kanuna göre istihdam fazlası personel olarak belirlenerek davalı Bakanlığa nakledildiği anlaşılmaktadır. Bir diğer ifade ile davacının davalı Bakanlığa nakil tarihinden önce bir müddet ... Belediye Başkanlığı bünyesinde görev yaptıktan sonra 30/12/2014 tarih ve 13899 sayılı Olur ile ... İlçe Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü emrine atandığı dosya kapsamındaki belgeler ile sabittir.

Bu halde, gerek 6111 sayılı Kanunun 166. maddesi, gerekse 6360 sayılı Kanunun geçici 1/9 maddesine göre davacının İl Özel İdaresi’nin kapatılmasından önceki döneme ilişkin alacaklarından (kapatılma üzerine ilk olarak) devredildiği ... Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu kabul edilmelidir. Davacının İl Özel İdaresinin kapatılması üzerine, ...

Belediye Başkanlığı bünyesinde bir süre çalıştıktan sonra davalı Bakanlığa nakledilmesi karşısında, davalı Bakanlığın 30/03/2014 tarihinden önceki döneme ilişkin alacaklardan sorumlu tutulması kanun gereği mümkün değildir.

Ne var ki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Tarafta İradi Değişiklik” başlığını taşıyan 124. maddesine göre maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir (m. 124/3-4).

Somut olayda, davacının dava dilekçesinde davalı tarafı yanlış göstermesinin kabul edilebilir bir yanılgı olduğu gözetilmeli, davanın ... Belediye Başkanlığına yöneltilmesi için davacıya süre verilmeli, taraf teşkili doğru şekilde sağlandıktan sonra işin esasına yönelik olarak karar tesis edilmelidir. Belirtilen yönler dikkate alınmadan, hukuka aykırı şekilde davalı Bakanlık aleyhine hüküm kurulması hatalı olup, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.