Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/1263 K.2018/5858

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin sondaj faaliyetlerinin askıya alınarak durdurulması sebebiyle ihtiyaç ve istihdam fazlalığının ortaya çıktığı ve şirket bünyelerinde çalıştırılabilecek başka bir pozisyon bulunmadığı gerekçesiyle feshedildiğini, yapılan feshin geçersiz olduğunu ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine, buna bağlı kanuni haklarının hüküm altına alınmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece verilen kabul kararı, Dairemizce davalı işverenin aldığı işletmesel kararın kapsamı, kararı davacı yönünden tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı, feshin kaçınılmazlığına bağlı olarak başvurduğu hususların tespiti bakımından bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bozma üzerine aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı konusu olup kanuni dayanak 4857 sayılı Kanun’un 18. ve devamı maddeleridir.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış imkanlarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini imkansız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma imkanlarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.

Somut olayda, elektrik teknisyeni olan davacının iş sözleşmesi davalı işveren tarafından sondaj faaliyetlerinin askıya alınarak durdurulması sebebiyle ihtiyaç ve istihdam fazlalığının ortaya çıktığı ve şirket bünyelerinde çalıştırılabilecek başka bir pozisyon bulunmadığı gerekçesiyle feshedilmiştir.

Mahkemece verilen kabul kararı, Dairemizce davalı işverenin aldığı işletmesel kararın kapsamı, kararı davacı yönünden tutarlı şekilde uygulayıp uygulamadığı, feshin kaçınılmazlığına bağlı olarak başvurduğu hususların tespiti bakımından bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Söz konusu bozma kararı üzerine Avukat bilirkişiden aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda sonuca gidilmiştir.

Ancak alınan işletmesel karar sondaj faaliyetlerinin askıya alınarak durdurulması ve ihtiyaç ve istihdam fazlalığının ortaya çıkması, şirkette çalıştırılabilecek başka bir pozisyon bulunmaması olduğundan, konusunda uzman bilirkişi raporu ile alınan işletmesel kararın irdelenmediği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca benzer dosyalar da nazara alınarak söz konusu işletmesel kararın tutarlı uygulanıp uygulanmadığı, feshin son çare olup olmadığı, davacının çalıştırılabileceği pozisyon bulunup bulunmadığı hususlarında konularında uzman bilirkişi heyet raporu aracılığıyla geniş kapsamlı inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.