Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/13525 K.2018/22836

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı, davalı işyerinde tanker şoförü olarak çalıştığını, ... sözleşmesinin davalı tarafından haklı sebep olmadan feshedildiğini belirterek kıdem, ihbar tazminatı ile bir kısım işçilik alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Davalı Cevabının Özeti: Davalı, davacının ... sözleşmesinin yapmakla ödevli olduğu görevi hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi nedeni ile haklı sebeple feshedildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Taraf vekillerinin temyizi üzerine karar, Dairemizin 03.07.2017 gün 2017/12888 esas, 2017/15661 karar sayılı ilamı ile ''....

Somut olayda, davacı tanıkları yurt içi sefer sayılarının belli olmadığını en az 2 hafta en fazla 2 ay eve gelmediklerini, davacının bir ayda 1 yada 2 kere yurt dışı sefere gittiğini, davalı tanığı ... ise davacının en fazla 10-12 kez yurt içi sefere, ayda en fazla iki kere de yurt dışı sefere çıktığını beyan etmişlerdir.

Hükme esas alınana bilirkişi raporunda davacının yılda kaç kez yurt içi ve yurt dışı sefere çıktığı belirlenmeden yıl içerisinde seferde geçecek ... günü sayısı 292 olarak esas alınmış ve davacının asgari ücrete ilave günlük 16,00 TL sefer primi karşılığı ücret aldığı kabul edilmiştir.

Mahkemece yapılacak ..., davacının yurda giriş ve çıkış kayıtları emniyet müdürlüğünden istenerek bu kayıtlar gözetilmek suretiyle davacının yıl içerisinde kaç kez yurt dışı sefere çıktığının tespiti ile dosya içerisinde yer alan bir kısım taşıma irsaliyeleri ve tanık beyanları birlikte değerlendirilerek davacının yıl içerisindeki yurt içi sefer sayılarının belirlemesi gerekirken davacının yılda 292 gün seferde olduğu kabul edilerek ücrete esas harcırah miktarının belirlenmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir....'' gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda karar verilmiş olmasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında işçiye ödenen sefer priminin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda (keza 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda) "usuli kazanılmış hak" kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Mahkemenin, Yargıtayın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. (Yargıtay İBK 9.5.1960 tarih 21/9, RG. 28.6.1960-10537) Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK).

Kazanılmış haklar hukuk devleti kavramının temelini oluşturan en önemli unsurlardandır. Kazanılmış hakları ortadan kaldırıcı nitelikte sonuçlara ... açan yorumlar Anayasanın 2. maddesinde açıklanan "... Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir" hükmüne aykırılık oluşturacağı gibi toplumsal kararlılığı, hukuksal güvenceyi ortadan kaldırır, belirsizlik ortamına neden olur ve kabul edilemez.

Dosya içeriğine göre, hükmüne uyulan bozma ilamında davacının asgari ücrete ilave günlük 16,00 TL sefer primi karşılığında çalıştığının tespiti yönündeki mahkeme kabulü isabetli bulunmuş ve bu husus bozma kapsamı dışında bırakılarak kesinleşmiştir. Anılan sebeple, davacının asgari ücrete ilaveten ayda sefer başına günlük 16,00 TL harcırahla çalıştığının kabul edilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile yurt içi ve yurt dışı seferlere ilişkin emsal ücretlere göre belirlenen günlük harcırahlarla çalıştığının kabulüne göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek hüküm kurulması hatalıdır.