Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/14935 K.2018/24942

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; müvekkilinin maden işletme ruhsatının Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğüne ait olan çeşitli şirketlere ve davalı şirkete ihale ve rödavans sözleşmesi ile işlettirilmek üzere verilen işyerinde kazmacı ustası olarak çalışmakta iken İş aklinin haksız ve ihbar önellerine uyulmaksızın fesih edildiğini, müvekkiline kıdem ve ihbar tazminatları, ücretli izin ve ücret alacaklarının ödenmediğini. ... ile imzalanmış olan rödavans sözleşmesi ile kurulan asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, müvekkilinin başlangıçtan beri ...

İşçisi olduğuna, feshin geçersizliğine, geçersiz fesih sebebi ile müvekkilinin işe İadesine, işverenin yasal süre içinde müvekkilini işe başlatmaması halinde tazminatın haksız fesih tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiz ve kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmaması halinde çalıştırılmadığı süre için ödenmesi gereken ücret ve diğer sosyal haklarının yine kanuni faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle; iş sözleşmesi fesh edilen işçinin fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde dava açılması gerektiğini, davanın bir aylık süre içinde açılmadığını, davanın mükerrer açıldığını, zamanaşımı bulunduğunu, husumetin yanlış tarafa yöneltildiğini, kurum ile ...

Madencilik arasındaki ilişkinin asıl İşveren- alt işveren ilişkisi olduğunu ve bu ilişkinin muvazaalı olduğunu, dava konusu alacağa ilişkin işveren sıfatı olmadığını, ve işyeri anahtar teslimi sayılacak nitelikte davalı şirkete teslim edildiğini, Maden Kanunun ek 7. maddesinde 2010 tarihinde yapılan değişiklik ile İş Kanunu İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili idari mali hukuki sorumlulukları rödavaıısçıya yüklemesi göz önüne alınarak haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı diğer şirket ... Madencilik'e usulüne uygun tebligat çıkarıldığı, davalı şirkete kayyum atandığı, davalı şirket adına davayı takip eden olmadığı ve cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

İlk Derece Mahkemesince, davalı ... Şirketi'nin 674. sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 19. maddesi uyarınca Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devrediliği, şirketin faaliyetinin tamamen sona ermesi sebebiyle davalı ... Madencilik Şirketi tarafından davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İstinaf:

İlk Derece Mahkemesinin kararma karşı davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince: davalı ... Şirketi'nin 674. sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 19. maddesi uyarınca Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devrediliği. şirketin faaliyetinin tamamen sona ermesi sebebiyle davalı ... Madencilik Şirketi tarafından davacının iş akdinin geçerli nedenle feshedildiği. Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünün asıl işveren olarak sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı, ... yönünden husumet nedeniyle davanın reddi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasına göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmamışsa veya fesih sebebi açık ve kesin bir şekilde belirtilmemişse aynı kanununun 21. maddesi gereğince geçerli sebep gösterilmediği kabul edilir. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir.

Somut olayda davacının 10/04/2006-16/06/2016 tarihleri arasında davalı şirket işçisi olarak belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı, davalı ... Şirketinin 674. sayılı KHK'nın 19. maddesi uyarınca Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredildiği, davalı ...

Şirketine kayyum atandığı, atanan kayyumun üretimi ve faaliyeti tamamen durdurduğu, davalı işyerinin Sosyal Güvenlik Kurumu'na çıkış bildirgesini vermeden önce davacı dahil tüm işçilerin sözleşmelerini eylemli olarak feshettiği, yazılı fesih bildiriminin bulunmadığı, kayyum ataması sonrasında şirketin tüzel kişiliğinin devam ettiği, rödövans sözleşmesinin feshedildiğine dair bir iddia da olmadığı görülmüştür.

Davalı şirkete kayyum atanmış olması ve şirketin tüm işçilerinin fiilen işten çıkartılmış olması tek başına feshi geçerli hale getirmeyecektir. Yazılı bir fesih bildirimi bulunmadığından 4857 sayılı Yasanın 19/1.maddesi gereğince davalı işverence gerçekleştirilen fesih geçersizdir.

Davalılar arasındaki ilişkinin nitelendirilmesine gelince, Bölge Adliye Mahkemesinin davalılar arasındaki ilişkinin geçerli bir rödövans sözleşmesi ilişkisi olduğuna ilişkin kabulü dosya kapsamına göre isabetli görülmüştür. Belirlenen sebeplerle 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca. Bölge Adliye Mahkemesinin kararının bozulmak suretiyle ortadan kaldırılmasına, iş sözleşmesinin feshin geçersizliği ile davacının davalı şirket iş yerindeki işine iadesine, davalı ... bakımından ise husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.