Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/16121 K.2018/27965

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih, esas ve karar numarası belirtilen kararının temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizin 22.01.2018 tarih, 2017/45653 esas 2018/941 karar sayılı ilamıyla ONANMASINA karar verilmiştir.

Davalı şirket vekilince, Dairemiz kararının maddi hataya dayandığı gerekçesi ile ortadan kaldırılması istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 esas, 1959/5 karar sayılı ile 09.05.1960 tarihli ve 1960/21 esas, 1960/9 karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere, Yargıtayca maddi hata sonucu verilen bir karara mahkemece uyulmasına karar verilmesi halinde dahi usulü kazanılmış hak oluşmaz ve Yargıtayın hatalı kararından dönülmesi mümkündür.

Dosya içeriğine göre, davacının son alt işvereninin davalı şirket olmadığı,bu hususun gözden kaçtığı anlaşılmaktadır. Anılan sebeple, maddi hataya dayanan Dairemizin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının ORTADAN KALDIRILMASINA karar verildi.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının, davalıya ait işyerinde, başından beri ... işçisi olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmaksızın, yazılı bildirim de yapılmadan feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine, müvekkilinin işe iadesine ve kanuni haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacı ile müvekkili idare arasında iş ilişkisi bulunmadığını, davanın yüklenici firmalara yöneltilmesi gerektiğini, işçinin yerine getirdiği iş yönünden idarenin asıl işveren-alt işveren ilişkisi kurma yetkisi bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Bozma ilamına uyan Mahkemece, davalı ile yükleniciler arasında muvazaalı ilişki bulunduğu kabulü ile istek hüküm altına alınmıştır.

Karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 59. maddesinde, “Maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır.”, 60. maddesinde ise “Mecburi dava arkadaşları, ancak birlikte dava açabilir veya aleyhlerine de birlikte dava açılabilir. Bu tür dava arkadaşlığında, dava arkadaşları birlikte hareket etmek zorundadır. Ancak, duruşmaya gelmiş olan dava arkadaşlarının yapmış oldukları usul işlemleri, usulüne uygun olarak davet edildiği hâlde duruşmaya gelmemiş olan dava arkadaşları bakımından da hüküm ifade eder.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Dairemizce, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin söz konusu olduğu işe iade davalarında, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçerli olup olmadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığına yönelik yargısal denetimin, asıl işveren ve alt işverenin davada yer almalarını, her iki tarafın açıklama ve ispat hakkını kullanmalarını zorunlu kıldığı, bu sebeple taraflar arasında bir çeşit şekli (usûlî) bakımdan mecburi dava arkadaşlığının mevcut olduğu kabul edilmektedir.

Somut olayın içeriğine göre, davacı tarafça sadece asıl işveren Karayolları Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilmek suretiyle, muvazaa iddiası ileri sürülmüş olup, yargılama devam ederken ... Harf. Nak. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ni davaya dahil etmiştir. Mahkemece davanın kabulü ile davacının asıl işverene ait işe iadesine dair hüküm kurulmuştur. Söz konusu karar, Dairemizce, yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde, son alt işverenin tespiti ile davaya dahil edilmesi ve taraf teşkili sağlandıktan sonra muvazaa olgusu da araştırılmak suretiyle işin esasına yönelik bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Dairemizin bozma kararına karşı davacı tarafça kararda maddi hata bulunduğunu belirterek kararın düzeltilmesinin talep edildiği, bunun üzerine Dairemizce maddi hata talebi kısmen kabul edilerek son alt işverenin davaya dahil edildiği belirtilerek bozma ilamında buna ilişkin 1 numaralı bendin ortadan kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonrasında davanın kabulüne ve davacının davalı ... Müdürlüğündeki işine işe iadesine karar verilmiştir. Dosya içinde mevcut SGK kayıtlarının incelenmesinde, fesih tarihi olan 24/04/2013 itibariyle işverenin, ... Haberleşme Telek. İnş. Tur. Nak. Day. Tük. Ml. Tic. San. Ltd. Şti. olduğu anlaşılmaktadır. Bu halde, gerçek son alt işveren davaya dahil edilmediği için usulüne uygun olarak taraf teşkil edildiğinden söz edilemez.

Tarafların davada taraf olma ve hukuki haklarının korunmasına yönelik ispat hakkını kullanmaları mümkün olamadığından, Mahkemece işin esasına girilmesi ve muvazaa iddiasına yönelik inceleme yapılması da hukuken geçerli kabul edilemez. Zira, alt işverenin şekli anlamda mecburi dava arkadaşı olarak davaya dahil edilmesi ile ulaşılmak istenen amaca ulaşılamamıştır. Hal böyle olunca fesih tarihindeki son alt işvereni olarak gözüken ... Haberleşme Telek. İnş. Tur. Nak. Day. Tük.

Ml. Tic. San. Ltd. Şti. davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması, taraf teşkili sağlandığı takdirde, işin esasına girilerek önceki bozma kararı doğrultusunda muvazaa incelemesi yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye ile karar verilmesi hatalıdır.