Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/16490 K.2019/192

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin sağlık sebepleri ileri sürülerek haksız şekilde feshedildiğini, davacının ...’da çalışma isteğinin davalı işverenlikçe, işyerinde davacıya uygun açık pozisyon olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini, bu gerekçenin doğru olmadığını, davacının pozisyonunda bu işyerinde çalışan yüzlerce işçinin bulunduğunu belirterek, iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğinin tespitine, davacının işe iadesine ve tazminat haklarının hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İsteminin Özeti:

Davalı işveren, davacının kendi isteği ile ...’daki işyerinde çalışmaya başladığını, burada çalışmayı daha önceden yazılı beyanı ile kabul ettiğini, artan sağlık sorunları nedeniyle işini gereği gibi yapmadığını, doktor raporu ile de ağır ilerde çalışmasının uygun olmayacağının belirlenmesi ve ...’da davacının istihdam edilebileceği uygun ve açık bir pozisyon olmaması nedeniyle davacının iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedildiğini söyleyerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece davacının uzun süredir rahatsız olup bunun davalı işverenlikçe de bilindiğini, buna rağmen ...’daki işyerine nakledildiğini, davacının uzun yıllar ...’da çalışmış olup davalının ...’daki işyerinin halen faaliyette olduğunu, bu durumda feshin son çare olması ilesine aykırı davranan davalı tarafından yapılan feshin geçersizliğine ve davalının işe iadesine dair karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu:

Karar karşı davalı şirket vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur

Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:

Bölge Adliye Mahkemesince davalının istinaf başvurusunun kabulüne ve HMK 353/1-b.2 gereği İlk Derece Mahkemesi kararının işe başlatmama tazminatının tespitinde düzeltme yapılmak üzere kaldırılmasına dair karar verilerek, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine, İlk Derece Mahkemesince 6 aylık ücret tutarında belirlenen işe başlatmama tazminatının fesih nedeni ve davacının kıdemi göz önüne alınarak 5 aylık ücret tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir

Gerekçe:

Taraflar arasında, iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, kanuni dayanak 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletme gerekleri sebebiyle fesihte, iş yerinde bir işgücü fazlasının bulunmalıdır. İşgücü fazlasından söz edebilmek için işçinin bugüne kadar yaptığı işi sürdürmesi imkanı ortadan kalkmış olmalı, işçinin başka türlü çalıştırılması imkanı da bulunmamalıdır. Girişim özgürlüğüne dayanan işverenin ekonomik güçlükler sebebiyle veya verimlilik amacıyla aldığı yeniden yapılanma kararı ve bu kararın uygulanması sonucunda bir veya birden çok işçinin o güne kadar yaptıkları iş ortadan kalkar ve bu işçilerin fesih dışında önlemlerle bir başka şekilde çalıştırılması mümkün olmazsa işletme gereği doğar ve işveren fesih kararı alabilir.

Özellikle, yeniden yapılanma gibi önemli bir karar alan ve bu kararı uygulayan işverenin kurumsal bir ciddiyet ve tutarlılık içinde hareket etmesi, kanunlar ve ispat hukuku kuralları çerçevesinde sıhhati konusunda şüphe uyandırmayacak ve birbiri ile tutarlı bilgi ve belgelerle yeniden yapılanmayı ve bu yapılanma sonucunda işçinin iş gücü fazlası haline geldiğini, diğer yandan, sözleşmesi feshedilecek işçilerin seçiminde de objektif davranıldığını ispatlaması beklenir.

Somut olayda, davalı işverenlikte montaj işçisi olarak çalışan davacının çalıştığı bölümün kapatılıp ...’ya taşınması üzerine davacının ...’ya nakledilmeyi ve burada çalışmayı yazılı imzalı beyanı ile kabul ettiği ve muvafakat gösterdiği, ...’daki işyerinde yaklaşık 10 ay çalıştıktan sonra uyumsuzluğu ve psikolojik rahatsızlığı nedeni ile iş sözleşmesinin davalı tarafça feshedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı rahatsızlığı nedeniyle davalı tarafından hastaneye sevk edilmiş olup, ... ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 26.10.2015 tarihli sağlık kurulu raporunda davacının B kümesi kişilik özelliklerinin olduğu, uyum bozukluğu tanısıyla değerlendirildiği, 10.12.2013 tarihinden 03.04.2015 tarihine kadar depresyon tanılarıyla tedavi gördüğü ve halen medikasyon aldığının öğrenildiği belirtilerek, davacı hakkında Depresif Belirtilerle Giden Uyum Bozukluğu tanısı konulmuştur. Anılan raporun devamında ‘‘davacının Ağır ve tehlikeli işlerde çalışmasının uygun olmadığı ve sosyal desteğe ihtiyacı olduğu yakınlarının yaşadığı ... ilinde çalışmasının uygun olacağı tıbbi kanaati oluşmuştur’’ şeklinde karar verilmiştir.

Mahkemece, davalının, davacıyı ...’da çalıştırabileceği, yaptığı işin niteliğine uygun bir yer olup olmadığı yönünde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmaksızın, davacının ...’da çalıştırılması gerektiğinden söz edilerek işe iadesi yönünde karar verilmiştir. Bu hali ile hüküm kurmak için gerekli olan araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiği görülmektedir.

Mahkemece yapılacak iş, bir işletmeci, bir iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ve bir makine mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti ile işyerinde keşif yapılmak suretiyle, davacının mevcut durumuna göre istihdam edilebileceği bir işin olup olmadığının ayrıntılı bir şekilde araştırılıp dosya içeriği ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesidir.

Bu usul ve esaslar göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne dair karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.