Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2018/6975 K.2018/13745

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 17.06.2010 tarihinden itibaren tekstil işçisi olarak çalışırken 31.05.2013 tarihinden itibaren işe gelmemesinin bildirildiğini ve hizmet akdinin haksız ve bildirimsiz olarak sona erdirildiğini, fesih gerekçelerinin gerçek ve samimi olmadığını, işyeri bilgisayarına kesinlikle yapmadığı işlemleri kayıt etmediğini, bir önceki operasyonu yaptığına dair davalının iddiasının işin niteliği ve hayatın olağan akışına ters düştüğünü, işyeri kayıtlarının işveren tarafından değiştirilmesinin de mümkün olduğunu öne sürerek kıdem ve ihbar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, işyerinde DCT performans sisteminin geçerli olduğunu, zira işyerinde performansa dayalı prim sisteminin uygulandığını, DCT sisteminde ilgili operatörlerin vardiya başında DCT terminaline kendi sicil numaralarını girdiklerini ve ödevli oldukları operasyon kodunu girdiklerini, sonrasında her bir demet numarasının girildiğini, demet numaralarının girilmesinin kendilerine ödenecek prim miktarını da etkilediğini, operatörlerin yapmış olduğu işlemleri üretim mühendisleri ve takım liderleri tarafından takip edildiğini, sistemin kendi sicil numaraları ve kendi vardiyalarında çalıştığını,

operatörün başka bir makineye geçmesi halinde dahi kendilerine ait terminali taşıyabildiklerini, işyerinde sadece bir kez giriş yapılabildiğini, o sicil numarası ile tekrar giriş yapılamadığını, grup lideri tarafından 30.05.2013 tarihinde yapılan bildirimle davacının bir kısım işleri gerçekte yapmadığı halde yapmış gibi kendi sicil numarası ile birlikte terminale girdiğinin bildirildiğini, davacının olay ile ilgili olarak savunmasının istendiğini ancak davacının kabul edilebilir bir savunma vermediğini,

demet işleme bilgilerini gösterir bilgisayar çıktısı gereğince davacının 1219905 sipariş numaralı 6665 nolu demetin beden yan birleştirme işlerini kendi sicili ile kayıt altına aldığının belirgin olduğunu, oysa ki 30.05.2013 tarihinde 1219905 sipariş numaralı 6665 nolu demette beden yan birleştirme operasyonu yapmak üzere sisteme giriş yapan B vardiyası çalışanı Şefiye Özay beyanında işleri kendisinin yapmak üzere DCT’ye girmek istediğinde demetlerin 42527 sicil nolu kişi tarafından girildiği uyarısını aldığını bildirdiğini,

hat akışı sırasında beden yan birleştirme operasyonu öncesinde başka operatörler tarafından yapılması gereken başka operasyonların olduğunu, önce yapılması gerekenin kol birleştirme, yaka kapatma, omuz çatma gibi operasyonlar yapılmadan yan birleştirme operasyonunun yapılmasının işin akışı gereği mümkün olmadığını, nitekim beden yan birleştirme işleminden önce beden kol birleştirmenin Derya Şendil, beden yaka kapatma Zafer Çiftçi, beden yaka evine etiket tutturma Irmak Heptaş, beden omuz birleştirme Tuncay Bilici tarafından 30.05.2013 tarihinde yapıldığının tespit edilebildiğini,

bu itibarla davacının 29.05.2013 tarihinde 30.05.2013 tarihinde yapılan işlemlerden önce sisteme giriş yaptığını, bunun da aslında yapılmayan işlemlerin sisteme girildiği anlamına geldiğini, bu nedenle davacının haksız kazanç elde etmeye yönelik ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı hareketi nedeniyle hizmet akdinin haklı olarak sona erdirildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, Nar Toplamı başlığı altında çeşitli tediye kalemleri ile prim ödemesinin yapıldığı; keza prim ödemesine esas olmak üzere de DCT sisteminin kullanıldığı; çalışanın yapmış olduğu iş sayısı ve niteliğine göre tediyelerin değişen oranlarda belirlendiği, feshe konu edilen 29.05.2013 tarihli 6665 sayılı demete ait sistem girişlerinin davacı tarafından yapıldığı ve fazladan işlem girişi yapılması nedeniyle menfaat temin edilme ihtimalinin bulunduğunun kabulü ile davacının eylemi doğruluk ve bağlılığa uymayan ve işvereni yanıltmaya yönelik hareket olduğundan 4857 sayılı yasanın 25/II- e Maddesindeki düzenleme doğrultusunda davalı işveren tarafından iş akdinin haklı sebeple feshedildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından temyizi üzerine araştırmaya yönelik bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda. Mahkemece, veri girişlerinin ancak çalışan işçi tarafından yapılabildiği, hatalı girişlerin sonradan iptalinin mümkün olduğu, çalışan yerine, başka birinin veri girişi yapmasının sistem tarafından izin verilmediği gibi davacı adına kötüniyetli olarak veri girişi yapıldığına dair herhangi bir delil ve emarenin bulunmadığı,

bu suretle 29/5/2013 tarihli 6665 sayılı demete ait sistem girişlerinin davacı tarafından yapıldığı ve fazladan işlem girişi yapılması nedeniyle menfaat temin edilme ihtimalinin bulunduğunun kabulü ile davacının eylemi doğruluk ve bağlılığa uymayan ve işvereni yanıltmaya yönelik hareket olduğu gerekçesiyle feshin haklı nedene dayalı olduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. Gerekçe: Taraflar arasında davalı işverence iş akdine haklı nedene dayalı olrak son verilmiş olup olmadığı uyuşmazlık konusudur. Somut olayda, davacının 29.05.2013 tarihinde 1219905 sipariş nolu Lucas modele ait 6665 nolu demeti çalışmamasına rağmen 20 adet beden yan birleştirme operasyonu olarak yaptığına dair DCT sistemine giriş yaptığı, 31.05.2013 tarihli belge gereğince DCT programı sayesinde prim ödemesinin yapıldığını, performansın daha yüksek hesaplanmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle 31.05.2013 tarihinde iş akdine son verilmiştir. Davacı 31.05.2013 tarihli savunmasında belirtilen eylemi gerçekleştirmediğini beyan etmiştir.

Davacının feshe konu eylemi gerçekleştirdiğinin tespiti halinde, yapılan işleme bağlı olarak davacı performans primi aldığından bir başka deyişle menfaat temin ettiğinden iş akdinin feshinin haklı nedene dayalı olacağı kuşkusuzdur.

Ancak davacı, sisteme yanlış veri girişi yapmadığını, verilerin kendisi tarafından girildiğinin ispatlanması gerektiğini, DCT sistemine sicil numarasıyla girildiğini ve sicili bilen herkesin veri girişi yapabileceğini, hatalı girişlerin bilgisayardan düzeltilebildiğini, DCT sistemindeki kayıtlara müdahalede bulunulabilmesi sebebiyle bu durumun işveren tarafından feshe gerekçe yaratmak için kullanılabildiğini öne sürmektedir.

Davalı ise sistemin yalnızca bir kere kullanıcının çalıştığı vardiyada ve kullanıcı kartını okutarak fabrikaya giriş yapmış ise açılabildiğini, sisteme operatör dışında veri girişi yapılamadığını savunmaktadır. Hükme esas alınan hukukçu bilirkişi raporunda ise DCT sistemine müdahale edilip edilemediğinin teknik bilirkişiler tarafından tespit edilebileceği belirtilmiştir.

Dairemizce özetle; ''Davalı işyerindeki üretim tekniğine vakıf, yazılım ve bilgisayar alanı ile tekstil üretimi konusunda uzman bilirkişi heyetiyle birlikte işyerinde keşif yapılıp bilgisayar kayıtları ve DCT sistemi üzerinde inceleme yapılarak, feshe konu edilen işlerin girişinin davacı tarafından yapılıp yapılmadığı, sistemde başka bir kişi tarafından yükleme veya silme eylemi olup olmadığı, DCT sistemine işverence müdahalede bulunulup bulunulamadığı,

davacı dışında davacı sicili ile sisteme giriş yapmanın, sisteme yapılan girişleri değiştirmenin ya da silmenin mümkün olup olmadığı araştırılıp elde edilecek sonuca göre davacının doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışı olup olmadığı ve feshin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı değerlendirilerek karar verilmesi '' gerektiği gerekçesiyle bozma yapılmıştır.

Mahkemece bozma sonrası uzman bilirkişilerden oluşan heyetten aldırılan raporda; olayın olduğu tarihte (29.05.2013) işyerinin kullandığı DCT sistem donanımının değiştirildiği ve yerine SDM sisteminin kullanılmakta olduğu, bu nedenle olay gününün değerlendirilebilmesinin mümkün bulunmadığı, davacının 42527 sicil numarası ile 02.05.2013 -31.05.2013 tarihleri arasında yapmış olduğu işlemlerin zaman aralığı incelendiğinde olağan durumun aksine bir şey bulunmadığı, DCT gibi sistemlerin kullanıldığı işletmelerde sistemi yönetecek “ADMIN” kullanıcısı bulunduğu,

bu yöneticiye tanımlanmış olan ekleme, silme ve düzenleme gibi yetkiler ile sistem üzerinden neredeyse bütün güncellemelerin yapılabilmesinin mümkün olduğu ve yapılan bu güncellemelerin takibinin de olanaksız olduğu, veriler üzerinde herhangi bir değişikliğin olup olmadığının bu nedenle saptanamadığı belirtilmiştir.

Şu halde, dosya içerisinde bulunan deliller, iddia ve savunma ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının feshe konu edilen eylemi gerçekleştirip gerçekleştirmediği yöntemince ve her türlü şüpheden uzak bir biçimde tespit edilemediğinden davacının kıdem ve ihbar tazminatlarının hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile talebin reddi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.