Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2020/1526 K.2020/5604

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin ... İl Özel İdaresi bünyesinde 29/08/2012-31/12/2012, 24/04/2013-14/10/2013, 02/01/2014-26/03/2014 tarihleri arasında işçi olarak çalıştığını, kazancı operatörü olarak görev yaptığını, müvekkilinin davalı işyerinde yapmış olduğu işi en iyi şekilde yerine getirirken ... İl Özel İdaresi ...

Büyükşehir Belediyesi'ne devredildikten sonra müvekkilinin birdaha işe çağrılmadığını, 26/03/2014 tarihi itibarı ile iş akdine haksız ve usulüne uygun olarak son verildiğini, haketmiş olduğu işçilik alacaklarının müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsili için ... 2. İş Mahkemesi'nin 2014/778 esas sayılı dosyası ile davalı ve ...

Büyükşehir Belediyesi'ne dava ikame edildiğini, söz konusu dosyada düzenlenen 16/11/2015 tarihli ek rapor ile müvekkilinin işçilik alacaklarının hesaplandığını, kıdem tazminatı alacağının net 2.859,33 TL, ihbar tazminatı alacağının ise net 2.170,21 TL olarak hesaplandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 17/03/2016 tarihli celsede davanın kabulünün istendiğini, mahkemece fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak net 10,00 TL kıdem tazminatı alacağının, net 10,00 TL ihbar tazminatı alacağının kabulüne, yıllık izin ücreti alacağının reddine karar verildiğini, ...

Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik davanın ise taraf sıfatı yokluğundan reddine karar verildiğini, bu kere rapor rakamları ile karar rakamları arasındaki farklar olan 2.849,33 TL kıdem tazminatı alacağının, net 2.160,21 TL ihbar tazminatı alacağının davalı ...'nden faizi ile birlikte tahsili için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyan ederek, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalının Cevap Özeti:

Davalı vekili, davacı tarafın dava dilekçesine konu alacak taleplerinin ... 2. İş Mahkemesi'nin 2014/778 esas - 2016/134 karar sayılı doyasına konu edilmiş olduğunu, davacı tarafından da temyiz edilecek olan anılan mahkeme kararının halen derdest olduğunu, bu nedenle davanın dava şartı noksanlığı nedeni ile reddini talep ettiklerini, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışanlar için sözleşmenin süre sonunda kendiliğinden sona ermesi veya süre bitmeden önce taraflardan birinin haklı ya da haksız nedenler ile feshetmesine bakılmaksızın ihbar tazminatı taleplerinin reddinin gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, ... 2. İş Mahkemesi'nin 2014/778 esas sayılı asıl dava dosyasındaki bilirkişi raporu ve diğer delillere göre, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar, kanuni süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasında davalı taraf sıfatının belirlenmesi konusunda uyuşmazlık mevcuttur.

12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrası ile ... İli dahil sayılan illerde büyükşehir belediyesinin kurulduğu, 5. fıkrasında bu sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile yürürlüğe girmesiyle ... İl Özel İdaresini tüzel kişiliği sona ermiştir.

6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği,

söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır.

Somut uyuşmazlıklarda il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir.

Tüzel kişiliği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri;

personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu,

5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi,

yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesine devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanunun 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla;

ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler kapsamında devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır.

Dava konusu olayda davacı işçinin iş sözleşmesinin devir tarihinden önce sona erdiğinden, kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarından kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekecektir. Dosya kapsamında yer alan belgelerden ve özellikle devir, tasfiye ve paylaştırma komisyon kararına istinaden davacının devir öncesi borçlarının devri konusunda alınmış bir karar bulunmadığı anlaşılmakla, borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği sabit olduğundan, borcun mahalli idare birimi olan il özel idaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması dikkate alındığında davanın İçişleri Bakanlığına yönetilerek sonuçlandırılması gerekeceği dikkate alındığında, husumetin İçişleri Bakanlığına yöneltilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, tüzelkişiliği bulunmayan ... Valiliği hakkında hüküm kurulması bu sebeple de hatalı olmuştur. Mahkemece, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 124. maddesi gereğince husumetin doğru tarafa yöneltilmesi için davacıya mehil verilerek, İçişleri Bakanlığına dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilip davaya iştiraki sağlanmalı, bu davalının göstereceği deliller de gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir.