Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2011/3837 K.2012/83

Taraflar arasındaki genel kurulun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, ortağı olduğu.... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi’nin 22.06.2008 tarihli olağan genel kurul toplantısının anasözleşme ve yasaya aykırı yapıldığını, anasözleşmenin 9. maddesi gereğince kooperatif çalışma bölgesinde bir yıldan fazla ikamet etmeyenlerin ortaklığa kabul edilerek genel kurulda oy kullanmaları nedeniyle alınan kararların geçersiz olduğunu ileri sürerek, anılan genel kurulda alınan kararların geçersiz olduğunun tespiti ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kooperatif ortaklarından ....,...., ..., ...., ... ve ...’ın kooperatifin çalışma bölgesinde belirtilen süreyle ikamet etmedikleri, anasözleşmenin 9. maddesi uyarınca, kooperatifin çalışma bölgesinde bir yıl süreyle ikamet etmeyenlerin ortaklığa kabul edilemeyeceğinden bu kişilerin katılımıyla yapılan toplantının yasal olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı kooperatifin 22.06.2008 tarihli genel kurul toplantısının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava,genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53 ncü maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olması durumunda,toplantıda bulunan ortaklar alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için dava açabilir.Ancak,emredici kurallara aykırılık halinde genel kurul kararları mutlak butlanla batıl olacağından bu halde iptalleri için açılacak davalarda muhalefet şerhi aranmaz.

Uyuşmazlık konusu olayda davacının iptalini istediği genel kurula katıldığı, genel kurulda 1, 6, 7, 8, 12,13,14,15, 16. maddelerin oy birliği ile alındığı, davacının, oy çokluğu ile alınan maddelere ret oyu verdiğinin toplantı tutanağından anlaşılmadığı gibi, bu maddelere karşı muhalif kaldığının keyfiyetini de tutanağa yazdırmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı, 17. maddenin görüşülmesi sırasında söz alarak, genel kurula katılan .... ve ...’nın kooperatifin çalışma alanında ikamet etmedikleri hususunu toplantı tutanağına yazdırmıştır. Davacının tutanağa yazdırdığı beyan, 1163 sayılı Kanunun 53 ncü maddesine uygun muhalefet şerhi olarak kabul edilemeyeceğinden mahkemece, iptal davası açma hakkı olmayan davacının açtığı genel kurul kararının iptali davasının öncelikle bu gerekçe ile reddi gerekirdi.

2- Diğer yandan, davacı, anasözleşmede belirlenen ortaklık şartlarını taşımayan kişilerin ortaklığa kabul edildiğini ve bu kişilerin genel kurula katıldığını ileri sürmüştür. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun toplantı yeter sayısına ilişkin 45 nci maddesindeki hüküm emredici nitelikte olduğundan, bu hükme aykırılık teşkil eden genel kurul kararları, BK’nun 19 ncu ve 20 nci maddeleri hükümleri gereğince, mutlak butlanla batıldır.

Somut olayda, davacıların iddiası genel kurulda 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 45 nci maddesine göre, toplantı nisabına uyulmamış olduğu, ortaklık şartlarını taşımayan kişilerin ortaklığa kabul edilerek genel kuruldaki sayısal çoğunluğun değiştirildiği noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, gerçek ortak olmayan altı kişinin katılımıyla yapılan genel kurul toplantısı ve alınan kararların iptali yoluna gidilmiş, toplantıya katılan ortakların altısının işin özünde ortaklık sıfatlarını taşımadıkları gerekçesiyle nisaba dahil edilmemek suretiyle sonuca varılmıştır.

Oysa, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümleri uyarınca, kooperatif ortakları haklarında alınan ihraç kararı kesinleşinceye kadar tüm hak ve borçlara sahiptirler. Mahkemenin nisaba dahil etmediği ortakların ihraç edildikleri davalı tarafça savunulmamış ve kanıtlanmamıştır.

Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde inceleme yapılarak, sonucuna göre karar vermek gerekirken, yerinde görülmeyen yazılı gerekçelerle, ortak olan kişilerin ortaklık sıfatlarıyla ilgili hukuki nitelemede yanılgıya düşülerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

3- Kabule göre de, 146 ortaktan 100 ‘ünün katılımıyla yapılan genel kurulda ortaklık sıfatı taşımadığı düşünülen 6 kişinin katılarak oy kullanması halinde kooperatifin tüm ortak sayısı dikkate alınarak bu kişilerin çıkarılması halinde toplantı ve alınan kararların nisaplarında bir değişiklik olup olmayacağı da tartışılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.