Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/1118 K.2012/2869

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin olarak Dairemizin 31.10.2011 gün ve 2011/863 Esas 2011/1422 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi iken 1993 yılında ortaklık hakkını...’e devrederek ayrıldığını, aynı yıl, ortaklığa yeniden alınması için yaptığı başvurunun kabul edildiğini, 1994 yılında yapılan genel kurula katıldığını, anılan genel kurulda ortak sayısının 44'te dondurulduğu gerekçesi ile kooperatif üyeliğinden kaynaklanan haklarının kullandırılmadığını, bu nedenlerle 1997 yılında 44 ortak arasında yer alan ...’in hissesini satın aldığını ve bu hisse ile 2002 yılına kadar ortaklık ilişkisini sürdürdüğünü, 1993 yılında kazanılan üyelik sıfatı bir başkasına devredilmediği halde müvekkilinin haklarının kullandırılmadığını ileri sürerek, davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 09.04.1994 tarihli genel kurul kararıyla ortak sayısının 44'te dondurulduğunu, bu dava tarihine kadar dava açmayan davacının dava açma hakkını yitirdiğini, 1998-2001 yılları arasında davalı kooperatife başkanlık yaptığı halde, bu hisseye ilişkin iddiasını hiçbir şekilde gündeme getirmediğini, sadece hazirun listesine sonradan adını yazdırmakla hak sahibi olduğunu iddia etmenin iyi niyetle bağdaşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve bilirkişi raporuna göre, davacının ilk üyeliğini 22.10.1993 tarihinde ...’e devrettiği, davacı isminin devirden sonraki 09.04.1994 tarihli genel kurul hazirun cetveline 70'nci ortak olarak sonradan kalemle ilave edildiği, bu listede ...’in isminin de 27'nci sırada kayıtlı olduğu, 09.04.1994 tarihli genel kurulda ortak ve araç sayısının 44 olarak sabitlenmesine 34 olumlu oyla karar verildiği, bu kararın ise anasözleşme değişikliği mahiyetinde olması nedeniyle nitelikli çoğunlukla alınmadığından batıl olduğu, davacının ihracına dair alınmış herhangi bir kararın ve bunun tebliğinin bulunmadığı,

davanın bu nedenle süresinde açıldığı, davacı isminin hazirun cetveline 70'nci ortak olarak el yazısı ile ilave edilmesinde usulsüzlük olmadığı, davacıya kooperatif ortağı olarak genel kurulda söz verilerek fikrini açıklattırılıp oy kullandırılması nedeniyle de 09.04.1994 tarihli genel kurul toplantı tarihinde davacının kooperatif üyesi olduğu gerekçeleriyle, davanın kabulüne dair verilen karar, davalı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 31.10.2011 tarih ve 2011/863-1422 E-K. sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu kez, davalı karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, davacının ilk üyeliğini 1993 yılında devrettikten sonra aynı yıl yaptığı başvurunun kabulü ile oluştuğunu iddia ettiği kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir. Davacının 1988 yılında elde ederek 1993 yılında devrettiği, keza 1997-2002 yıllarında elinde bulundurduğu üyeliklerine ilişkin uyuşmazlık olmadığı gibi söz konusu üyelikler dava konusu da edilmemiştir.

Mahkemece, davacının 1994 tarihli genel kurula katıldığı, kendisine oy kullandırıldığı, anılan genel kurulda alınan, üyeliğin sınırlandırılmasına ilişkin kararın batıl olduğu, 1994 tarihli genel kurul toplantı tarihi itibariyle davacı üyeliğinin oluştuğu ve devam ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak mahkemece, davacı üyeliğinin dayanağı olarak gösterilen 1994 yılında yapılan genel kurul tarihinden itibaren 2006 yılında açılan işbu dava tarihine kadar geçen dönemin dava konusuna etkisi tartışılmamıştır.

Aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi halinde üyeliğinin sona erdiğini ortağın zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiğini benimsediği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı ve böyle bir davacının açtığı davanın TMK'nun 2 maddesinde öngörülen iyiniyet kuralına aykırı düştüğü ilke olarak kabul edilmelidir.

Somut olayda, davacının, 1994 tarihinden davanın açıldığı 01.08.2006 tarihine kadar kooperatif ile ilişkisini devam ettirip ettirmediği, davalı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu vasıtasıyla inceleme yaptırılıp, davalının, ortaklarından öteden beri aidat tahsil edip etmediği, davacının, dava konusu üyelik payına ilişkin aidat ödeyip ödemediği, genel kurul toplantılarına katılıp katılmadığı, hazirun listelerinde isminin yer alıp almadığı,

buna göre davacının önceki üyelik hakkına dayalı olarak üyeliğin tespitini istemesinin TMK’nın 2'nci maddesinde düzenlenen iyiniyet kurallarına aykırı olup olmadığının tartışılması, davacının, 1998-2001 yılları arasında davalı kooperatife başkanlık yaptığı halde, dava konusu hisseye ilişkin iddiasını hiçbir şekilde gündeme getirmediği savunması üzerinde durulması, bu şartlarda davacının üyelik sıfatını taşıyıp taşımadığının araştırılması ve sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından,

davalı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 31.10.2011 tarih ve 2011/863-1422 E-K. sayılı onama ilamının ortadan kaldırılarak yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.