Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/1745 K.2012/4250

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin olarak Dairemizin 11.10.2011 gün ve 2011/289 esas 2011/969 karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacılar vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacılar vekili, kuruluş aşamasındaki çağrı ve prosedüre uyulmadan kurulan kooperatifin yasal olarak kurulmadığının ve işletme kooperatifi olarak kurulan kooperatifin işletecek tesisinin bulunmadığının ... 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2005/114 Esas sayılı dosyasında saptandığını, yasal olarak kurulmayan ve işletilecek tesisi bulunmayan kooperatifin devamının da yasal olmadığını, ancak kooperatif yönetim kurulunun kooperatifi feshederek site yönetimine geçmediğini, yasal olmayan şekilde aidat toplamaya devam ettiğini, aidat ödemeyenlere yaptırım uygulandığını ileri sürerek, SS. ... İşletme Kooperatifinin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yönetim kurul üyeleri ..., ..., ... vekili, kooperatif ortaklığından istifa eden davacıların aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, anasözleşmenin ortaklara fesih davası açma yetkisi vermediğini, kooperatifin işletilecek malı olduğu gibi anasözleşmenin 6’ncı maddesinde tesis işletmekten başka amaçların da belirlendiğini, anasözleşme ve yasada belirlenen dağılma nedenlerinin gerçekleşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacıların halen kooperatif ortağı olmamalarına rağmen konut yapı kooperatifi iken davalı işletme kooperatifine dönüşen kooperatif ortaklığından kendilerine isabet eden konutları bulunduğundan aidat ödeme yükümlülüklerinin devam etmesi nedeniyle aktif dava ehliyetinin bulunduğu, davalı kooperatifin, işletme kooperatifi olarak devamını gerektirir nitelikte, işletilecek taşınmaz malı bulunmadığı, ortak alanların ve bahçelerin temizliği gibi işlerin kooperatifin kurulmasını ve devamını gerektirir faaliyetlerden olmadığı ve kooperatifin usulüne uygun kurulmadığı gerekçesiyle davalı SS. ...

İşletme Kooperatifinin feshine dair verilen karar davalılar vekilinin temyiz istemi üzerine, Dairemizin 11.10.2011 tarih, 2011/289 E. 969 K. sayılı ilamıyla, ”1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81 nci maddesinde kooperatifin feshi nedenleri düzenlenmiştir. Kural olarak, kooperatif ortakları kooperatifin feshini isteyemez.

Ancak, aynı Kanunun 99. maddesinin yollaması gereğince, TTK.nun 434/1,2. ve 4. madde fıkralarına dayanılarak ortaklardan birinin kooperatifin dağıldığının tespitini istemesine engel bir durum yoktur.

Somut olayda ise, davacıların dava tarihinde kooperatif ortağı olmadıkları konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Mahkemece, davacıların işletme kooperatifine dönüşen yapı kooperatifinin eski ortakları olmaları ve taşınmazları bulunması nedeniyle aidat yükümlülükleri bulunduğu gerekçesiyle davacıların aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiş ise de, davacıların ortak olmaması nedeniyle aidat yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Ortak olmayan kişiler, finansman giderlerine ilişkin aidat borcundan sorumluluğu bulunmamakla birlikte, kooperatifin harcadığı ortak giderlere konu hizmetlerden yararlanmaları halinde bu giderlere ilişkin sorumluluğu bulunduğu kuşkusuzdur. Anılan giderlerden sorumluluk ortaklık ilişkisinden kaynaklanmamakta, nedensiz zenginleşme veya vekaletsiz iş görme hukuki nedenlerinden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda, yasaca kooperatif ortaklarına tanınmayan kooperatifin feshi imkanının ortak olmayan kişilere tanınması olanaklı değildir. Mahkemece, aktif husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi” gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu kez, davacılar vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, davalı kooperatifin feshi istemine ilişkindir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin feshi nedenleri düzenlenmiştir. Kural olarak, kooperatif ortakları kooperatifin feshini isteyemez. Ancak, aynı Kanunun 99. maddesinin yollaması gereğince, TTK’nun 434/1,2. ve 4. madde fıkralarına dayanılarak ortaklardan birinin kooperatifin dağıldığının tespitini istemesine engel bir durum yoktur.

Somut olayda ise, davacıların dava tarihinde kooperatif ortağı olup olmadıklarına dair dosya içerisinde net bir bilgiye rastlanmamıştır.

Oysa yapılan temyiz incelemesi sonucunda, davacıların davalı kooperatifin ortağı olmadığı, bu nedenle de aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığından bahisle mahalli mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda, davacıların davalı kooperatifin ortağı olup olmadıklarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi sonrasında, işin esasına girilerek yapılacak inceleme sonucunda bir karar verilmesi gerekirken, aktif dava ehliyetine ilişkin bu husus üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahalli mahkeme kararının temyiz incelemesi sonucunda bozulmasına dair Dairemizin 11.10.2011 tarih, 2011/289 E. 969 K. sayılı bozma ilamının kaldırılarak, kararın yukarıdaki gerekçelerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre, davacılar vekilinin diğer karar düzeltme itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.