Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/234 K.2012/2559

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatifin ortağı olan müvekkiline konut tahsis edilemediğini, kooperatifin tasfiye sürecine girdiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 40.000 TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi, davacının kooperatif üyesi olup olmadığı ve aidatlarını yatırıp yatırmadığının bilinemediğini, davanın haksız ve yersiz açıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının kooperatif ortağı olduğu, aidat ödediği fakat kendisine konut tahsilinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 30.043,91 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı tarafın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava, davacı kooperatif üyesinin konut tahsis edilememesi nedeniye tazminat istemine ilişkindir.

Yapı kooperatiflerinin asıl amacı, ortakların edimlerinin yerine getirmeleri karşılığında anasözleşmeye uygun, oturmaya elverişli konut teslim etmektir. Herhangi bir nedenle konut tahsisi imkansızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır. Yerleşik Yargıtay kararlarında tazminatın ne şekilde hesaplanacağı aşağıdaki şekilde formüle edilmiştir:

1- Önce, ortaklara tahsis edilen konut veya işyerinin dava tarihi itibariyle rayiç değeri saptanmalıdır.

2- Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin, ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar (Toptan Eşya Fiyat Endeksi Artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak, güncel değeri bulunmalıdır.

3- Bundan sonra, yukarıda (1) numaralı bentte bulunan değerden (2) numaralı bentte bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın, bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettikleri ortaya çıkarılmalıdır.

4- Bunu takiben, davacı eksik ödeme yapan ortağın ödentileri (2) numaralı bentteki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı da güncelleştirilmelidir.

5- Bu hesaplamalardan sonra, normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (2) numaralı bentte bulunan ödemelerinin güncel değeri karşılığı, yine yukarıda (3) numaralı bentte bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre, davacının (4) numaralı bentte eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yarar sağlaması gerektiği, orantı kurallarına göre belirlenmelidir.

Yani sonuç olarak, (4) numaralı bentte bulunan miktar, (3)numaralı bentte bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan miktarın (2) numaralı bentte bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktara (4) numaralı bentte bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar, davacı ortağın bu davada kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar miktarını belirleyecek ve mahkemece (talepte değerlendirilerek) bu miktara hükmedilecektir.

Somut uyuşmazlıkta, dosyaya sunulan ve hükme esas alınan 27.03.2009 havale tarihli ek raporda aynı ilkeler gözetilerek tazminat miktarı hesaplanmaya çalışılmış, fakat hesaplamada hata yapılmıştır.

4.adımda bulunan davacının ödemelerinin güncellenmiş değerinin (bilirkişinin hesabına göre 10.379,24 TL'dir), normal ödemesini yapan bir üyenin ödemelerinin güncellenmiş değeri ile çarpılması gerekirken, normal bir üyenin ödemelerinin güncellenmiş değeriyle davacının ödemelerinin güncellenmiş değerinin farkı çarpılmıştır.

Yani, 4.adımda bulunan 10.379,24 TL'nin, 3.adımda hesaplanan 25.677,84 TL ile çarpılması ile bulunacak sonuç, 2.adımda bulunan 44.322,16 TL'ye bölünmeli ve takip eden adımlara uyularak tazminat miktarı hesaplanmalıdır.

Bu durumda mahkemece, yukarıda ilkelere uygun olarak hesaplama yapılarak, gerektiğinde bu konuda bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.