Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/2655 K.2012/4211

KOOPERATİFLER KANUNU (1163) Madde 16

"İçtihat Metni"ÖZET: İHRAÇ KARARININ KESİNLEŞMESİNE KADAR, KOOPERATİFTEN ÇIKARILAN ORTAĞIN HAK VE BORÇLARI DEVAM EDER. AİDAT YÜKÜM­LÜLÜĞÜ BULUNAN BİR KOOPERATİFTE ORTAĞIN UZUN SÜRE KOOPERATİFE UĞRAMAMASI, AİDAT BORCUNUN BULUNUP BULUNMADIĞINI TAKİP ETME­MESİ HALİNDE ÜYELİĞİNİN SONA ERDİĞİNİ ORTAĞIN ZIMNEN KABUL ET­TİĞİ, EYLEMLİ OLARAK ORTAKLIKTAN ÇIKMA İRADESİNİ YANSITTIĞI VE BÖYLE BİR DAVACININ AÇTIĞI DAVANIN TMK’NIN 2. MADDESİNDE ÖN­GÖRÜLEN İYİNİYET KURALINA AYKIRI OLDUĞU KABUL EDİLMELİDİR.

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın ka­bulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı vekili, kooperatif üyesi olan davacının, Kooperatifler Yasası ve anasözleşme gereği kendisine herhangi bir ihtar ya da tebliğ yapılmaksızın ihraç edildiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ihracın usulüne uygun olduğunu, davacının yapılan ihtar­lara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, davalı kooperatife 72 numaralı ortak olduğu, davacıya borcunu ödemesi için ilk ihtarın gönderildiği, ikinci ihtar ile çıkarma kararının tebliğ edildiği, bu şekilde alınan ihracın usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16/son maddesi gereğince ihraç ka­rarının kesinleşmesine kadar, kooperatiften çıkarılan ortağın hak ve borçları devam eder. Aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etme­mesi halinde üyeliğinin sona erdiğini ortağın zımnen kabul ettiği, diğer an­latımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı ve böyle bir davacının açtığı davanın TMK’nın 2. mad­desinde öngörülen iyiniyet kuralına aykırı düştüğü ilke olarak kabul edilmelidir.

Somut olayda davacının ihracına 04.06.2001 tarihinde karar verilmiş olup, bu kararın iptaline ilişkin bu dava 12.07.2011 tarihinde açılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifin düzenli aidat toplayan bir kooperatif olup olmadığının kooperatif kayıt ve belgeleri ile banka hesapları üzerinde gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle tespitinden sonra, da­vacının varsa ödeme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, diğer an­latımla kooperatif ile bağlantı kurup kurmadığı, anasözleşme uyarınca ortağın taşıma kooperatifine uğramasını zorunlu kılan başka bir yükümlülüğü varsa, bunun üzerinde de durulması, sonuç olarak davacının talebinin TMK’nın 2. maddesine uygun olup olmadığı araştırılıp değerlendirilerek,

sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu yön üzerinde durulmadan, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.