Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/2920 K.2012/4814

Taraflar arasındaki ihraç kararının iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin ortağı iken, kooperatifin faaliyet alanında ikamet etmediği gerekçesiyle 07.03.2006 tarih ve 3 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan ihraç edildiğini, ihraca yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilebileceğini, ayrıca müvekkilinin kooperatife ortak olurken bildirdiği ikametgahını hiç değiştirmediğini, ihraç kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacının anasözleşmenin aradığı ortaklık şartlarını taşımadığı anlaşıldığından ortaklığının sona erdiğinin bildirilmiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, ihraç kararının genel kurulca alınması gerektiği, yönetim kurulunun ihraç kararı alamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen kararın, Yargıtay 11. Hukuk Dairesince, anasözleşme aslının ve onaylı bir suretinin Ticaret Sicil Memurluğu ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı İl Müdürlüğü'nden getirtilerek incelenmesi ve tüm dosya kapsamı değerlendirilmek suretiyle ortaklıktan çıkarma kararının yerinde olup olmadığının belirlenmesi gerektiğine işaret edilerek bozulması üzerine,

mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda, kooperatif anasözleşmesinin 22. maddesinde yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca ortaklıktan çıkarma kararı verilebileceği düzenlenmesine karşın yönetim kurulunun tek başına ortaklıktan çıkarma kararı verdiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, yönetim kurulunun davacı hakkında aldığı ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3 ncü maddesinde ve davalı kooperatifin anasözleşmesinin 22 inci maddesinin 4 ncü ve 5 nci fıkralarında, ihraca ilişkin tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortağın üç aylık süre içinde genel kurula itiraz edebileceği, üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye itiraz edilmezse yönetim kurulunun ihraç kararının kesinleşeceği düzenlemesine de yer verilmiştir. Aynı Kanunu'nun

16/2 nci maddesinde ise, "ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir." hükmü düzenlenmiştir.

Anasözleşmenin 53/s bendinde, yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan çıkarılma kararlarını inceleyip, onaylamak veya onaylamamak görevinin genel kurulca yönetime devredilemeyeceği öngörülmüş olup, bu maddede ihraç kararlarını almak yetkisinin yönetime devredilemeyeceği öngörülmüş değildir.

Anasözleşmenin 77/L bendinde ise, kanun ve anasözleşmedeki ortaklık hak ve ödevlerini yerine getirmeyen ortaklar hakkında karar alarak durumu genel kurulun onayına sunmak görevi, yönetim kurulunun görevleri arasında sayılmıştır. Tüm bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde davalı kooperatifin yönetim kurulunca da çıkarma kararı verilebileceği sonucuna varılmalıdır.

Davacı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3 ncü ve anasözleşmenin 22/5 nci maddelerinde yazılı seçeneklerden biri olan dava yolunu tercih ederek, iş bu davayı açmıştır.

Bu itibarla, mahkemece, ihraç nedenleri üzerinde durularak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye ve yanlış nitelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz ise de, çıkarmaya dayanak gösterilen eksikliğin giderilmesi için uygun süreyi içeren bir ihtarname gönderilmeksizin ortak hakkında çıkarma kararı verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın kabulü gerektiğinden, sonucu itibariyle doğru olan kararın HMUK'nun 438/son maddesi gereğince değişik gerekçe ile onanması gerekmiştir.