Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/3405 K.2012/6870

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonucunda verilen hükmün onanmasına ilişkin Dairemizin 17.10.2011 gün ve 2011/1595 Esas, 2011/1085 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekilince istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekilinin davalılardan ...'ün diğer davalı kooperatifteki hissesini devraldığını, davalı kooperatifçe davalı ... ile arasındaki husumet nedeniyle devir doğrultusunda işlem yapılmadığını ileri sürerek, davalı ...'ün davalı kooperatifteki hissesinin davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili, davalı ...'ün ihracına karar verildiğini, davalı ...'ün 24.06.2007 tarihli genel kurulda kooperatife verdiği zararları telafi etmek üzere devre konu hisse nedeniyle yatırdığı parayı davalı kooperatif uhdesinde bıraktığını, genel kurulun bu teklifi kabul ettiğini, davaya konu hisse devrinin muvazaalı olduğunu, dava tarihine kadar devreden ve devralanın davalı kooperatife müracaat etmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı ... vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, devir işleminin kötüniyetli ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 17.10.2011 tarih ve 1595 E, 1085 K sayılı ilamı ile onanmıştır.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, davalılardan ... adına olan hissenin iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.

Devir alanın ortaklık şartlarını taşıdığını saptayan yönetim, devir alanı üyeliğe, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 14/3. ve anasözleşmenin 17/2. maddeleri hükümleri uyarınca kabul etmek zorunda ise de, devir eden üye hakkında, yönetici sıfatı nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığı iddiasıyla sorumluluk davasının bulunması ve davanın kooperatif lehine sonuçlanması halinde, hükmedilen tazminatın yöneticinin üyelik payından karşılanması gerekebileceğinden, bu olanağın kullanılmasını teminen davalı kooperatifin bir önlem olarak, yöneticinin üyelik payının devrini engelleme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda, kooperatifin devri bu nedenle tescil etmemesinin haklı bir sebebi bulunduğundan, ve devir, bu bakımdan muvazaalı ve kötü niyetli olup, TMK.'nın 2. maddesi karşısında hukuken himaye göremez. (Dairemizin 22.07.2011 tarih ve 209 E, 188 K; 13.09.2011 tarih ve 195 E, 276 K; 15.11.2011 tarih ve 4189 E, 1709 K sayılı ilamları da bu yöndedir.)

Somut olayda ise, davacı ile davalılardan ... arasında 28.11.2006 tarihli hisse devrine ilişkin sözleşmenin bulunduğu, devreden ...’ün davalılardan kooperatifin eski yöneticisi olduğu, 28.11.2006 tarihli hisse devrinin ... hakkında alınan 10.05.2007 tarihli ihraç kararından önce yapıldığı; kooperatif yöneticileri, davalı ... ve davalı kooperatifin 17 ortağının imzaladığı 24.06.2007 tarihli tutanakta, davalı ...’ün kooperatif üyeliğinden dolayı yatırdığı tüm paraları kooperatife yüklenip yapamadığı eksik işlere karşılık davalı kooperatife bağış olarak verdiği,

hissesini davalı kooperatife devrettiği, kooperatiften hiç bir hak talep etmeyeceği hususlarına yer verildiği ve aynı tarihte yapılan genel kurula katılan ...'in genel kurulda aynı hususlarda beyan ve taahhütte bulunduğu dosya kapsamından anlaşıldığı gibi, davalı kooperatif vekili de, adı geçen davalının kooperatife verdiği zararları karşılamak üzere yatırdığı paraları davalı kooperatife bıraktığını savunmuştur.

Bu durumda, mahkemece, davacıya hisseyi devredenin, davalı kooperatifin eski yöneticisi olduğu, anılan genel kuruldaki beyanına ve yazılı taahhüdüne rağmen bu yönetici aleyhine yeni seçilecek yönetimce yaptırım uygulanması yönünde aynı genel kurulda karar alındığı, bu karara dayalı olarak dava açılması halinde, dava sonucunda davalı kooperatifin davalı ...’den tazminata hak kazanabileceği, kazanılabilecek bu tazminat nedeniyle davalı ...’ün üyelik hakkının merhun hükmünde olduğu gözetilerek, kooperatifin devri kabul etmemekte ilke olarak haklı olduğu kabul edilmelidir.

Ne var ki, davalı kooperatifin 24.06.2007 tarihli tutanağı benimseyip benimsemediği, tutanak sonrası yapılan uygulamalar üzerinde de durularak tartışılmalı, davalının zararın tutanak kapsamında karşılandığı sonucuna varması ve bu nedenle makul süre içinde sorumluluk davası açmadığının anlaşılması halinde kooperatifin devri kabulden kaçınamayacağı da gözönünde bulundurulmalıdır.

Bu durumda, bu açıklamalar çerçevesinde, davalı kooperatifin davacının devir aldığı hisseye yönelik üyeliği kabulden kaçınmasının haklı bir nedeninin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda, yerel mahkeme kararının bu gerekçelerle bozulmasına karar verilmesi gerekirken, Dairemizin 17.10.2011 tarih ve 1595 E, 1085 K sayılı ilamı ile onamasına karar verilmesi doğru olmadığından, davacı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.