Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/5189 K.2013/1378

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı kooperatifin ....05.1999 tarihli genel kurulda ortak sayısının azaltılması bakımından kooperatif tüzel kişiliğince ortaklardan alınan işyeri hisselerinin satışına karar verildiğini, yönetim kurulunun 09.02.2000 tarih, 221 sayılı kararı uyarınca ....000 USD bedelle müvekkilinin 39 nolu işyerini satın aldığını, satış senedinde açıkça ....05.1999 tarihinden sonra kooperatifin kullanacağı kredi ve benzer borçlardan ötürü üye aidatından dolayı herhangi bir alacak talep edilmeyeceğinin açıkça belirlendiğini, kooperatifin sattığı işyerinin tapusunu veremediği için müvekkilini ortağı olarak göstermiş olduğunu,

satış bedelinin tam olarak ödendiğini, kooperatifin normal ortaklardan alınan aidatlara eş aidatları faizleriyle birlikte müvekkilinden talep ettiğini ve ... tehdidi ile de büyük bir kısmını tahsil ettiğini, kooperatifçe ....02.2009 tarihli ihtarnamede ....437,00 TL aidat borcu ve ....359,00 TL gecikme faizi borcu olduğunun bildirildiğini ileri sürerek,

müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile 39 nolu ... yerinin tapusunun müvekkili adına tesciline ve kooperatif tarafından ... tehdidi ile tahsil edilen haksız tahsilatlardan şimdilik ....000,00 TL'nın tahsil tarihlerinden işleyecek ticari temerrüt faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, usule yönelik görev ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak ise davacının hakkında yapılan ... takibine itiraz etmediği, takibin kesinleştiği, hatta kısmi ödemenin yapıldığı, ....05.1999 tarihli genel kurul kararında başkaca tahsilat yapılmayacağına dair bir karar olmayıp yönetime de böyle bir yetkinin verilmediğini, davacının üyeliği devraldığını, kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifin imalat işlerinin tamamlanmış olup toplanan aidatların sitenin günlük ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik olduğunu, davacının iyiniyetli olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının sabit ve peşin ödeme suretiyle ortak olduğu, ortaklığının 09.02.2000 tarihinde başladığı, davacı tarafından yapılan ödemelerin peşinat dışında yapılan altyapı bedellerine ilişkin olduğu, davacının dava tarihine kadar hissesine düşen gider payının

....665,45 TL olduğu, davacının kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve altyapı giderlerinden sorumlu olduğu, ancak davalı kooperatife ....665,45 TL borçlu olduğunun belirlendiği bu nedenle tüm taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece, her ne kadar davacının peşin ödemeli ortak olduğunun kabulü ile alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 2005-2009 yılları arasındaki döneme ilişkin ortak başına düşen genel yönetim gideri olarak hesaplanan ....665,45 TL kooperatife borçlu olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, alınan ve hükme dayanak yapılan bilirkişi raporları yeterli inceleme ve araştırmayı içermemekte olup ilk bilirkişi raporunda, davacının 2000 yılından başlayarak 07.09.2005 tarihine kadar yaptığı ödemeler belirtilmiş hemen altında da yine davacının ...

Bankasına ve ... .... ... Müdürlüğü'nün 2006/11077 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu ve toplamı ....400,00 TL'yı bulan ödemelerden söz edildiği halde, 03.02.2012 tarihli raporda bu ödemelerden söz edilmeyip, 2005-2009 yılları arasındaki döneme ilişkin yönetim giderleri toplamı olan 1665,45 TL borçlu olduğunun belirtildiği ve mahkemece de bu rapora itibar edilerek davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacının açıklattırılan taleplerinin 39 nolu dükkanın kendi adına tescili ve ayrıca ... takibi nedeniyle ödemiş olduğu bir kısım tutarların istirdaden tahsili ve bunun dışında bir kısım borçtan da sorumlu olmadığını ileri sürerek menfi tespit talebine ilişkin olduğu gözetilerek; öncelikle usule ilişkin itirazlardan olan zamanaşımı ve görev itirazları dosya kapsamı çerçevesinde değerlendirilerek bir karar verildikten sonra bu itirazların yerinde görülmemesi halinde yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulup, davacının yapmış olduğu tüm ödemeler de dikkate alınmak suretiyle, dava tarihi itibariyle davacının halen kooperatife borçlu olup olmadığı,

borçlu değilse fazla ödemesi olup olmadığı ve istirdadının gerekip gerekmediği hususları tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlenerek ve tüm taleplerini karşılar nitelikte bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna göre, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.