Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2012/6558 K.2013/2129

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi, yetki verilmesi davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı asıl ve davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili yüklenici ile davalıların da aralarında bulunduğu arsa sahipleri arasında düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bağıtlandığını, sözleşmeye göre taşınmaz üzerinde inşa edilecek bağımız bölümlerin %50'sinin müvekkiline ait olacağını, davalı arsa sahiplerinin ihtarname ile sözleşmeyi feshetmek istediklerini ancak tek yanlı irade beyanı ile feshin mümkün olmadığını, arsa sahiplerinin tamamının katılmadığı fesih iradesinin geçerli bulunmadığını, davalıların müvekkilini vekaletten de azlettiklerini, diğer taraftan fesih nedenlerinin de doğru olmadığını ileri sürerek,

davalıların sözleşmeye müdahale ve muarazalarının men'ini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin ayakta olduğunun tespitini, sözleşmenin ifası amaçlı sözleşme kapsamında işlemlerin yapılması için vekaletname yerine geçecek şekilde davacıya yetki verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, tek yanlı feshin mümkün olduğunu, müvekkillerinin haklı nedenlerle sözleşmeyi feshettiklerini, vekaletnamenin her zaman vekil edenin iradesi ile ortadan kaldırılabileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın davalılar vekili tarafından temyizi üzerine ... .... Hukuk Dairesi'nin ....02.2012 tarih, 2011/2775 Esas, 2012/830 Karar sayılı ilamıyla, "...Fesih işlemi, MK'nın 692. maddesi uyarınca tüm paydaşların muvafakatını (onayını) gerektiren tasarruflardandır. Bu sebeple arsa sahipleri yönünden sözleşmenin feshi, paydaşların tamamının katılımı ya da onayı ile mümkündür. Kat karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri tapuda mülkiyeti nakil borcu doğurduğundan sözleşmenin feshi ancak tarafların fesih konusunda iradelerinin birleşmesiyle (rızai fesih) ya da mahkeme kararı ile mümkündür.

Somut olayda ... 32. Noterliği'nden gönderilen ....05.2009 tarih 14469 sayılı fesih ihtarnamesi paydaşların tamamı tarafından gönderilmediğinden ve feshe davacı yüklenici tarafından ... 43. Noterliği'nden gönderilen ....08.2009 tarih 25135 sayılı cevabi ihtarla karşı çıkıldığından rızai fesih gerçekleşmemiştir. Arsa sahiplerince sözleşmenin feshi istemiyle açılmış bir dava da bulunmamaktadır. Bu itibarla mahkemenin sözleşmenin ayakta olduğunun tespitine dair kararı yerindedir.

Kararın nama ifaya izin verilmesiyle ilgili ... nolu bendine yönelik temyiz itirazlarına gelince; istemin hukuki dayanağını BK'nın 97. maddesi oluşturmaktadır. Sözü edilen maddeye göre bir şeyin yapılmasına müteallik borç, borçlu tarafından ifa edilmediği takdirde

alacaklı masrafı borçluya ait olmak üzere borcun kendisi tarafından ifasına izin verilmesini talep edebilir. Yasa hükmüne göre nama ifaya izin verilebilmesi için sözleşmenin feshedilmemiş, yani yürürlükte olması, borçlunun edimin ifasında temerrüde düşmesi ve borcun “yapma borcu” na ilişkin bulunması gerekir. Somut olayda sözleşmenin ayakta olduğu ve ifasına izin ve yetki istenen hususların yapma borcuna ilişkin bulunduğu kuşkusuzdur.

Sözleşmenin genel şartlar kısmının .... maddesinde mal sahiplerinin işlerin yürütülmesi ve gerekli çalışmaların yapılabilmesi için yüklenici veya yetkili kılacağı mimar mühendis ve yardımcılarına vekaletname verecekleri kararlaştırılmıştır. Sözleşme uyarınca davalı arsa sahipleri davacıya ...

47. Noterliği'nin 05.05.2006 tarih ve 12582 sayılı vekaletnamesi ile sözleşmenin ifasına yönelik gerekli yetkileri vermişlerse de, bilahare vekaletnameden azlederek sözleşmeye aykırı davranmışlar ve borçlu temerrüdüne düşmüşlerdir. Bu nedenle mahkemenin sözleşme kapsamındaki işlerin yapılabilmesi için vekaletname yerine geçecek şekilde davacıya yetki vermesi, başka bir ifadeyle nama ifaya izin vermesi kural olarak yerindedir.

Ancak verilen yetki ve iznin kapsamının belirli olması ve sözleşmenin amacına uygun bulunması gerekir. Genel nitelikli yetki ve izin verilemez. Kurulan hükümde verilen yetkilerin ne olduğu açıklanmadığından, kapsamı ve sınırı belirtilmediğinden karar bu yönden yasaya aykırı olmuştur.

Davada talep edilen kalemler parayla değerlendirilebilecek nitelikte olmadığından davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin maktu olması gerekirken, nispi olarak hesaplanıp karar altına alınması da doğru bulunmamıştır.

O halde mahkemece yapılacak ...; davacıya sözleşmenin ifasına yönelik olarak sözleşme kapsamındaki hangi ... ve işlemlerin yapılması için yetki ve izin istediğini açıklatmak, talep edilen izin ve yetkileri denetleyerek uygun bulunanlar bakımından istemi kabul etmek, infazda tereddüde mahal bırakmamak için nama ifasına izin ve yetki verilen ... ve işlemleri hüküm fıkrasında tek tek göstermek, vekalet ücretini de maktu olarak belirleyip karar altına almaktan ibarettir..." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacıya sözleşmenin ifasına yönelik olarak sözleşme kapsamındaki hangi ... ve işlemlerin yapılması için yetki ve izin istediğini yazılı olarak açıklaması için süre verildiği, davacı vekilince ....07.2012 havale tarihli dilekçe ile hangi ... ve işlemlerle ilgili olarak yetki istediğini açıklandığı, talep edilen izin ve yetkilerin mahkemece denetlenerek uygun bulunmayanların çıkartıldığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalı tarafın davacı yükleniciyi vekaletten azletmek suretiyle yarattığı muarazanın (çekişmenin) men'ine, taraflar arasındaki sözleşmenin ayakta durduğunun tespitine, bu sözleşmenin ifası amacıyla işlemlerin yapılması için vekaletname yerine geçmek üzere davacı yükleniciye;

''... İli, ... İlçesi....

Mahallesinde vaki ve kain olup, tapunun 27037 ada, ... parsel numarasında 865 m² olarak kayıtlı bulunan gayrimenkul üzerine dilediği şekil ve koşullarda her nev'i inşaatlar yaptırmaya, her türlü temel altı, temel üstü ruhsatlarını almaya, inşaat ruhsatlarını yenilemeye, çap, kroki, röperli kroki, istikamet rövelesi ve yol kotu ile ilgili evrakları tanzim ve tasdik ettirmeye, yapılacak olan inşaata elektrik, su, doğal gaz ve kanalizasyon bağlattırmaya, her türlü sözleşmeleri akdetmeye, teminat ve depozitolarını yatırmaya,

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun hükümleri gereğince yapı denetim kuruluşları ile yapı denetim sözleşmeleri tanzim ve imzalamaya, dilerse feshe, yenilemeye, şartlarını tayin ve tespite, kabul veya redde, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Yasası gereği kat irtifakını kurmaya, kurulmuş veya kurulacak kat irtifakını terkine, yeniden tesis ve tesciline, liste beyanı almaya, düzenlemeye, düzenlettirmeye, bunları noterden

onaylattırmaya, kat irtifakını kat mülkiyetine çevirmeye, liste, yönetim planı, proje, kroki, fotoğraf, plan tasdik ettirmeye, belgelerini imzalamaya, iskân ruhsatını almaya, tapu kaydında mevcut olan takyitleri kaldırmak üzere arsa sahipleri olan davalılar adına dava açmaya, bu amaçla avukat tutmaya, başkalarını tevkil, ve azle, taraflar arasında düzenlenen 05.05.2006 tarih ve 12581 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesindeki hükümler doğrultusunda hak ettiği daireleri dilediği şahsa dilediği bedel ile satmaya" yetki verilmesine karar verilmiştir. Kararı, davacı asıl ile davalılar vekili temyiz etmiştir. ...-Davacının temyiz itirazları yönünden;

Dava, gayrimenkul satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshinin geçersiz olduğunun ve sözleşmenin ayakta bulunduğunun tespiti, sözleşme kapsamındaki işlerin yapılabilmesi için vekaletname yerine geçmek üzere yetki verilmesi ve davalıların sözleşmeye vaki müdahale ve muarazalarının men'i istemine ilişkindir.... ....

Hukuk Dairesi'nin uyulmasına karar verilen ....02.2012 tarih ve 2011/2775 E, 2012/830 K. sayılı bozma ilamında davacıya sözleşmenin ifasına yönelik olarak sözleşme kapsamında hangi ... ve işlemlerin yapılması için yetki ve izin istendiğini açıklatmak, talep edilen izin ve yetkileri denetleyerek uygun bulunanlar bakımından istemi kabul etmek gerektiği açıklanmıştır.Bozma ilamı doğrultusunda davacı yüklenici tarafından ....07.2012 havale tarihli dilekçede " ... plan ve projelerini tasdik ettirme, plan ve projelerde tadilat ve düzeltmeler yaptırma, tahsisat yaptırma..." yetkisi verilmesi istenmiş, mahkemece,

soyut ifadelerle uygun bulunmayan yetkilerin çıkartıldığı belirtilerek bu husustaki yetki talebi reddedilmiştir.Talep edilen bu yetkinin 05.05.2006 tarihli vekaletnamede bulunduğu ve anılan bozma ilamında da sözleşmenin ifasına yönelik hangi ... ve işlemler için yetki ve izin istendiği açıklatmak üzere yükleniciye süre verilmesi gerektiği belirtildiği gözetilerek istenen bu yetkinin ne sebeple sözleşmenin ifasına yönelik olduğu hususunda yükleniciden açıklama alınıp,

gerekirse ilgili Belediye Başkanlığı ile yazışmalar yapmak suretiyle sözleşmenin ifasına yönelik olup olmadığının araştırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken gerekçe gösterilmeden uygun bulunmadığının belirtilmesi doğru olmamıştır.

...-Davalılar vekilinin temyiz itirazları yönünden; a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre,davalılar vekilinin yerinde görülmeyen aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

b-Davada, sözleşme kapsamındaki işlerin yapılması için yetki verilmesi istendiği halde mahkemece, " ...tapu kaydında mevcut olan takyitleri kaldırmak üzere arsa sahipleri olan davalılar adına dava açmaya, bu amaçla avukat tutmaya, başkalarını tevkil, ve azle, taraflar arasında düzenlenen 05.05.2006 tarih ve 12581 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesindeki hükümler doğrultusunda hak ettiği daireleri dilediği şahsa dilediği bedel ile satmaya" yetki verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin yükleniciye ait bağımsız bölümlerin satış yetkisini düzenleyen .... maddesine göre arsa sahiplerinin bu konuda kendi içlerinden bir veya iki kişiye vekaletname verecekleri kabul edilmesine rağmen doğrudan yükleniciye satış yetkisi verilmesi, davacıya davalılar adına dava açmak ve avukat tutmak üzere yetki verilmesi sözleşmenin amacına uygun olmayıp genel nitelikte bulunduğu gibi talebi aşar nitelik taşıdığı için doğru olmamıştır.