Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/1254 K.2013/3537

Taraflar arasındaki birleştirilen tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün asıl davada davalı ... ve birleşen davada davalı kooperatif vekillerince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli günde asıl davada davalı vekili Av. ... ile birleşen davada davalı vekili Av. ... gelmiş, diğer taraftan gelen olmadığından onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl ve birleşen davada davacı vekili, davalı kooperatifin ....01.2004 tarihli genel kurulunda 44 adet villanın inşaatında kullanılanacak sıhhi tesisat malzesmesi karşılığı müvekkiline bir adet villa verilmesinin kararlaştırıldığını, genel kurul sonrası müvekkili ile davalı kooperatif yönetim kurulu arasında düzenlenen sözleşme ile müvekkilinin tapu masrafları dışında bedel ödemeyeceğinin belirlendiğini, tapu masraflarının da ödendiğini, kura'da müvekkiline isabet eden villanının arsa sahibi davalı ... adına kayıtlı olduğunu ileri sürerek, 177 ada ... parsel 38 no'lu bağımsız bölümün tapusunun iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., müvekkili ile davalı kooperatif arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile daire teslimine ilişkin sözleşme uyarınca, kooperatife isabet eden dairelerin kooperatif yönetim kurulunun istemiyle hak sahiplerine verdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı kooperatif vekili, davacının üyelik kaydının usulsüz olduğunu, üyeliğinin geçerli sayılması halinde de her üyenin yatırması gereken aidatların davacı tarafından yatırılmasının gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacının, davalı kooperatife üye olmadığının sabit olduğu, ancak davacın yanın isteminin dayanağının üyelikten kaynaklı olmadığı, kooperatif ile davacı arasında kurulan ve davacının kendi edimini yerine getirdiği anlaşılan eser sözleşmesinden dolayı davacının istemini ileri sürdüğü, kura sonucunda 38 no'lu bağımsız bölümün davacıya isabet ettiğinden davalı kooperatif ve arsa sahibinin eser sözleşmesinden kaynaklı mülkiyet aktarımı biçimindeki edimlerini yerine getirmeleri gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, 38 no'lu bağımsız bölümünün tapusunun iptali ile davacı adına tesciline, karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davalardaki davalıların vekilleri ayrı ayrı temyiz etmiştir.

...- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, birleşen davadaki davalı kooperatif vekilinin tüm, asıl davadaki davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...- Dava, kooperatif ortaklığından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davalı kooperatifin ....01.2004 tarihli genel kurulunda, 44 adet villanın sıhhi tesisat malzemesi karşılığında bir adet villanın dava dışı ... Yapı Malz. Ltd.

Şti' ne verilmesi kararlaştırılmış olup, genel kurul tarihi itibariyle 1163 sayılı Kanun'un .... maddesinde 5146 sayılı Kanun'un .... maddesi ile yapılan değişiklik henüz gerçekleştirilmediğinden tüzel kişilerin kooperatif ortağı olma imkanı bulunmamaktadır. Genel kurul kararından sonra, kooperatif yönetimi ile davacı arasında ....02.2004 tarihli “ek sözleşme” imzalanmış ve davacı ortak sıfatıyla genel kurullara katılmıştır.

Bunun yanında, davalı kooperatif, anılan sözleşmenin ifası amacıyla ödenen tapu masraflarını da davacıdan tahsil etmiştir. ....01.2006 tarihinde düzenlenen kur'a tutanağında, davacının adı ortaklar arasında yer almış ve dava konusu 38 numaralı bağımsız bölüm davacıya tahsis edilmiştir. Bunun yanı sıra kooperatifçe 03.....2007 tarihli ihtarda, davacının ortak olduğu belirtilerek, borçlarını ödeyerek tapusunu almasının ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu maddi olgular ışığında somut olaya bakıldığında, davalı kooperatifin 1999 yılında davacı ... ortaklığa kabul ederek, 56 dairenin sıhhi tesisat malzemesi karşılığı bir adet daire verilmesi konusunda yönetim kurulu ile dava dışı şirket arasında sözleşme imzalandığı, ....01.2004 tarihindeki genel kurulda dava dışı şirketin peşin ortak olarak benimsendiği,

ancak bu tarih itibariyle tüzel kişilerin ortaklığının yasal olarak imkansız olması nedeniyle, kooperatifin temsilcisi olan davacı ile ek sözleşme yapılarak davacının, şirketin yerine ortak olarak benimsendiğinin anlaşılması karşısında, mahkemece davacının ortak olmadığının kabulü yerinde değildir.

Bunun yanında, asıl davada davalı ... vekili, müvekkili ile diğer davalı arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğunu savunmuş, mahkemece de bu yönde bir araştırma yapılmamıştır. Davacının, dava konusu dairenin tesciline hak kazanabilmesi için kooperatife olan edimlerini yerine getirmeden başka, yüklenici sıfatı taşıyan davalı kooperatifin, diğer davalı arsa malikine karşı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesiyle yüklendiği edimlerini yerine getirmesi gerekir.

Bu nedenle, davalılar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ekleri getirtilerek konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulu oluşturularak keşif yapılmak suretiyle sözleşme ve eklerine göre, davalı kooperatifin dava konusu bağımsız bölümü hak edip etmediği belirlenerek bir karar verilmesi ve her halükarda asıl davadaki davalı yüklenici aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

...- Diğer yandan, dosyadaki ticaret sicil kayıtlarından, kooperatifin genel kurullarının ... ilinde yapıldığı ve ... Ticaret Sicili kayıtlarının bulunduğunun anlaşılması karşısında, mahkemece kooperatifin dava tarihindeki ticari merkezi ilgili ticaret sicilinden sorularak dava tarihi itibariyle HMK'nın .../... . (HMK'nın .../...) maddesine göre mahkemenin yetkili olup olmadığı üzerinde durulmadan karar verilmesi de doğru değildir.