Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/2678 K.2013/3602

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı kooperatif temsilcisi...ile davalı ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı kooperatif temsilcileri, davacı kooperatifin, davalılar ve dava dışı üç kişilik yönetim kurulu ile birlikte dokuz üyesi bulunduğunu, kooperatifin dokuz araçla yolcu taşımakta iken, İlçe Trafik Komisyonu'nun kararıyla çalışma izninin sekiz araca düşürülmesi üzerine, kooperatifçe hazırlanan liste aleyhine listeye giremeyen üyelerin açtığı davalar sonucu kooperatif başkanlığı ve üyeleri arasında kargaşa yaşandığını ileri sürerek, çalışmasına izin verilecek sekiz üyenin belirlenmesini ve hangi üyenin üyelikten çıkartılacağına karar verilerek muarazanın giderilmesini talep ve dava etmiş; ....06.2008 tarihli celsede, davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.

Davalı ... vekili, davacı kooperatif yöneticilerinin haksız olarak müvekkilini hazırlanan listeye almadığı gibi, kooperatif üyeliğinden de ihraç ettiğini, açtıkları dava sonucu ihraç kararının iptal edildiğini savunarak, son üye olan kişinin kooperatiften çıkarılarak muarazanın giderilmesini istemiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Diğer davalılar, açılan davadan sonra genel kurul yapıldığını, taraflar arasında uzlaşma sağlandığını, vazgeçmeye bir diyeceklerinin olmadığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dokuz üyesi bulunan davacı kooperatifte, sekiz aracın çalışmasına izin verilmiş olmakla, davacı kooperatif tarafından çalışmasına izin verilecek üyenin belirlenmesi ve hangi üyenin üyelikten çıkartılacağına karar verilmesi talep edilmiş ise de, kooperatif anasözleşmesinin .... maddesinde ortaklıktan çıkarma hükümleri belli olup, bu hususta kooperatif yönetim kurulunun yetkili olduğu, herhangi bir sebep belirtilmeksizin ve ortada bir yönetim kurulu kararı olmadan mahkemenin üyelerden birinin çıkarılması konusunda karar merci olmayıp bu görevin açıkça kooperatif yönetim kurulunda olduğu,

yönetim kurulunca bir karar verilmesi halinde bunun iptali talebi ile dava açılması halinde bunun yargılama konusu yapılabileceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı kooperatif temsilcisi .... ile davalı ... vekili temyiz etmiştir.

Dava, muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacı kooperatifin yolcu taşımacılığı yaptığı, yönetim kurulu üyeleri dahil dokuz üyesinin bulunduğu, İlçe Trafik Komisyonu'nca, kooperatifin sekiz araçla sınırlı olarak taşımacılık yapmasına karar verilmesi üzerine üyeler arasında davaya konu muarazanın çıktığı, davacı kooperatif tarafından bir üyenin çıkarılması yoluyla bu muarazanın giderilmesi istenmiş ise de, anasözleşmede sayılan ihraç nedenlerinden hiç biri bulunmadığından ihracına karar verilen ortakların açmış oldukları davaların kabul edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, üyelerden birinin çıkarılması konusunda karar merci olunmadığı, bu görevin açıkça kooperatif yönetim kuruluna ait olduğu, yönetim kurulunca bir karar verilmesi halinde bunun iptali talebiyle dava açılması halinde yargılama konusu yapılabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, mahkemenin muarazanın giderilmesi yönünde alabileceği kararlar üyelerden birinin çıkarılması ile sınırlı olmadığından bu gerekçede isabet bulunmamaktadır. Tüm üyelerin doğrudan hukukunu etkileyen bu davanın, önce genel kurula gidilmeden doğrudan mahkemeye açılarak muarazanın giderilmesi isteminde güncel bir hukuki yarar bulunmaktadır.

Davacı kooperatif yönetim kurulu başkanı ve üyesi olan davacılar ....06.2008 tarihli duruşmada, davalılardan ...'nun üyeliğini askıya aldıklarını, dokuz aracın çalışması için izin verilirse üyeliğini aktif hale getireceklerini beyan ederek davadan vazgeçmiş iseler de, muarazanın tarafı olan adı geçen yöneticilerin bu beyanı muarazayı çözecek nitelikte olmayıp yeni muaraza sebebi yaratmaktadır.

Bu nedenle mahkemece, taraflar arasında husumet çatışması olduğundan kooperatife kayyım atanması isabetli olmuştur.

Bu durumda mahkemece, dokuz üyesi olan taşıma kooperatifinin İlçe Trafik Komisyonu'nca sekiz araç için çalışmasına izin verilmesi karşısında, taşımanın nasıl yapılacağı konusunda gerekirse taşıma kooperatiflerindeki uygulama yönünden bilirkişi incelemesi de yapılarak anasözleşmeye uygun aylık ya da haftalık sıra yapılması gibi veya başka bir çözüm bulunarak muarazanın giderilmesine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığı çözmeyecek şekilde yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Öte yandan, davada taraf olmayıp, dava tarihinde yönetim kurulu üyesi olan...'in de muarazanın tarafı ve hakları etkilenecek kişi olması sebebiyle, kooperatifin tüm üyelerini gösterir liste getirtilerek dava dışı kalan başka üyeler varsa ... ve bu kişiler hakkında dava açmak üzere davacı kooperatif temsilcisi veya kayyıma süre verilip, açılan davanın bu dava ile birleştirilmesi sağlandıktan sonra uyuşmazlığın esasının çözümü gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığı gibi, dahili davalılar ... ve ...'nün karar başlığında dahili davacı olarak yazılması da doğru olmamıştır.