Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/4113 K.2013/4498

Taraflar arasındaki itirazın kaldırılması ve iflas davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı şirketin, müvekkili ile dava dışı şirket arasında düzenlenen sözleşmeden doğan edimler hakkında ....000.000,00 EURO ve fer’ileri için garanti taahhütnamesi verdiğini; borçlunun sözleşmeden doğan edimini ifa etmediğini ve her iki borçlu için iflas yolu ile takibe geçildiğini; davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın kaldırılmasına ve iflasa karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, uyuşmazlığın çözümünde ... Hukukunun uygulanması gerektiğini, alacağa ilişkin yargılamanın ... mahkemelerinde veya ... Uluslararası Tahkim Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, alacağın varlığının ve miktarının ihtilaflı olduğunu, sözleşmede bir bedel belirlenmediği gibi taahhütnamedeki sorumluluğun da belirsiz olduğunu ve bu nedenle garantörlük sözleşmesinin geçerli olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile dava dışı ... arasında düzenlenen 03/03/2005 tarihli sözleşme ile adı geçen şirketin davacıdan altın satın aldığını, davalı tarafından bu sözleşmeye atfen imzalanan 08/08/2005 tarihli "taahhüt belgesi" başlıklı garanti sözleşmesi ile borç altına girildiği, dava dışı şirket hakkında açılan davanın iflasla sonuçlandığı, garantörlük anlaşması kapsamında davalının depo emrine esas borcunun ....978.111,80 TL olduğu ve depo emri gereğinin yerine getirilmediği, ikinci kez açılan iflasın ertelenmesi davasının yargılamayı uzatmaya yönelik kabul edildiği ve sonucunun beklenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle davalının iflasına karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

İflas davalarının temel unsurlarından biri, davacının alacaklılık sıfatını ispatlamasıdır. Öte yandan özel hukuk sözleşmelerinde taraflar sözleşmeye uygulanacak hukuku ve doğacak uyuşmazlıkları çözecek (yetkili) yargı yerlerini serbestçe belirleyebilirler.

Taraflar arasında akdedilen garanti sözleşmesinde İngiltere hukukunun uygulanacağı ve uyuşmazlıkların İngiltere Mahkemeleri’nde veya ... Tahkim Mahkemesi’nde çözümleneceği hükme bağlanmıştır.

İtirazın kaldırılması ve iflas davaları öncelikle davacının alacaklı, davalının ise borçlu olduğuna ilişkin bir maddi hukuk yargılamasını, sonrasında şartların mevcudiyeti halinde borçlu-davalının iflasına karar verilen davalardandır. İflas kararını ancak davalının muamele merkezi mahkemesi verebilir (İİK.m.154). İflas davalarında tahkim şartının uygulana- mayacağına ilişkin kural, alacağın tesbiti aşamasına ilişkin olmayıp, iflas kararı verilmesi konusundaki devlet egemenliği ilkesi açısından hüküm ifade eder.

Somut olayda davacı İngiltere Mahkemelerinden veya ... Tahkim Mahkemesi’nden aldığı bir karar olmaksızın, doğrudan sözleşmeye dayalı olarak iflas yolu ile takibe girişmiş; davalı da gerek takibe itirazında ve gerek davaya cevabında bu yönü ileri sürmüştür.

Yukarıda açıklandığı üzere davacının alacaklı, davalının ise borçlu olup olmadığının tesbiti, aksine bir hüküm yoksa iflasa bakan yer mahkemesince incelenir, ancak taraflar arasındaki sözleşmede bu belirleme İngiltere hukukuna ve ... Mahkemelerine veya ... Tahkim Mahkemesi’ne bırakılmıştır.

Bu durumda davacının öncelikle anılan yargı yerlerinde alacağının varlığını ispatlayacak bir karar alması ve bununla Türkiye’de borçlu aleyhine iflas yolu ile takip yapması ve iflas davası açması gerekirken; taraflar arasındaki hukuk ve yetkili yargı yeri seçimini ortadan kaldıracak ve özellikle alacağın başka bir yer hukukuna tâbi kılınması sonucunu doğuracak şekilde doğrudan iflas takibi yapması ve bunu dayanak göstererek iflas davası açması doğru değildir.

Açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmek gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.