Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/4640 K.2013/6729

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı iflas idare memuru ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı, Müflis ...'ten işçi alacağından kaynaklı 4.971,05.-TL alacaklı olduğunu, alacağını iflas masasına bildirdiği halde haksız olarak 31.01.2007 tarihli sıra cetvelinde ismine yer verilmediğini ileri sürerek, anılan miktar alacağının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı iflas idaresi, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve dosya kapsamına göre; davacının 01.01.1997 tarihinden itibaren müflis yanında çalıştığı, 2005 yılı içerisindeki çalışmasının karşılığı olan 2.315,52 TL'nin kendisine ödendiğinin ispat edilemediği, iflas nedeniyle davacının çalıştığı iş yeri kapandığından davacının kıdem tazminatına hak kazandığı, ödenmeyen kıdem tazminatı miktarının 3.794,71 TL olduğu gerekçesiyle, taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kabulü ile 4.971,00 TL işçilik alacağının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı iflas idare memuru ... temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı iflas idare memuru ...'in aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava, kayıt kabul istemine ilişkindir.

İş sözleşmesi, işverenin iflasıyla sona ermez. Türk hukukunda, iflasın açılmasıyla iş sözleşmesinin kendiliğinden sona ereceğini öngören bir hüküm bulunmamaktadır. Zira, iflasla birlikte iş sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiğinin kabul edilebilmesi, bu durumun sözleşmenin devamı için bir imkânsızlık teşkil etmesi veya İş Kanunu’nda bir sona erme sebebi olarak gösterilmiş olması halinde mümkündür.

İş Hukuku ve İcra ve İflas Hukukunda, iflas halinde sözleşmenin ifasını engelleyecek bir hüküm de bulunmamaktadır. İflas, bir mücbir sebep de teşkil etmez. İİK'nın 198 ve 224. maddelerinde öngörülen iflas idaresinin seçim hakkı ve sözleşmenin aynen ifasına karar vererek iş vermeye devam edebilmesi, iş sözleşmesinin iflasla sona ermediğini göstermektedir. Ayrıca, iflas halinde sözleşmenin ifasına engel bir imkânsızlık hali de oluşmamaktadır.

İşverenin iflasından sonra da hem müflis işveren (iflas idaresi) hem de işçi, hala sözleşmeyi ifa edebilecek durumdadırlar. Bu nedenle iflasın açılmasıyla hizmet akdinin hiçbir şekilde sona ermediği genellikle kabul edilmektedir. İşverenin iflas etmesiyle birlikte iş sözleşmesinin sona ermemesi, hem işçinin hem de işverenin ve onun iflas masasının menfaatine uygundur.

İflasın açılmasıyla birlikte iş sözleşmesinin kendiliğinden sona ermesi, müflisin işletmesinin faaliyetini durdurmasına

neden olabilir. Bu durum, müflisin ve onun iflas masasının menfaatlerine aykırı bir hal ortaya çıkartabilir. Böyle bir aleyhte durumu önlemek için iflas idaresine, müflisin ticari işletmesini devam ettirme hakkı tanınmıştır. İşverenin iflasıyla birlikte iş sözleşmesinin sona ermemesi, işçinin de menfaatinedir. Bu sayede işçi de, işini bir süre daha korumuş olacaktır.

Bu halde, her ne kadar işçinin iflastan sonraki ücreti İİK.m.206'da öngörülen öncelik hakkından yararlanamasa da; iflas masası, sözleşmeyi devam ettirmek isterse, işçi çalışmasını devam ettirecek ve ücretini masadan masa alacağı olarak tam olarak alabilecektir (İİK.m.248). Üstelik işçi, bu ücreti için masadan teminat gösterilmesini talep edebilme hakkına da sahip bulunmaktadır (BK.m.346).

İflasın açılması iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmediği gibi, işverenin iflası, kendisi ve onun iflas masası için iş sözleşmesini sona erdirmekte haklı bir sebep (BK. m.344) teşkil etmez.

Ancak öğretide, işverenin iflasının işveren açısından iş sözleşmesinin feshi için haklı bir sebep teşkil edebilmesi için, öncelikle iflasında hiçbir kusuru bulunmaması gerektiği, iflas işverenin kusuru sonucunda ortaya çıkmışsa, (hileli veya kusurlu iflas İİK.m.310-311) artık bu durumun, işveren açısından iş sözleşmesinin feshi için haklı bir neden oluşturmayacağı, eğer iflasta işverenin hiçbir kusuru yoksa, bu durumda iflas onun için "ekonomik güçlük" veya "işe devamdaki güçlük" gibi haklı bir sebep oluşturabileceği ileri sürülmüştür.

(Tercan, Erdal : İflasın Sözleşmelere Etkisi, Ankara 1996,S. 250, Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku, Cilt 3 Ankara 1993, S. 2948,2970-2971..., .... “İşverenin İflasının İş Sözleşmelerine Etkisi” www.e-akademi.org/makaleler/ackoseoglu) İflasın açılmasıyla hizmet akdinin sona erdirilmemesi müflis işveren ve iflas masasının yararına olabileceği gibi işçinin yararına da olabilir. İİK’nın 224. maddesinde müflisin sanat veya ticaretinin devamına karar verebileceği hükme bağlanmıştır.

Müflisin ticari işletmesine devam etmesi iflas masası ve alacaklıların yararına olabilir. Alacaklılar işyerinin işletilmesinde devam edilmesi sonucu daha fazla alacağa kavuşabilirler. Ayrıca müflis işveren de işletmeye devam edilmesi sonucu elde edilen gelirle alacaklılarla anlaşma yaparak iflasın kaldırılmasını sağlayabilir.

(Deynekli, Adnan: “Aciz Hali ve İflasın İşçi Alacaklarının Tahsiline Etkisi”, Ankara Barosu Dergisi, Bahar 2009, s.45) İİK'nın 191/1. maddesi uyarınca müflisin iflas açıldıktan sonra, iflas masasına ait mal ve haklar üzerindeki her türlü tasarrufu alacaklılara (iflas) masasına karşı geçersizdir. İflasın açılmasından sonra, işyerinde çalışan işçilerin hizmet akitlerini, kanuni ve sözleşmesel feshi ihbar sürelerine uymak suretiyle fesih hakkı iflas masasına aittir.

Somut olayda, davacı tarafça kayıt ve kabulü istenen kıdem tazminatı yönünden bilirkişi tarafından davacının iflas tarihinden sonra müflisin iş yerinde çalışmasının sürdüğü ve iş akdinin devam ettiği, bu durumda İş Kanunu'nun 14. madde koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı alacağı konusunda talepte bulunamayacağı görüşü doğru olarak bildirmiş olup, mahkemece, iflas idaresinin fesih bildiriminde bulunmaya yetkisi olduğu yönündeki gerekçe ilke olarak doğru ise de, iflas sebebiyle iş yerinin kapatıldığına ilişkin yanılgılı ve dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçeye dayalı olarak, dava tarihi itibariyle henüz doğmamış kıdem tazminatı alacağının da kayıt ve kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.