Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5123 K.2013/6515

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı şirket temsilcisi, davalı şirket ile imzalanan bir kısım sağlık hizmetleri verilmesi işini içeren sözleşme ile temsilcisi bulunduğu şirkete her ay ....000,00 TL ödeneceğinin ve bu ödemenin Haziran ayı için ....500,00 TL olarak kararlaştırıldığını, bu sözleşmenin imzalanmasının ardından tıbbi alet ve ekipmanların ....e getirerek yeni kurulacak hastaneye yerleştirildiğini, ancak davalı şirketin sözleşme ile belirlenen ücreti ödememesi üzerine ....298,00 TL nakliye ücreti ödeyerek ekipmanların ...'a geri taşındığını, davalının nakliye ücreti ve sözleşmede belirlenen ....500,00 TL ücreti ödememesi üzerine alacağın tahsili için başlatılan takibe haksız ve kötüniyetli itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile %40 inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takibe konu sözleşmenin, müvekkil şirketi temsile yetkili iki kişi tarafından imzalanmadığı gibi sözleşmede müvekkil şirketin adının değil, hastane adının bulunduğunu, tıbbi ekipmanların ...'e getirilmesi konusunda müvekkilinin bir talebinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini ve %40 kötüniyet tazminatının tahsilini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; İl Sağlık Müdürlüğü'nden celp edilen bir kısım personel çalışma belgelerinin ve hizmet sözleşmelerinin tek imzalı olarak... tarafından imzalandığı ve bunun da Sağlık Müdürlüğü'nde gerekli ruhsat işlemleri için şirket tarafından kullanıldığı, bu şekilde davalı...'ın el yazısı ile davacı ile yapmış olduğu sözleşmenin şirket için de bağlayıcı olması gerektiği, sözleşmede malzeme taşınması hususunda herhangi bir anlaşma bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, ....500,00 TL ücret alacağı yönünden itirazın iptaline, asıl alacağın % 40 oranında ... inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, sağlık hizmeti bedelinin tahsili için başlatılan ... takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava tarihi itibariyle, yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın temsil salahiyeti başlıklı 321. maddesi " Temsile salâhiyetli olanlar şirketin maksat ve mevzuuna dâhil olan her nevi işleri ve hukuki muameleleri şirket adına yapmak ve şirket unvanını kullanmak hakkını haizdirler. Temsil salâhiyetinin tahdidi, hüsnüniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı hüküm ifade etmez.

Ancak temsil salâhiyetinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine hasrolunduğuna veya müştereken kullanılmasına dair tescil ve ilân edilen tahditler muteberdir. Anonim şirket adına tanzim edilecek evrakın muteber olması için, aksine esas mukavelede hüküm olmadıkça temsile salâhiyetli olanlardan ikisinin imzası kâfidir.

Temsile salâhiyetli olanlar tarafından yapılan muamelenin esas mukaveleye veya umumi heyet kararına aykırı olması, hüsnüniyet sahibi üçüncü şahısların o muameleden dolayı şirkete müracaatına mâni olamaz." hükmünü düzenlemektedir.

BK'nın borcun kaynaklarını düzenleyen hükümleri çerçevesinde temsil yetkisinin kullanılması, temsilci ile temsil edilen arasındaki iç ilişki, temsilcinin işlemlerinin .... kişiler açısından sonuçlarının ise dış ilişki çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dava dışı...'ın davalı şirketi münferiden temsili dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 32-39. maddelerinde düzenlenen doğrudan doğruya temsildir. Doğrudan temsilde, temsilcinin yaptığı tasarruf işlemlerinin sonuçları temsil edilen açısından sonuç doğurur. Ancak, bu durum mutlak nitelikte olmayıp, temsil yetkisinin kötüye kullanılması durumundan temsil yetkisinin kötüye kullanıldığını bilen ya da bilmesi gereken üçüncü kişiler temsil yetkisine dayanarak hak iddiasında bulunamazlar.

Doktrinde EGGER, temsil yetkisinin de TMK'nın .... maddesindeki genel ilke uyarınca dürüstlük kurallarına uygun olarak kullanılması gerektiğini, yoksa bu kurala aykırı olarak kullanılan ve bu yüzden hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bulunan bir kullanımın hukuk düzenince korunmayacağı görüşünü savunmuş, temsil yetkisinin kötüye kullanılmasının temsilcinin amaca ve temsil olunanın çıkarlarına aykırı davranışı olduğunu, temsil yetkisinin kural olarak temsil olunanın çıkarlarına hizmet ettiğini belirtmiş,

temsilcinin .... kişiyle amaca ve temsil olunanın çıkarlarına aykırı sözleşme yapmasının temsil yetkisinin kötüye kullanılması demek olduğunu vurgulamıştır. Yazar, temsil yetkisinin kötüye kullanıldığını üçüncü kişinin bilmesi ya da ihmal yüzünden bilmemesi durumunda sözleşmenin geçerli olmayacağını, buna karşın üçüncü kişinin kusuru olmadan ya da hafif ihmali yüzünden bilmemesi durumunda temsil olunanın korunmaması gerektiğini açıklamıştır.

Bu görüş İsviçre/Türk öğreti ve uygulamasında da baskın görüş olarak kabul edilmektedir. (Bkz. M.R.KARAHASAN, Türk Borçlar Hukuku Genel Hükümler-1992, ....Cilt, Sh.332 – OSER/SCHONENBERG, art.32, N..... BECKER art 32, N..... ENGEL Sh.265. DE SAUSSURE Sh.82. KIESEL Sh.194/... “KUTLU/SUNGURBEY atfı”, ESENER, Selahiyete Müstenit Temsil, Sh.85/89. Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop Sh.243. Eren C.....Sh.103. Tandoğan C.....1987 Sh.446/447)

... Ticaret Sicil Memurluğu'nun ........2011 tarihli cevabi yazısından ....06.2010 tarihli sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle Doktor ...'ın şirket yönetim kurulu üyesi ... veya...'in müşterek imzası ile davalı şirketi temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Sadece Dr. ...'ın imzasını taşıyan ....06.2010 tarihli sözleşmenin, davalı şirket yönünden bağlayıcı olmadığı ve tacir olan davacının anonim şirketin tek kişilik imza ile temsil edilemeyeceğini bilmesi gerektiği gözönünde bulundurulmalıdır.

Taraflar arasında dava konusu sözleşme tarihinden önce gerçekleşen başka sözleşme ve işlemlerin aynı temsilcinin tek imzası ile yapıldığı ve bunun davalı şirket tarafından benimsendiği ve taraflar arasında bu şekilde bir teamül oluştuğu iddia ve ispat edilmiş değildir.

Davalı şirketin sahibi olduğu hastanenin Başhekimi olan Dr....'nın (şirket temsilcisi olarak şirket unvanı yanında imza atmadan) Başhekim sıfatıyla İl Sağlık Müdürlüğü'nde dava konusu sözleşme ile ilgisi bulunmayan belgelerde yer alan imzasının dava konusu sözleşmenin benimsendiğinin kabulüne bir kanıt ve dayanak olarak değerlendirilmesi doğru olmamıştır.

Davalı şirketin anılan ekipmanları kullanmak suretiyle benimsediği iddia ve ispat edilmiş olmayıp, davacı şirket tarafından geri götürülmüştür. Bu durumda, mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

...)Bozma nedenine göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.