Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/532 K.2013/2148

Taraflar arasında görülen kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali, menfi tespit, tazminat, kayyım atanması davası sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin ........2012 gün ve 3491 Esas, 6155 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif ortağı iken ihraç edildiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptaline, kooperatife borcu olmadığının tespitine, kooperatif yönetiminin ikamet ettikleri konutlara vaki müdahalelerinin önlenmesine, müvekkilinin villasını kullanamamasından kaynaklanan 40.000,00 TL tazminatın tahsiline ve davalı kooperatife kayyım atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararın, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin ........2012 tarih ve 3491 E, 6155 K. sayılı ilamıyla, davalı kooperatifin davacı aleyhine keşide ettiği 09.09.2008 tarihli birinci ihtarnamede henüz muaccel olmayan Ağustos 2008 ayına ait aidatın da talep edildiği, bu hususun Kooperatifler Kanunu'nun .... ve kooperatif anasözleşmesinin .../.... maddesine aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle davacı yararına bozulmuş, bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer, katılma yolu ile davalı vekilinin tüm temyiz itirazları incelenmemiştir.

Bu kez, davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

...)... ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallere uymayan aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.

...)Davacı dava dilekçesinde, ihraç kararının iptali yanında, davalı kooperatife borcu olmadığının tespitine, kooperatif yönetiminin ikamet ettikleri konutlara vaki müdahalelerinin önlenmesine, villasını kullanamamasından kaynaklanan 40.000,00 TL tazminatın tahsiline ve davalı kooperatife kayyım atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Hukuki yarar dava koşulu olup, mahkeme dava şartlarını re’sen incelemekle görevlidir. Hukuki yararın dava tarihi itibariyle değil, dava devam ettiği sürece ve kararın kesinleşmesine kadar devamı gereklidir. Gerçekten de, ortaklık hak ve sıfatına bağlı olarak dava açan kişinin, şayet yargılama sırasında bu ortaklık sıfatı sona erecek olursa, artık davayı takip ve sonuçlandırmakta hukuki yararı kalmaz.

Zira, bu husus dava koşulu olup, davacının bu sıfatının yargılama sonuna ve kararın kesinleşmesine kadar devam etmesi zorunludur. Mahkemece davacının ihraç kararının iptali istemi dışında kalan diğer taleplerinin ayrı bir esasa kaydı yapıldıktan sonra, anılan diğer istemler bakımından davacının, aktif husumetinin belirlenmesi için ihraç kararının iptali davasının bekletici mesele yapılması gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmamıştır.

Zira, ihraç kararının iptali davasının kabulle sonuçlanıp kesinleşmesi halinde, diğer istemler için davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılacak, o davanın red edilip kesinleşmesi halinde ise diğer istemlere ilişkin davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekecektir.

Açıklanan bu nedenle de mahkeme kararının bozulması gerekirken, Dairemizin ........2012 tarih ve 2012/3491 E, 6155 K. sayılı ilamında bu husus zuhulen gözden kaçırıldığından, bu nedenle de mahkeme kararının bozulmasına karar vermek ve bozma ilamının aşağıdaki şekilde düzeltilmesi gerekmiştir.