Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/5773 K.2013/6818

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile müvekkilinin üyelikten ihraç edildiğini, ihraca dayanak yapılan ikinci ihtarın, birinci ihtardan sonra yapılan ödemeler mahsup edilmeden gönderildiğini, bu sebeple gönderilen ihtarnamenin yasaya uygun olmadığını, yine 31.01.2011 tarihli ihraç bildirim ihtarnamesinin de kanunda öngörülen şekil ve şartları taşımadığını, zira kooperatif üyeliğinden çıkarılma halinde bu hususun, kararın onaylı bir örneği ile birlikte ilgilisine tebliğ olunmak üzere 10 gün içinde notere teslimi ve noterce tebliği gerektiğini, oysa ihraç kararının ihtarname ekinde müvekkiline tebliğ edilmediğini ileri sürerek, 21.01.2011 gün ve 264 sayılı ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir..

Davalı vekili, davacının birinci ihtardan sonra yaptığı ödemelerin halen derdest olan birinci ihtarda belirtilen icra dosyalarına mahsup edildiğini, ihtarnamenin yasa ve usule uygun düzenlendiğini, daha sonra davacı hakkında genel kurul tarafından ihraç kararı alındığını, davanın genel kurul kararının iptali davası olarak görülmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davacı tarafça gider avansının karşılanmaması nedeniyle davanın reddine dair verilen kararın, davacı tarafça temyizi üzerine Dairemizce bozulmasına karar verilmiş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacıya çıkarılan birinci ihtarda toplam 1.800,00 TL'nin ödenmesinin istendiği, usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, birinci ihtarın tebliğinden sonra davacının 150,00 TL ödeme yaptığı, yapılan bu ödemenin bildirilen borçtan mahsup edilmeksizin davacıya ikinci kez ihtarname çıkarılmasının kanuna ve anasözleşmeye uygun olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, yönetim kurulunun 21.01.2011 gün ve 164 sayılı ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Gerekçeli karar başlığında 25.04.2011 olan dava tarihinin 21.01.2013 olarak yazılmış olması HMK'nın 304. maddesi uyarınca tarafların başvurusu üzerine veya re'sen her zaman düzeltilmesi mümkün maddi hata niteliğinde olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdakı bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/4. maddesi uyarınca, yönetim kurulunun alacağı ihraç kararı üzerine ortak, genel kurula itiraz edebileceği gibi, mahkemeye iptal davası da açabilir.

Anılan Kanun'un 16/3 ve 4. ve davalı kooperatif anasözleşmenin 14/2. ve 3. maddelerinde "Ortak çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır.

Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. " hükmüne yer verilmiştir.

Bir üyenin yönetimin ihraç kararına itirazı ihraç kararının iptali davasından önce yönetimce genel kurula intikal ettirilmiş ve üye aleyhine davadan önce karar verilmiş ise, davanın yönetim kurulu kararına karşı açılmadığı, genel kurulca verilen karara karşı süresinde itiraz davası olarak açıldığı kabul edilerek, bundan sonra davanın esasına girilmesi; genel kurulca itirazın kabulüne karar verilmesi halinde, ortaklık devam ettiğinden davanın reddine karar verilmesi;

şayet yargılama aşamasında bu itiraz genel kurula intikal ettirilmiş ise, genel kurul kararı sonucu beklenilerek bu karar ortak aleyhine çıktığı takdirde davaya genel kurul kararının iptali olarak devam edilmesi; genel kurulca itirazın kabulüne karar verilmesi halinde davanın konusunun kalmayacağının düşünülmesi; itiraz genel kurula davadan önce ya da sonra intikal ettirilmemiş ve intikal ettirilmeyecekse, üyeliğin askıda ve devam ettiği, yönetim kurulunun ihraç kararına karşı dava açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Genel kurulun, üyenin ihraç kararına yaptığı itirazı üzerine esasen yetkisinde olan itirazı görüşerek karara bağlaması halinde, artık itirazın geç yapıldığına bakılmaksızın, davanın ihracı onaylayan genel kurul kararının tebliğinden itibaren üç ay içerisinde açılıp açılmadığı belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı tarafından yönetim kurulunun aldığı ihraç kararının iptali istemiyle işbu davanın açıldığı, dava tarihinden sonra yapılan 29.05.2011 tarihli genel kurulda ise genel kurulun kendiliğinden yönetim kurulunca alınan ihraç kararını ele alarak, davacının ihracına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacının hukuki durumu, yukarıda belirtilen yasa ve anasözleşme hükümlerindeki düzenlemeye tamamen uymamaktadır. Ne var ki, ortada ihracı onaylayan bir genel kurul kararı da bulunmaktadır. İşbu dava, genel kurul kararından önce açılmış olmakla, artık davanın genel kurul kararının iptali davası olarak ele alınıp, bu çeçevede sonuçlandırılması zorunluluğu bulunmaktadır. Aksi halde, süresi içinde dava açan ve genel kurula itiraz hakkını kullanmak istemeyen davacının durumu haksız yere ağırlaşmış olacaktır.

Bu durumda, mahkemece, davacının genel kurulda onaylanan ihracına ilişkin anılan yönetim kurulu kararının yerinde olup olmadığının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve anasözleşmenin 14. madde hükümleri uyarınca değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyen ortağa tebliğ edilen ihtarnamelerde,kısmi ödeme yapılması durumunda, bu husus açıklanarak ihtarlardan önce ödemenin borçtan düşülmesi ve ortağın borç miktarında tereddüte düşürülmemesi ve ikinci ihtarın gerçek borcu yansıtması gereklidir.

Buna göre, birinci ihtardan sonra ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup, kısmi de olsa ödenen meblağ, ikinci ihtarda bildirilen borçtan düşülmediğinden, ortağın 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve anasözleşmenin 14/2. maddelerine uygun olarak temerrüde düştüğünün kabulü mümkün değildir. Davacının ödemelerinin mahsubu sonucu ulaşılması gereken gerçek borcu yansıtmayan ikinci ihtara dayalı ihraç kararı verilemez.

Mahkemece de bu ilkeye uygun olarak yönetim kurulunun ihraç kararının dayanağı olan ihtarnameler değerlendirilmiş ve isabetli olarak davacının ilk ihtarın tebliğinden sonra yapmış olduğu ödemenin mahsup edilmemesi sebebiyle ikinci ihtarın Kanun'a ve anasözleşmeye uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, mahkemece, 29.05.2011 tarihli genel kurulda alınan davacının ihracına ilişkin 4. maddenin iptaline karar verilmesi gerekirken yönetim kurulunun ihraç kararının iptaline karar verilmesi doğru olmamış ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilmek ve yapılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm fıkrasının aşağıda yazılı olduğu şekilde HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.

3-Kabule göre, iptaline karar verilen yönetim kurulu kararının numarası 264 iken, gerekçeli kararda 164 olarak yazılması da hatalı olmuştur.