Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/6030 K.2013/7584

Taraflar arasındaki sıra cetveline şikayetin yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı şikayetin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde şikayet olunanlar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Şikayetçi vekili, müvekkilinin ilama dayalı işçi alacağının sıra cetvelinde birinci sırada yer alması gerektiği halde, alacakları imtiyazlı olmayan şikayet olunan vergi dairelerine müvekkilinden önce pay ayrıldığını ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemiştir. Şikayet olunanlar vekili, şikayetin süresinde yapılmadığını, kamu alacakları için konulan haczin şikayetçinin haczinden önce olduğunu, bu nedenle sıra cetvelinin doğru düzenlendiğini savunarak, şikayetin reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; ....07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4949 sayılı Yasa ile İİK'nın 206. maddesinde kamu alacakları için belirlenen ön sıranın kaldırıldığı, bunun yerine özel kanunlarında imtiyazlı olduğu belirtilen alacakların üçüncü sıraya alınacağının düzenlendiği, 6183 sayılı Yasa'nın .... maddesinde de malın aynından doğan vergi alacaklarının rüçhanlı olduğunun belirtildiği, şikayet olunan vergi dairesi alacaklarının ise bu nitelikte bir alacak olmadığı gibi her hangi bir imtiyazının da bulunmadığı,

bu nedenle dördüncü sırada yer alması gerektiği, şikayetçinin ilama dayalı işçi alacağının vergi alacağına göre öncelikli olduğu gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline ve alacaklının talebi doğrultusunda yeniden sıra cetveli hazırlanmasına karar verilmiştir.

Kararı, şikayet olunanlar vekili, temyiz etmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve şikayet olunan ...'nün bedeli paylaşıma konu taşınmaz üzerinde haczi bulunmadığı gibi, esasen şikayete konu sıra cetvelinde kendisine pay da ayrılmamış olmasına göre, anılan şikayet olunan vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...-Şikayet olunan ... Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Şikayet haciz sıra cetvelinde sıraya ilişkindir.

İİK'nın 206. maddesi, anılan Yasa'nın “İflasın hukuki neticeleri” başlıklı yedinci babında yer almaktadır. Bu madde hükmü, iflas tasfiyesi sırasında düzenlenen sıra cetvelindeki imtiyazları düzenlemekte olup, hacze iştirak hali dışında haciz yolu ile ilgili takiplerde uygulanmaz. Haciz yolu ile takiplerde bedeli paylaşıma konu malın satış tutarı bütün alacaklıların alacaklarını karşılamaya yetmezse, bir sıra cetveli düzenlenir. Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvelinde kural, alacaklıların haciz tarihlerine göre sıralanmasıdır. .../...

Bunun için ilk kesin haciz sahibi alacaklı ve buna iştirak edebilecek diğer alacaklılar belirlenerek hacze iştirak dereceleri oluşturulur. İlk haciz kamu alacağı için konulmuş olan haciz ise, bu alacağa kamu alacağı sahibi olmayan alacaklıların iştiraki de mümkün değildir. 6183 sayılı Kanun'un 69. maddesindeki koşullar varsa kamu alacağı sahibi olan bir alacaklı başka bir kamu idaresi tarafından konulan kamu alacağının haczine iştirak edebilir.

Zira, İİK'nın 100. maddesi, 268/.... madde hükmünde yer alan istisna dışında, ancak bu kanuna göre yapılan ... takipleri bakımından uygulanabilir. Diğer bir anlatımla, anılan 100. maddedeki düzenleme ile kamu alacaklarının takip ve tahsili için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre konulan hacizlere iştirak, kural olarak mümkün değildir.

İlk haciz kamu alacağı için konulmuş bir haciz değil ise bu hacze kamu alacağı, koşulları olmuş ise iştirak edebilir. 6183 sayılı Kanun'un .../.... maddesinde; üçüncü şahıslar tarafından haczedilen malların paraya çevrilmesinden önce o mal üzerine kamu alacağı için haciz konulması halinde kamu alacağının hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin garameten paylaştırılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm kamu alacaklarının ilk hacze iştirakleri yönünden özel bir düzenleme olduğundan, İİK'nın 206. maddesi kamu alacaklarının hacze iştirak etmesinde uygulanmaz. Kamu alacağının hacze iştiraki açısından kamu alacağının niteliği ve ilk haczin dayandığı alacağın niteliği ile ilgili bir ayrım yapılmadığından, kamu alacağının ve ilk haczin dayandığı alacak hangi sebepten doğarsa doğsun kamu alacağı için satıştan önce haciz konulmuşsa ilk hacze iştirak eder.

İİK'nın 140. maddesinin ikinci fıkrasında 206. maddeye atıf yapılmış ise de, bu maddedeki imtiyazların sadece aynı derecede hacze iştirak eden ve kamu alacağı sahibi olmayan alacaklılara karşı ileri sürülmesi mümkündür. Diğer bir deyişle, İİK'nın 206. maddesindeki imtiyazlar, (hacze iştirak hali hariç, İİK.m.100-101) haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvellerinde, sonraki tarihli haciz sahibi alacaklıyı önceki tarihli haciz sahibi alacaklının önüne geçiremez.

İşçi alacakları iflas halinde birinci sırada imtiyazlı ise de, hacze iştirak halinde İİK'nın 100. madesindeki sayılan koşullara sahip olmaması halinde haciz tarihi daha önce olan alacaklıların önüne geçemez. Somut olayda, şikayetçinin haczi ....09.2008 tarihli ve şikayet olanan ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün haczi ......2004 tarihli olduğundan, satış tutarından masraflar düşüldükten sonra kalan ....115,69 TL satış bedelinin tamamı ilk haciz sahibi şikayet olunan ...

Vergi Dairesi Müdürlüğüne ödenmiştir. Esasen ikinci sırada yer alan diğer şikayet olunanın satılan taşınmaz üzerinde bir haczi de bulunmamaktadır. Üçüncü sırada yer alan şikayetçinin takibinin dayanağı olan ilamda dava tarihi ......2004 tarihi olup, bu tarih ...

Vergi Dairesi'nin haczinden önce olsaydı dahi kamu alacağı olan ilk hacze iştirak koşulları taşımadığı gözönünde bulundurularak şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde, yanılgılı gerekçeyle şikayetin kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.