Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/6235 K.2013/6233

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı kooperatif temsilcileri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin, bir süre kooperatif başkanlığı yaptığını, 09.05.2010 tarihinde yapılan genel kurulda kendisinin oy hakkının olmadığını ve hakkında üyelikten çıkarma kararı verildiğini öğrendiğini, karar defterine sonradan eklenen yazı ile ihraç edildiğini, bu yazının, kendisinin başkan olduğu ve altında imzası bulunan kısıma yazıldığını, davacının başkanlık yaptığı bir dönemde kendisinin üyelikten çıkartılması kararını imzalamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, yazının başka bir kalemle başkası tarafından yazıldığını, davacının, üyeliğinin devam edip etmediği,

üyeliği sona erdirilmişse bu konuda verilen karar örneğinin kendisine bildirilmesini istediği yazıya kooperatif tarafından cevap verilmediğini ileri sürerek, ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı temsilcisi, davacının, yönetim kurulunun ....02.2004 tarih ve 48 sayılı kararı ile kooperatifteki hissesini kooperatife devretmesine ve denetim kurulundan ayrılmasına, yerine ...'un alınmasına karar verildiğini, kararla ilgili kendisinden onay alındığını ve davacının bu şekilde kooperatiften ayrıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu edilen yönetim kurulu kararında, davacının kooperatifteki hissesinin devrine ilişkin ibarenin, gerek yazı karakterinin boyutu gerekse renk tonu farklılığı nedeniyle sonradan yazıldığının açık olarak anlaşıldığı, 48 no'lu kararda davacının, silsile itibariyle sonradan verilmesi gereken ve tarihi sonra olan 49 no'lu kararda denetime yeniden seçildiği, bu itibarla, kooperatif kayıtlarının usulüne uygun tutulmadığının anlaşıldığı, davacının, rızası ile ortaklıktan çıktığı bildirilmiş ise de, kooperatif anasözleşmesindeki usule uyulmadığı,

esasen davacı hakkında usulüne uygun olarak verilmiş bir ihraç kararı bulunmadığından, çoğun içinde azın bulunduğu ilkesinden hareketle davacının talebinin üyeliğin devam ettiğinin tespitine yönelik olduğunun kabul edildiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davacının üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar verilmiştir.

Karar, davalı kooperatif temsilcileri tarafından temyiz edilmiştir. ...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı temsilcilerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

...-Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Her ne kadar mahkemece, usulünce alınmış bir ihraç kararı bulunmadığı gerekçesiyle davacının üye olduğunun tespitine karar verilmişse de, dava tarihine kadar geçen dönemin davacının üyeliği yönünden davaya etkisi tartışılmamıştır.

Aidat yükümlülüğü bulunan bir kooperatifte ortağın uzun süre kooperatife uğramaması, aidat borcunun bulunup bulunmadığını takip etmemesi halinde üyeliğinin sona erdiğini ortağın zımnen kabul ettiği, diğer anlatımla üyelik haklarından zımnen vazgeçtiği, eylemli olarak ortaklıktan çıkma iradesini yansıttığı ve böyle bir davacının açtığı davanın TMK'nın .... maddesinde öngörülen iyiniyet kuralına aykırı düştüğü ilke olarak kabul edilmelidir.

Bunun için Mahkemece, genel kurul tutanakları, hazirun cetvelleri, bilanço ve gelir gider cetvellerinin önce kooperatiften istenmesi, ibraz edilmezse bilirkişiye mahallinde inceleme yetkisi verilmesi, buna rağmen bu belgelere ulaşılamazsa Ticaret Sicil Memurluğu'ndan, temin edilemezse anasözleşmenin ilgili hükmü uyarınca ilgili Bakanlık İl Müdürlüğü'nden istedikten sonra kooperatif konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla gerektiğinde varsa kooperatifin banka hesapları üzerinde de inceleme yaptırılmak suretiyle, genel kurullarda aidat alınmasına ilişkin karar alınıp alınmadığı ve üyelerin varsa kooperatif hesabına aidat yatırıp yatırmadıkları,

diğer anlatımla kooperatifin aidat toplayan bir kooperatif olup olmadığı, davacının varsa ödeme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, genel kurul toplantılarına katılıp katılmadığı, hazirun listelerinde isminin yer alıp almadığı, anasözleşme uyarınca ortağın taşıma kooperatifine uğramasını zorunlu kılan başka bir yükümlülüğü olup olmadığı, 2004 yılından 09.06.2011 olan dava tarihine kadar kooperatif ile ilişkisini devam ettirip ettirmediği hususlarında rapor alınıp, sonuç olarak davacının talebinin TMK'nın .... maddesine uygun olup olmadığı değerlendirilip tartışılarak,

sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru olmamıştır.