Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/7835 K.2014/2964

Taraflar arasında görülen kooperatif üyeliğinin tespiti davası sonucunda verilen hükmün bozulmasına ilişkin Dairemizin 03.07.2013 gün ve 2442 Esas, 4628 Karar sayılı ilamının karar düzeltme yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında İstanbul-Çakmaklı köyü ... ada... parselde yapılacak konutlar arasında bulunan C12 blok 502 no'lu bağımsız bölümün satışı hususunda sözleşme imzalandığını ve müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini, ancak davalı şirketin inşaatı tamamlayamaması üzerine müvekkiline 7-8 ay boyunca kira yardımı adı altında ödemeler yaptığını, bu ödemelerin diğer davalı kooperatifin bünyesinde olan inşaatın yapımında kullanıldığını, bu hususun Bakanlık denetimi raporlarında tespit edildiğini,

şirkete ödeme yapanların tamamının davalı kooperatife üye yapılmasının bildirildiğini ve davalılar arasında davalı şirketle sözleşme imzalayan kişilerin sözleşmedeki konut tercihi esas alınarak kooperatif ortaklığının tesis edilmesi yönünde sözleşme imzalandığını, ancak bu sözleşme örneğinin müvekkilinin elinde olmadığını, müvekkilinin yaptığı çeşitli başvurulara rağmen ortaklığa kabul edilmediğini, müvekkili ile aynı durumda olan bazı kişilerin ortaklığa kabul edildiğini ileri sürerek,

müvekkilinin davalı kooperatife ortaklığının tespitine, müvekkiline tahsis edilen konutun satılması halinde aynı nitelikte bir konutun tahsisi ile ortaklığa kabul edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkili ile davacı arasında sözleşme imzalandığını ve davacının edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilinin konut vermeyi taahhüt ettiğini, ancak Bakanlık denetimleri sonucu bunun mümkün olmadığının ortaya çıktığını, müşterilere verilen konut alım satım taahhüdünün diğer davalı kooperatife geçtiğini ve müşteri isimlerinin davalı kooperatife bildirildiğini, bazı başvuruların davalı kooperatifçe kabul edildiğini, yönetim değişikliği nedeniyle daha sonraki başvuruların kabul edilmediğini, davacının diğer davalı kooperatiften talepte bulunması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı kooperatif vekili, bu davada müvekkiline husumet düşmeyeceğini, davacı ile diğer davalı şirket arasındaki sözleşmede müvekkilinin taraf olmadığını, ayrıca sözleşmenin şekil şartlarına uygun düzenlenmediğini, bu nedenle geçerli olmadığını, davacının Bakanlık denetiminden çok sonra 20.03.1998 tarihinde sözleşme imzaladığını, ödemelerin diğer davalı şirketin hangi kampanyası için yapıldığının tespit edilemediğini, davalı şirketin müvekkili kooperatifin ortaklıkları ile ilgili olarak sözleşme yapma yetkisinin bulunmadığını, davacının herhangi bir başvurusunun olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın davalı şirket yönünden husumet nedeniyle, diğer davalı kooperatif yönünden ise esastan reddine dair hükmün, davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.05.2011 gün 2009/7104 Esas 2011/6263 Karar sayılı ilamı ile bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre; dava dışı Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26.05.1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile eski adı S.S.

Jetpa Konut Yapı Kooperatifi olan davalı kooperatife arsa tahsis edildiği, inşaatın yapımının da davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, davalı kooperatifle diğer davalı şirket arasında 22.06.1995 tarihinde hizmet sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin davalı kooperatif genel kurulunda kabul edildiği, yapılan sözleşme uyarınca davalı şirket tarafından diğer davalı kooperatif adına kooperatifteki dairelerin satışının gerçekleştirildiği, davacının da davalı şirketle yaptığı yazılı sözleşme ile C12 blok 502 no'lu daireyi bir kısmı peşin bir kısmı da senet karşılığı ödenmek üzere satın aldığı ve satım bedelinin ödendiği,

kooperatif genel kurulunda alınan karar uyarınca davalı şirkete konutların satışı hususunda yetki ve görev verildiği, davacıya yapılan satışın bu yetki uyarınca olduğu, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi gibi hareket ettiği, davalı kooperatifin eski unvanı olan ....

Konut Yapı Kooperatifi adı altında faaliyetlerini devam ettiremeyeceğinin anlaşılması üzerine isim değişikliğine gidildiği, kooperatiflerin birbirlerinin devamı olduğu, unvan değişikliğinden sonra da davalı şirketten daire alanların kooperatif ortağı olarak kabul edildiği, boş kalan taşınmazların da satışının yapılmak suretiyle yeni üye kaydının yapılması ve üyelerin aidat ödeyerek kooperatifin yeniden faaliyete geçirilmesinin amaçlandığı, önceden daire satın alanların başvuru yapmaları hususunda Ticaret Sicil Gazetesine ilan verildiği, davalı kooperatife üye listesinin bildirildiği,

ancak davalı kooperatifin başvuru süresini kısa tutarak tüm kişilerin adresinin bilinmesine rağmen, herkesin kaydını yapmadığı, bu durumun hakkaniyet ve eşitliğe aykırı olduğu, davacının yurt dışında olması nedeniyle durumu öğrendikten sonra süresi içinde dava açtığı gerekçesiyle, davanın davalı kooperatif yönünden kabulüne, davacının davalı kooperatife üye olduğunun tespit ve tesciline, diğer davalı şirket yönünden davanın husumet nedeniyle reddine dair verilen karar, davalı kooperatif vekilinin temyiz istemi üzerine Dairemizin 03.07.2013 tarih, 2442 E.,

4628 K. sayılı ilamıyla mahkemece uyulmasına karar verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediği, davalı şirket tarafından davalı kooperatife aktarılan miktarlar arasında davacının yatırdığı ya da havale ettiği bedel bulunup bulunmadığının belirlenmediği, kooperatif ile şirket arasındaki hukuki sorumluluk bağlantısının tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya çıkarılmadığı,

kooperatifin diğer ortakları arasında davacı ile benzer nitelik taşıyan kişilere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesindeki esaslar dikkate alınarak ne gibi uygulama yapıldığı hususlarının da açıklığa kavuşturulmadığı, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu gerekçesiyle, davalı kooperatif yararına bozulmuştur.

Bu kez, davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, davalı şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı, başlangıçta davalı şirket ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir hukuki ilişki kurmasının dayanağı olan kooperatif yetkili organlarınca alınan karar olup olmadığı, adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği, davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığı, davacı için de açık kapı ilkesinin işletilmesinden doğan bir hakkın mevcut olup olmadığı hususlarının değerlendirilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yaptırılarak Dairemiz bozma ilamında belirtilen hususlar ve yukarıda açıklanan hususlarla ilgili rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Bu açıklamalara ve Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, HUMK'nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.