Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2013/8336 K.2014/2285

Taraflar arasındaki ortaklığın tespiti, tahsisin iptali, tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin 1994 yılından bu yana davalı birliğin üyesi olduğunu, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 12.05.2003 tarih ve 102 sayılı yönetim kurulu kararıyla üyelikten ihraç edildiğini, ihraç kararı kesinleşmeden davalı birlikçe davacıya tahsis edilen 395 ada 2 parselde 48 dairelik 2 blok yerinin dava dışı Ç...

Konut Yapı Kooperatifine tahsis edildiğini ve bu kooperatifçe L blokta davacının yaptığı imalatların yıkıldığını ileri sürerek, usulsüz olarak ortaklıktan çıkarılan davacının, ortaklığının devam ettiğinin tespitini, dava dışı kooperatife davalı tarafından yapılan usulsüz tahsisin iptali ile, imalat bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş; ıslah dilekçesiyle de talebini arttırarak toplam 342.459,02 TL imalat bedelinin, arsa tahsisinin iptali tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, 1995 yılından bu yana müvekkili birlik üyesi olan davacının yasal ödemelerini sürekli aksattığını, 30.09.1994 tarihinde projesiyle birlikte davacıya tahsis edilen arsaya 4 yıl içerisinde inşaatın yapılıp bitirilmediğini, davacının taahhütnameye aykırı olarak dava dışı yüklenicilerle inşaat sözleşmesi yaptığını, ihraç kararının kesinleştiğini, ıslaha konu alacak talebinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen 02.03.2010 tarihli bilirkişi raporuna göre, davacıya I ve L Blok olmak üzere iki bloktan oluşan toplam 72 konutluk arsanın tahsis edildiği, L Bloğa ait inşaat devam ettiği sırada davacının 12.05.2003 tarih ve 102 sayılı karar ile davalı birlik üyeliğinden çırakıldığı, bu kararın davacıya tebliğ edilmediği, itirazının genel kurulda görüşülmediği, kendisine tahsis edilen L Blok arsasının başka bir kooperatife tahsis edildiği, bu kooperatif tarafından yapılan imalatların yıkıldığı, ihraç kararının Kooperatifler Kanunu ve anasözleşme hükümlerine uygun olmadığı,

kesinleşmiş bir ihraç kararı bulunmadan başka bir kooperatife tahsis yapılamayacağı, L Bloğun bulunduğu alan ile ilgili olarak ödediği arsa ve altyapı bedeli nedeniyle davacının 1.662,29 TL'lik zararın oluştuğu, yıkılan imalat bedelinin 49.320,00 TL olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile ihraç kararının iptaline, arsa tahsisinin geçersizliğinin tespitine, yıkılan imalat bedeli 49.320,00 TL ile arsa ve altyapı bedeli 1.662,29 TL'nin tahsiline, fazlaya ilişkin tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1-Davacı vekilinin, tahsisin geçersizliğinin tespiti istemi ile ilgili kurulan hüküm yönünden ; Dosya kapsamından, davalı Birlik tarafından davacıya tahsis edilen 395 ada 2 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılan 48 dairelik L blok ile ilgili arsanın tahsisinin iptal edilerek, dava dışı Ç... Çayyolu Konut Yapı Kooperatifi'ne tahsis edildiği anlaşılmıştır.

Tahsis ortağa şahsi hak sağlar. Birlikçe bir arsanın geçerli bir tahsis işlemiyle bir ortağa tahsisi halinde, tahsis edilen ortağın rızası olmaksızın, ortaklığı devam ettiği sürece arsanın başka bir ortağa tahsisi mümkün değildir.

Birlik tarafından taşınmazın ortak olan kooperatife tahsisi, mülkiyeti geçiren bir işlem olmayıp, birlik ile olan iç ilişkide bir hak bahşeden ve koşulları oluştuğunda kooperatife karşı tapu iptal ve tescil talebinde bulunma hakkı yanında ortağa, tahsis hakkına karşı yapılan haksız saldırılarda üçüncü kişilere karşı müdahalenin men'i ve ecrimisil davası açmaya izin veren bir haktır.

Tahsis hakkına dayanan ortak, taşınmazını işgal eden üçüncü bir kişiye karşı müdahalenin men'i ve ecrimisil davası yanında tahsis hakkını tanımayan Birlik'e karşı birlikte tek bir dava açabileceği gibi, taraflardan birine karşı açılan davadan sonra açılan davalar da, bağlantı sebebi ile birleştirilmelidir.

Diğer bir anlatımla, tahsis hakkına dayalı müdahalenin men'i ve ecrimisil davalarında mülkiyet hakkı Birlik'e ait olduğundan ve tahsis hakkı, bu hak ile doğan bağlı bir hak olduğundan, davacı ortak, kendisine tahsis edilen yeri, dava dışı kooperatife tahsis eden davalı Birlik'e ve anılan kooperatife birlikte dava açmalıdır.

Mahkemece, davada taraf olmayan dava dışı S.S. Ç... Çayyolu Konut Yapı Kooperatifi'nin durumu tartışılarak davalı üstbirlik tarafından yapılan tahsisin geçersizliğinin tespitine karar verilmiş olup, karar bu haliyle dava dışı olan adı geçen kooperatifin hukukunu etkiler mahiyettedir. Anılan kişinin taraf olmadığı bir davada verilen kararın ona karşı infaz edilmesi olanağı bulunmamaktadır. Davada taraf olmayanın durumu tartışılarak onun leh veya aleyhinde bir karar verilemez.

Bu durumda mahkemece, davacı tarafa dava dışı S.S. Ç... Çayyolu Konut Yapı Kooperatifi'ne karşı dava açılması için süre verilmesi, dava açılması halinde işbu dava ile birleştirilerek görülüp tarafların iddia, savunma ve delilleri çerçevesinde gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle Ç... Çayyolu Konut Yapı Kooperatifi'ne yapılan tahsisin geçerli olup olmadığı konusunda bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Öte yandan, 17.09.2004 olan dava tarihinin gerekçeli karar başlığında 25.06.2013 olarak yazılmış olması da hatalı olmuştur.

2-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.