Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/1762 K.2014/5710

Taraflar arasındaki kayyım atanması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tasfiye memuru M.. Y.. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekilleri, müvekkillerinin İznik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/86 Esas sayılı davası ile davalı kooperatife karşı, genel kurul kararlarının iptali için açtıkları davanın 20.07.2006 tarihli duruşmasında kooperatife kayyım tayini yaptırılmasına karar verilerek taraflarına yetki ve mehil verildiğini, bunun üzerine açtıkları kayyım atanması davasının kabulüne dair verilen kararın, kooperatif hasım gösterilmediği,

sonradan dahili dava yoluyla taraf teşkilinin de mümkün olmadığı belirtilerek bozulduğunu ve bozmaya uyularak davanın bu gerekçeyle reddine karar verildiğini, buna göre S.S. .......Kamyoncular ve Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'ne haklarını koruyacak, mahkemede temsil edecek kayyım tayininin zorunlu olduğunu ileri sürerek, kooperatife temsil ve yönetim kayyımı tayinine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı tasfiye memuru M.. Y.. vekili, kayyımın organsız kalan bir tüzel kişilikte, eksik olan organı temsille görevlendirdiğini, bu davada organsız kalmış bir tüzel kişiliğin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; kooperatifin tasfiye edilerek ticaret sicilinden terkin edildiği, kooperatif genel kurul kararının iptali için mahkemenin 2006/86 Esas sayılı dosyasında dava bulunduğu, kooperatif ile kayyım adayı arasında menfaat çatışmasının bulunmadığı, kayyım adayının kayyım olarak atanmayı kabul ettiği gerekçesiyle, kayyım adayı M.. Ç..'ın S.S........Kamyoncular ve Otobüscüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'ne devam eden davada temsil etmeye münhasır olmak üzere kayyım olarak tayin edilmesine, kooperatifin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması nedeniyle yönetim kayyımlığı talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı tasfiye memuru M.. Y.. vekili temyiz etmiştir.

Dava, kayyım atanması istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından davalı kooperatifin 17.04.2006 tarihinde sicilden terkin edildiği, İznik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/86 Esas sayılı dosyasında, davacılar tarafından aynı kooperatif aleyhine genel kurul kararının iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.

Ticaret ortaklıkları gibi, kooperatifin de tüzel kişiliği bulunmaktadır. Kooperatifin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için de, tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır.

İşte bu gibi durumlarda, menfaati olanlar tarafından, kooperatif tüzel kişiliğinin ihyası için dava açılabilir.

İhya davanın sonuçlanması ve kesinleşmesinin beklenilmesi, ihyası sağlandığında tasfiye haline geri dönen kooperatifi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla (ihya davasının açıldığı tarihte yürürlükte bulunan) 6762 sayılı TTK'nın 450 ve 219/1. maddeleri ya da 6102 sayılı TTK'nın 539/3. maddesi uyarınca davalarda temsil yetkisi tasfiye memurlarına ait olduğundan,dava dilekçesinin kooperatif tüzel kişiliğine tebliğe çıkarılarak,

Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13. maddeleri ile Tebligat Kanunu'nun Uygulamasına Dair Yönetmeliğin 20 ve 21. maddeleri hükümleri uyarınca tasfiye memurlarından ya da koşulları oluştuğu takdirde memur veya müstahdemlerinden birine kooperatif adına tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra taraf delilleri toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde yazılı nedenlerden birisi ile dağılmasına karar verilen kooperatif, tasfiye aşamasına girer. Anılan yasa maddesinin 3 numaralı fıkrası hükmüne göre, mahkemece ve genel kurulca tasfiye memurları seçilmediği takdirde, tasfiye işlemlerini yönetim kurulu yapar.

Yeniden ihyasına karar verilen kooperatifte organ boşluğu söz konusu olmayacağından, 1163 sayılı Yasa'nın 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın 435. maddesinde yazılı organ boşluğu halinde uygulanması gereken usulün uygulanmasına, başka bir ifade ile kooperatife kayyım tayinine gerek bulunmamaktadır.

İhya kararının kesinleşmesi sonrasında hayatiyet kazanacak olan kooperatifi temsil edecek olanlar, atanmışsa tasfiye memuru ya da memurları; atanmamışsa en son görevde olan yönetim kurulu olup, hakkında henüz ihyaya ilişkin karar dahi verilmeyen, sicilden terkin edildiği çekişmesiz ve dosya kapsamı ile sabit olan kooperatife kayyım atanmasının yasal hiçbir dayanağı bulunmamaktadır.

Bu durumda, mahkemece, işbu kayyım atanması davasını bekletici sorun yapan İznik Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/86 Esas sayılı dosyasında davalı kooperatifin ihyası davası için davacılar vekiline süre verilip, ihyanın sağlanması halinde tasfiye haline dönen kooperatifi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK'nın 539/3. maddesi uyarınca davalarda temsil yetkisi tasfiye memurlarına ait olacağı gözetilerek, o davada taraf teşkilinin sağlanabileceği gerekçesiyle işbu davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.