Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4190 K.2015/2883

Taraflar arasındaki sıra cetveline itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hüküm süresi içinde davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmiştir. Temyize konu karar niteliği gereği duruşmaya tâbi olmadığından duruşma isteminin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, 23.10.2012 tarihinde, dava dışı borçlu ... aleyhinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2012/14197 esas sayılı takibine geçildiğini, ödeme emrinin 31.10.2012'de tebliğ edildiğini, borçlunun itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiğini, haciz için yazılan müzekkereye borçlunun çalıştığı kurum olan ...'nce verilen cevapta ... İcra Müdürlüğü'nün 2012/14173 esas sayılı dosyasında davalı tarafından haciz konulduğunu ve 1. sırada olduğunu, kendilerinin ise ikinci sırada olduklarını öğrendiklerini, davalının yaptığı takibin 07.11.2012 tarihinde başlatıldığını, takibe dayanak bononun muvazaalı olarak keşide edildiğini ileri sürerek, maaş haczinde birinci sırada bulunan davalı alacaklının başlattığı icra takibinin muvazaalı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin dava dışı borçluya borç para verdiğini ve takibe dayanak bononun bu sebepten düzenlendiğini, alacağın muvazalı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davacının .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/14197 esas sayılı takibini 22.10.2012 tarihinde başlattığı ve borçlunun itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiği, davalının ise, ...

İcra Müdürlüğü'nün 2012/14173 esas saylı dosyası ile 15.12.2011 düzenleme tarihli bonoya dayanarak 07.11.2012'de icra takibi başlattığı, ödeme emrinin 08.11.2012'de posta yoluyla tebliğ edildiği, borçlunun 08.11.2012 tarihinde İcra Dairesine gelerek takibe itirazı olmadığını beyan ettiği ve borcu kabul ettiği görülmekle, davacı tarafından başlatılan takibe ilişkin ödeme emrinin tebliğinden sonra davalının icra takibi yapmış olması, borçlunun, tebliğin ertesi günü İcra Dairesine gelerek takibin kesinleştirilmesini istemesi nedeniyle muvazaa ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, ...

İcra Müdürlüğü'nün 2012/14173 esas sayılı takibinde talep edilen alacağın, sıra cetvelinde davacıdan önce birinci sırada gösterilmesinin iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava, muvazaa nedenine dayalı iptal istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre, borçlunun maaşının 1/4'ü üzerine konulan hacizler, borçlunun görev yaptığı ...'nce sıraya konulmuş olup, davacı tarafça ...'nce yapılan bu sıralamada 1. sırada yer verilen davalının alacağının muvazaalı olduğu iddiasıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İİK'nın 140/1. maddesinde İcra Müdürlüğü'nce hangi hallerde haciz sıra cetveli düzenleneceği belirtilmiştir. Maddeye göre haciz sıra cetvelinin düzenlenebilmesi için satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmemesi gerekir.

Bu madde uyarınca düzenlenen bir sıra cetvelinde, hacizlere ilişkin takip dosyası (takip tarihi, haciz tarihi, alacak miktarı gibi) bilgilerine, ipotek veya hapis hakları varsa bu hakların tesis edildiği tarihlere ve dayanak bilgilerine yer verilmesi gerekir. Somut olayda, icra dosyasına intikal etmiş bir para bulunmamaktadır.

İİK'nın 83/2. madde hükmüne göre, maaş üzerinde birden fazla haciz varsa bunlar İcra Müdürlüğünce sıraya konur ve sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.

Açıklanan bu durum karşısında İcra Müdürlüğünce yapılan maaş hacizlerinin ve yapılması gereken kesintilerin İİK'nın 355. madde hükmü uyarınca bildirilmesi üzerine ...'nce bu madde hükmü uyarınca düzenlendiği anlaşılan ve maaş hacizleri ile ilgili yapılan sıralamanın İİK'nın 140/1. maddesinde tanımlanan sıra cetveli niteliğinde olduğundan söz edilemez.

Bu durumda Mahkemenin ...'nce yapılan bu sıralamanın İİK'nın 140/1. maddesi uyarıca İcra Müdürlüğü'nce düzenlenen sıra cetveli niteliğinde olduğu kabul edilerek aynı Kanun'un 142/1. maddesi uyarınca açılan muvazaa nedenine dayalı sıra cetveline itiraz davalarında olduğu gibi ispat yükünün davalıda olduğunun kabulü ile uyuşmazlığın bu ilkelere göre çözümlenmesi doğru olmamıştır.

04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı İBK'da da belirlendiği gibi, HMK'nın 24/1, 25, 26, 30 ve 33. (HUMK'nın 74,75 ve 76.) maddeleri gereğince hakim, tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve bunlara bağlı netice-i taleplerle bağlı ve fakat hukuki tavsiflerle bağlı olmayıp, kanunları re'sen uygulamakla ve neticeye vardırmakla yükümlüdür. Bu durumda Mahkemece, davanın dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan TBK'nın 19.(818 sayılı BK'nın 18 ) maddesinde düzenlenmiş muvazaa iddiasına dayalı iptal istemine ilişkin olduğunun kabulü ile ispat yükü yönünden genel ilkelere uygun olarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekirken, davanın tavsifinde yanılgıya düşülerek ve ispat yükü davalıya yüklenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.