Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4839 K.2014/7594

Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Asıl davada davacı vekili, müvekkillerinin üyesi bulunduğu davalı kooperatifin 12.02.2012 tarihinde yapılan genel kurulunun, talepte bulunulmasına rağmen hükümet komiseri olmaksızın yapıldığını, genel kurulda alınan 9, 10, 13, 15 ve 16 numaralı kararların kooperatif anasözleşmesi ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı kooperatifin 12.02.1012 tarihli genel kurulunun ve genel kurulda alınan 9, 10, 13, 15 ve 16 numaralı kararların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, davacıların dava açma hakkının bulunmadığını ve iddia edilen hususların gerçeğe uygun olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkillerinin üyesi bulunduğu davalı kooperatifin inşaatı devam eden yapım işi hakkında yıkım kararı alındığını, kooperatifin yapım işine ayırması gereken bir bütçesinin olmadığını, bu nedenlerle, 12.02.2012 tarihinde yapılan genel kurulunun usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı kooperatifin 12.02.1012 tarihli genel kurulunun usul ve yasaya aykırı olduğunun tespitine ve genel kurulda alınan 15 numaralı kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; hükümet komiseri görevlendirilmesinin talep edilmesi ve gelmemesi durumunda kooperatifin bu durumu tespit ederek yeni bir temsilci görevlendirilmesini istemesi gerektiği, ancak buna dair dosyada bir belge bulunmadığı, genel kurulun ise hükümet komiseri katılmaksızın gerçekleştirildiği, dolayısıyla, genel kurulun mutlak butlanla batıl olduğu gerekçesiyle, asıl ve birleşen davanın kabulüne ve 12.02.2012 tarihli genel kurulun iptaline karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun “Ticaret Bakanlığı temsilcileri ve kararların yürürlük şartı” başlıklı 87. maddesinin 2. fıkrasında, “Genel Kurul toplantıları Bakanlık temsilcisinin huzuru ile açılır ve devam eder”; son fıkrasında ise, “Ancak usulüne uygun müracaat yapıldığı halde, temsilci toplantıya gelmez ise toplantı icrasını temin etmek üzere, mahalli idare amirine durum bildirilir. Temsilci yine gelmez ise bir saat sonunda toplantıya başlanır” hükümlerine yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 87/6. maddesi uyarınca temsilcinin niteliği ve görevi ile ilgili olarak 24.04.1969 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe konulan "Kooperatif ve Üst Kuruluşların Genel Kurullarında Bulundurulacak Ticaret Bakanlığı Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Tüzük'ün 4. maddesinde "Ancak,

usulüne uygun şekilde istemde bulunulduğu halde temsilci toplantıya gelmezse, durum, o yerin mülkiye amirine bildirilir ve temsilci onun tarafından atanır." düzenlemesine yer verilmiş; 5, 6 ve 7. maddelerde toplantı öncesinde, toplantı sırasında ve sonrasında temsilcinin görevleri açıklanmıştır.

Ayrıca, aynı Kanun'un 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın uygulanması gereken anonim şirketler ile ilgili “Sermaye Şirketlerinin Genel Kurul Toplantıları ve Komiserleri Hakkında Yönetmelik” hükümleri kooperatifler hakkında da kıyasen uygulanması gerekmekte olup, “Komiser Bulundurma Zorunluluğu” başlıklı 8. maddesinde, genel kurul toplantılarında komiser bulundurulmasının zorunlu olduğu, komiserin yokluğunda yapılan toplantılarda alınan kararların muteber olmadığı ve 16. maddesinde de genel kurul toplantılarında bakanlık komiserinin bulundurulması için;

toplantının yer, gün ve saati bildirilmek suretiyle toplantı tarihinden en az 10 gün önceden şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilerce imzalanmış bir dilekçe ile müracaat edilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/4, 87/4; anasözleşmenin 30. maddesinde genel kurul toplantısının tarihi, yeri ve gündemi en az 15 gün önce ilgili Bakanlık İl Müdürlüğü'ne bildirilerek temsilci talebinde bulunulması ve ücretinin yatırılması gerektiği de öngörülmüştür. Görevlendirilen bakanlık temsilcisinin gelmemesi üzerine mahalli idare amirine durum bildirilmeli, temsilcinin bu bildirime ve bir saat beklenmesine rağmen yine gelmemesi halinde toplantıya başlanmalıdır.

Bu prosedür uygulanmadan alınan kararların mutlak butlan ile malul olduğu, dolayısıyla genel kurul kararlarının iptalini talep ve dava etmek için anılan Kanun'un 53. maddesindeki aranan ret oyu kullanılması ve muhalefet şerhi yazdırılması koşullarının aranmayacağı açıktır.

Mahkemece, açıklanan prosedürün eksiksiz uygulandığının davalı tarafça ispatlanamaması karşısında 12.02.2012 tarihli genel kurulun 9, 10, 13, 15 ve 16. maddelerinde alınan kararların bu gerekçelerle mutlak butlan ile batıl olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelere dayanılması ve genel kurulun iptaline karar verilmesi doğru olmamış ise de, sonucu itibariyle doğru olan kararın, HUMK'nın 438/son maddesi gereğince gerekçesi değiştirilerek ve yapılan yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, hükmün HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.