Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/4942 K.2014/6538

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen alacak davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün asıl ve birleşen davalarda ... ... Gıda Tur. San. İç. Dış. Tic. A.Ş. vekilince duruşmasız, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde, asıl ve birleşen davalarda davacı vekili Av. M..

İ.. ile asıl ve birleşen davalarda .. ....Gıda Tur. San. İç. Dış. Tic. A.Ş. vekili Av. S.. B.. ile asıl ve birleşen davalarda davalı-asıl davada karşı davacı kooperatif vekili Av. C.. Y.. gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı vekili, davalılar arasında düzenlenen 03.06.2005 tarihli düzenleme şeklindeki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca, davalı arsa sahibi şirkete kalacak dairelerden 33 tanesinin 14.08.2006 tarihinde müvekkilince satın alınarak arsa sahibinin sözleşmeden kaynaklanan haklarına halef olunduğunu, davalılardan kooperatifin, yüklenici sıfatıyla dairelerin yapı kullanım izin belgelerini alarak 30.10.2007 tarihinde teslim etmesi gerekirken, teslim etmediğini, daireler ile ortak alanlarda eksik ve kusurlu iş bulunduğunu,

sözleşme gereğince davalılarca ödenmesi gereken emlak vergilerinin müvekkilince ödendiğini ileri sürerek, 33 adet bağımsız bölüm için 24.750 USD gecikme tazminatı, 10.000,00 TL eksik ve kusurlu iş bedeli ile ödenen vergi nedeniyle 32.000 TL'nin davalılardan faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, 16.02.2009 tarihli ıslahla gecikme tazminatı alacağını 124.400 USD artırarak 150.150,00 USD'ye çıkarmıştır.

Birleşen 2009/117 Esas sayılı davada davacı vekili, ilk dava tarihinden itibaren oluşan 222.750 USD gecikme tazminatının davalılardan, 2012/430 Esas sayılı davada ise, ilk davada saklı tutulan eksik ve kusurlu iş bedeli olan 75.975,00 TL nin davalı yüklenici kooperatiften faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalı-asıl davada karşı davacı S.S. ... Evleri Konut Yapı Kooperatifi vekili, müvekkilinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile ek sözleşmeye uygun şekilde edimini yerine getirdiğini savunarak, davaların reddini istemiş, karşı davada ise; davacının temlik aldığını ileri sürdüğü 33 bağımsız bölümde sözleşme dışı imalat yapıldığını ileri sürerek, 33.000,00 TL 'nin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı .... Giyim A.Ş. Vekili, 33 adat bağımsız bölümün davacıya satılarak tapularının devredildiğini, ancak tapu devri dışındaki diğer hususlara ilişkin sözleşmenin geçersiz olduğunu, müvekkilinin sözleşmeden kaynaklı haklarını temlik etmesi nedeniyle sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı ile davalı arsa sahibi arasında düzenlenen 10.08.2006 tarihli sözleşme ile, arsa malikinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca alacağı 33 adet bağımsız bölümün davacıya satılarak tapusunun devredildiği, sözleşmede, arsa karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümlerinin geçerli olduğunun da kararlaştırıldığı, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşme uyarınca yüklenici kooperatifin 30.11.2007 tarihinde yapı kullanım izin belgesi alarak dairelerin teslimini taahhüt ettiği halde teslim edilmediği,

davacı ile davalı arsa sahibi arasındaki sözleşmede diğer davalı yüklenicinin taraf olmaması nedeniyle pasif husumet ehliyetinin bulunmadığından reddi gerektiği, davalı arsa sahibinin ise sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle davalı yüklenici kooperatife karış açılan asıl ve birleşen davaların husumet yönünden reddine, davalı şirkete yönelik asıl davanın kısmen kabulü ile 125,400 USD gecikme tazminatının, 31,408,53,00 TL vergi borcunun ve 10.000,00 TL eksik ve kusurlu iş bedelinin faiziyle birlikte tahsiline, yüklenici kooperatifçe açılan karşı davanın reddine, birleşen 2009/117 esas sayılı davadaki davalı şirkete yönelik istemin kabulü ile,

222,750 USD gecikme tazminatının faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davalarda davacı vekili ile asıl ve birleşen davada davalı şirket vekili ayrı ayrı temyiz etmiştir. 1) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılardan .... Giyim Gıda Tur. San. İç ve Dış Tic.A.Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Davacı vekili ile davalı Kombassan ... Gıda Tur. San.

İç ve Dış Tic.A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; davalılardan SS. ......Evleri Konut Yapı Kooperatifi ile diğer davalı şirket arasında 03.06.2005 tarihinde düzenleme şeklinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapılmış, arsa sahibi davalı şirket sözleşme gereğince kendisine isabet eden bağımsız bölümlerden 33 adedinin 10.08.2006 tarihinde davacıya satışı hususunda davacı ile yazılı sözleşme imzalamış, sözleşme gereği de yerine getirilerek tapuda satıma konu 33 bağımsız bölümün tapu devri gerçekleştirilmiştir.

10.08.2006 tarihli satım sözleşmesi her ne kadar yazılı usulde düzenlenmiş ve tapu devri yükümlülüğü içerdiği için TMK 'nın 706., 818 sayılı BK' nın 213., Tapu Kanunu'nun 26. ve Noterlik Kanunu'nun 60. maddelerine aykırı ise de 1987/2 Esas, 1988/2 Karar sayılı İBK 'da ifade edildiği üzere yükümlülüklerin yerine getirilen sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülmesi iyiniyet kurallarına aykırı olduğundan sözleşmenin hükümlerine değer verilmesi zorunludur.

Şu halde, davalılardan .....A.Ş'ye anılan sözleşme hükümleri doğrultusunda husumet yöneltilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bunun yanında, davalı arsa sahibi ... A.Ş. temyiz aşamasında 15.10.2007 tanzim tarihini ihtiva eden temlikname ibraz ederek 33 adet bağımsız bölümün davacıya satışından dolayı 03.06.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan haklarını da davacıya temlik ettiğini savunmuştur.

Bu temliknamenin hukuken geçerli olması halinde, davacı şirketin 33 daire yönünden arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan haklarını kullanabileceğinden ve dava konusu taleplerin, davalılardan yüklenici kooperatife de yöneltebileceği tabiidir.

Bu nedenle, mahkemece ibraz edilen temliknamenin sıhhatinin araştırılarak geçerliliğinin saptanması halinde davacı şirketin bağımsız bölümleriyle alakalı olarak davalı arsa sahibi şirket yanında, diğer davalı yüklenici kooperatifin de sorumluluğu yönünde hüküm tesisi gerekmektedir.

Davadaki istek kalemleri arasında, davacı yanca tapuların devir alınmasından sonra tahakkuk eden ve ödenen emlak vergilerinin bedeli de bulunmaktadır. Anılan vergiler dosyadaki tespite göre tapunun devrinden sonra doğmuştur. Ne var ki, 03.06.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde işin anahtar teslimi yapılacağı düzenlenmiş ve arsa sahiplerinin emlak vergilerini kendilerinin ödeyeceğine ilişkin özel bir hüküm konulmamıştır.

Sözleşmenin 7. maddesindeki düzenleme, yükleniciye ait bağımsız bölümlerin satışı veya üyelere devrinden doğan bütün vergi ve masrafların yükleniciye, arsa sahibine kalan bağımsız bölümlerin satış ve devrinden doğacak vergi ve masrafların da arsa sahiplerine ait olacağına ilişkin olup, dava konusu emlak vergilerinin tahakkuk ve ödenme tarihinde işin anahtar teslimi olarak teslim edilmemesi karşısında sözleşmenin anılan hükmüne göre emlak vergisinin ancak yüklenici kooperatiften tahsili mümkün iken arsa sahibi davalıdan tahsiline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bunun yanında, arsa sahibi davalı şirket vekili yargılama sırasında inşaatta sözleşme dışı fazla imalat yapıldığını ileri sürmüştür. Bu savunmanın gerçek olduğunun tespiti halinde gecikme tazminatı hesabına esas sürenin değişeceği tabiidir. Oysa, mahkeme bu savunma üzerinde durarak, bilirkişilerce belirlenen sözleşme dışı fazla imalatın gecikme süresine bir etkisi olup olmadığını değerlendirmemiştir.

O halde, sözleşme dışı fazla imalat yapılıp yapılmadığı ile yapılmış ise teslim süresine etkisinin refakate alınacak bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılmak suretiyle belirlenmesi, sözleşme dışı fazla imalat bulunması halinde bu imalatın teslim süresine ne kadar etkisinin bulunduğunun değerlendirilerek teslimde gecikilen sürenin belirlenmesi gerekirken bu husustaki inceleme eksik bırakılmıştır.

Son olarak sözleşmeden, kaynaklanan hukuki ilişkilerde faiz borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren yürütülmelidir ( BK 'nın m. 101 ve TBK 'nın 117.). Dosyada hüküm altına alınan miktar yönünden dava tarihinden önce dosyada talep konusu edilen tüm miktarlara ilişkin davalıları temerrüde düşürücü bir ihtar bulunmadığına göre, asıl davada dava dilekçesinde talep edilen miktara dava, ıslahla artırılan miktara ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, tüm miktar yönünden dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bu nedenlerle taraflar yararına bozulmasına karar verilmiştir.