Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/5072 K.2015/1041

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... mirasçıları yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı ... mirasçıları vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılar ..., ..., ...'un müvekkil kooperatifin değişik tarihlerdeki yönetim kurulu üyesi, davalı ...'ın ise kooperatif sorumlu müdürü olduğunu, yeni yönetimin yaptığı incelemeler neticesinde eski yönetimin birçok usulsüz işlemine rastlandığını, kooperatif ortağı olan davalı ...'un kooperatife başvurarak davalı ...'a 2005 Eylül ayında 22.800,00 TL verdiğini ve senet aldığını beyan ederek bu ödemenin aidat borcundan mahsubunu istediğini, kooperatif kayıtlarında bahsi geçen senede rastlanmadığını, senedin kooperatifle ilgisinin bulunmadığını ileri sürerek,

dava konusu senede ilişkin borçlu olmadıklarının tespitine, senedin iptaline, senet lehdarı dışındaki yönetim kurulu eski üyeleri ve sorumlu müdürün TTK'nın 336/3 ve BK'nın 528. madde gereğince senet bedelini ticari faizi ile ödemelerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 20.11.2008 tarihli duruşmada, yöneticilerin şahsi sorumluluklarına karşı dava açma haklarını saklı tuttuklarını beyan ederek, davanın menfi tespit davası olarak görülmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin sayman olarak görevde bulunduğu 20.01.2005 tarih ve 49 sıra numaralı yönetim kurulu kararında davalı ...'dan 20.000.00 TL faizsiz borç alınmasına karar verildiğini, senedin alacaklısı olmayan davacının senet bedelinin ödenmesini isteyemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, davalı kooperatifin dava tarihinde doğmuş zararının bulunmadığını, senedin kooperatif adına düzenlendiğini, müvekkilinin şahsi sorumluluğunun bulunmadığını, borç alma konusunda yönetim kurulu kararı bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin davacı kooperatife borç verdiğini, karşılığında dava konusu senedi aldığını, bu hususta yönetim kurulu kararının bulunduğunu, alınan borcun kayıtlara geçirilmemesi veya kooperatif yöneticilerinin zimmetlerine para geçirmesi nedeniyle müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, senedin kayıtsız, şartsız borç ikrarını içerdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalılar ... ve ... vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemiz'in 12.09.2011 gün ve 204 E., 231 K. sayılı ilamıyla, öncelikle kooperatifçe, temsile yetkili kişilerin, özel kişilerden borç para alınmasına icazet verildiği anlamına gelecek bir işlemde bulunup bulunmadığı belirlenerek kooperatif yöneticilerine özel kişilerden borç alma konusunda yetki verilmemiş ancak buna rağmen borç alınmış ise uyuşmazlığın ilke olarak sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde çözümlenmesi gerektiği, bunun için; kooperatifin, uyuşmazlık konusu bononun verildiği iddia edilen tarih ve öncesindeki mali yapısı incelenerek,

davalı kooperatifin borç almasına gerek olup olmadığı saptanması, davalının kooperatife verdiğini iddia ettiği borcun defter kayıtlarında bulunup bulunmadığı, paranın kooperatif kasasına girip girmediği, kooperatif tarafından kullanılıp kullanılmadığı, kullanılmış ise ne şekilde kullanıldığının tespit edilmesi, böylece, davalı alacağının kaynağının tereddütsüz belirlenmesi, bunun yanı sıra kooperatifin ortaklardan temin ettiği gelirler ile kasa kayıt ve belgeleri incelettirilerek karşılaştırma yapılması, gelirler ile giderler arasında fark bulunup bulunmadığı,

dava konusu bononun gelir gider farkı ile uyum gösterip göstermediği açığa kavuşturularak, uygun sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, bu hususlara ilişkin tespit ve görüş içermeyen ve denetime elverişli bulunmayan, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek bozulması üzerine, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsama göre; dava konusu bonunun kooperatif kayıtlarında bulunmadığı, davalı ...'un kooperatife borç verdiğine ilişkin bir belge bulunmadığı,

koopratifin dışarıdan borç alınmasını gerektirir bir durumunun olmadığı, dava konusu bona tutarındaki borçlanmanın gelir gider farkını etkilemediği, davalı ...'un aidat borcunu kapatmak yerine borç para vermesinin olağan olmadığı, bu paranın alındığına ilişkin defterlerde kayıt bulunmadığı, hiç bir genel kurulda özel kişilerden kredi alınabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmediği gerekçesiyle, davanın davalı ... mirasçıları yönünden kabulüne, davacı kooperatifin 22.800,00 TL bedelli senet nedeniyle davalı ... mirasçılarına borçlu olmadığının tespitine, diğer davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... mirasçıları vekili temyiz etmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davalı ... mirasçıları vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.