Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/5224 K.2015/3582

Taraflar arasındaki itirazın iptali ve kayıt kabul davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı müflis Şirket iflas idare memuru tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili davacı ile davalı şirket arasında imzalanan genel kredi sözleşmesini diğer davalının müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığını, kredi borçlarının ödenmemesi nedeni ile yapılan icra takibine davalıların haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazlarının iptalini ve %40 icra inkâr tazminatının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuş, diğer davalı müflis şirket iflas idare temsilcileri davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalı şirketin davacı bankadan genel kredi sözleşmesi uyarınca kullandığı ve diğer davalı ...' nun da müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla sorumluluğu bulunduğu krediden kaynaklı olarak, davalıların davacıya takip tarihi itibariyle 113.436,85 Euro asıl alacak, 278,68 Euro akdi faiz, 1.559,75 Euro temerrüt faizi, 91,92 Euro BSMV ve 66,07 Euro masraf olmak üzere toplam 115.433,27 Euro borçlarının bulunduğu, davalıların takibe itirazlarının haksız olduğu ve aynı borca ilişkin ....

İcra Müdürlüğü' nün 2008/17021 E. sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip bulunduğu, yargılama sırasında davalı şirket hakkında verilen iflas kararının kesinleştiği, davalı şirket yönünden davaya kayıt kabul davası olarak devam edildiği gerekçesiyle, anılan dosya ile tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla davanın kısmen kabulü ile anılan takibe vaki davalı ...'nun itirazının anılan miktarlar yönünden iptaline, alacak likit olup şartları oluştuğundan aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, toplam 115.433,27 Euro davacı alacağının davalı şirket iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı müflis şirket iflas idare memuru tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava, davalı şirket yönünden kayıt kabul istemine ilişkindir.

Davalı şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09.07.2009 tarih ve 2008/559 E. sayılı kararıyla iflasına karar verildiği, davanın müflis şirketin iflasından sonra 09.10.2009 tarihinde açılmış olduğu anlaşılmıştır. İİK'nın 235. maddesi uyarınca, sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar.

Bu durumda mahkemece, müflis davalı şirket hakkındaki davanın aynı madde hükmü uyarınca basit yargılama usulüne, diğer davalı hakkındaki davanın yazılı yargılama usulüne tâbi olduğu da gözetilerek, tefriki ile ayrı bir esasa kaydından sonra, davalı şirketin iflasına karar verilen yer ticaret mahkemelerinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle HMK'nın 114/1-ç ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasının incelenmesi doğru olmamıştır.

2-Bozma nedenine göre, davalı müflis şirket iflas idare memurunun temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

3-Kabule göre, yabancı para alacaklarının iflas masasına kayıt şekli konusunda İcra ve İflas Kanunu'nda açık bir hüküm yoktur. Sadece İcra ve İflas Kanunu'nun 198. maddesinin 1. fıkrasında, konusu para olmayan alacakların, ona eşit bir kıymete para alacağına çevrileceği öngörülmüştür.

Öğretide, konusu yabancı para olan alacakların da anılan yasa hükümlerine göre iflasın açıldığı andaki döviz kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek iflas masasına yazdırılacağı kabul edilmiştir.(Kuru: B.

İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, 2. Baskı, Ankara, sf.1244) İcra İflas Kanunu'nun 195. maddesinde iflasın açılması ile müflisin borçlarının muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüştür. Bu hükmün amacı, iflas tarihinde masanın aktif ve pasiflerinin eşit şekilde ve aynı zamanda belirlenerek müflisin tüm alacaklılarına eşit ödeme yapılmasıdır.

Bunu sağlamak için de yabancı para alacakların aynı paraya (Türk Parasına) çevrilmesi gerekir. Çeviri zamanı ise, yabancı para alacakları ve konusu para olmayan alacaklar için iflas kararının verildiği tarih olmalıdır. Diğer taraftan yabancı para alacağının aynen kaydı, alacaklılar arasında eşitliği ön planda tutan İflas Hukuku'nun bu prensibini de zedelemiş olacaktır.

Zira, iflasta imtiyazlı alacaklar İİK'nın 206. maddesinde ilk beş sırada sayılmış olup, yabancı paranın masaya aynen kaydedilmesi halinde, yabancı para alacakları lehine kanunda öngörülmeyen bir imtiyaz yaratılmış olur. Bu durumda ise, aynı sırada bulunan ülke parası alacaklısı ile yabancı para alacaklısı arasında eşitsizlik meydana gelecektir. Bu sonuç ise, her sıradaki alacaklıların eşit hakka sahip olduğunu belirten İİK'nın 207. maddesine aykırılık teşkil eder.

(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 08.05.1997 tarih ve 2756 E., 4683 K. sayılı ilamı ile Dairemizin 11.03.2014 tarih ve 2013/7176 E., 2014/1802 K. sayılı ilamı bu yöndedir.)

Mahkemece, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda davacının müflis şirketten olan alacağının iflasın açıldığı tarihteki Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden Türk Lirası'na çevrilerek masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Diğer yandan, kayıt kabul davaları alacağın iflas masasına kaydı istemine ilişkin olup, belirli bir miktarın tahsiline yönelik olmadığından, alacağın iflas masasına kaydına karar verilmekle yetinilir. Alacağın ödenmesi ancak tasfiye sonunda masa mevcudunun sıra cetveline uygun biçimde dağıtımı aşamasında gerçekleşir ve alacakların tam olarak ödenip ödenmeyeceği ancak bu aşamada anlaşılabilir. Bu nedenlerle, bu davalarda maktu karar ve ilam harcı alınması ve maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Mahkemece, bu husus gözardı edilerek, davalı müflis şirket aleyhine nispi oranda karar ve ilam harcına ve davacı yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.