Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/5346 K.2015/1300

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili,... 330 ada, 17 parselde kayıtlı taşınmaz üzerine inşaat yapılması için yüklenici ... ile davalılar murisi ... arasında ... Noterliği'nin 12.05.1997 tarih 17777 yevmiye nolu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, ...'un aynı noterliğin 18.042002 tarihli devir sözleşmesiyle bu inşaatın tüm haklarını müvekkili davacıya devrettiğini, davalılar murisi ... tarafından .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/910 Esas sayılı dosyasıyla inşaat sözleşmesinin feshedildiğini, müvekkilinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine inanarak ve güvenerek 200.000,00 TL'nin üzerinde para harcadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, daha önce aynı taleplerin yargılama konusu yapıldığını, davanın bu nedenle kesin hüküm nedeniyle reddinin gerektiğini, ayrıca taleplerin zamanaşımına uğradığını, yüklenici...tan sözleşmeyi devralan davacının sözleşmedeki şartlara uymadığını, sözleşme gereklerini yerine getirmediğini, inşaatın ruhsat ve imara aykırı yapıldığını bu nedenle yükleniciye tapuların verilmediğini, inşaatın yarım kalması sebebiyle .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/910 Esas sayılı dosyasıyla tapu iptal ve tescil davası açıldığını, yargılama neticesinde müvekkilinin haklı görülerek dava konusu sözleşmenin feshedildiğini, davanın haksız olduğunu savunarak, reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre,davanın eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının yüklenici, davalıların ise iş sahibinin mirasçıları olduğu, ...'nın 126/ son maddesine göre istisna akdinden doğan davaların 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, davacı tarafından davalılar murisi... aleyine aynı taşınmazla ilgili açılan tapu iptali ve tescil davasının reddine dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi kararının 02.09.2005 tarihinde kesinleştiği, bu tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra dava açıldığı gerekçesiyle, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Mahkemece, hükmün gerekçesinde dayanak olarak gösterilen...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2002/910 Esas, 2002/533 Karar sayılı davada, davacı yüklenici tarafından, davalıların murisi arsa sahibi ...aleyhine tapu iptali ve tescil istemiyle dava açıldığı, anılan davada mahkemece, inşaatın gelmiş bulunduğu aşama ve imara aykırı yapılması gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği ve kararın 07.07.2005 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Mahkemece, alınan kararla taraflar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verilmemiş olmasına rağmen, taraflar dava ve cevap dilekçeleriyle sözleşmenin anılan kararla feshedildiğini kabul ettiklerinden, tarafların fesih konusundaki iradelerinin,

anılan kararın kesinleşme tarihinde birleştiğinin kabulü gerekmekte olup, mahkemece de, isabetli olarak fesih tarihi olarak, kesinleşme tarihi esas alınmıştır.Ne .../...

var ki, mahkemece, kararın kesinleşme tarihi 07.07.2005 olmasına rağmen, 02.09.2005 olarak alınmış olup, bu yanlışlığın sonuca etkisi bulunmamaktadır.

HMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan davalarda; zamanaşımı, HUMK'nın 87. (HMK'nın 116. maddesi kapsamında bir ilk itiraz olmayıp) maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i ve savunma aracı olup, süresinde verilecek cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Zamanaşımı def'inin, bu aşama geçildikten sonra ileri sürülmesi, savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi anlamına gelir.

Bu durum ise, karşı tarafın (açık veya zımni) izni olmaksızın ya da ıslah yoluna gidilmeksizin yapılırsa geçerli değildir (Hukuk Genel Kurulu'nun 06.04.2011 gün ve 2010/9-629 E., 2011/70 K. sayılı ilamı). Özetle belirtmek gerekirse, (savunmanın genişletildiği itirazı ile karşılaşılmadığı sürece) zamanaşımı savunmasının geç ileri sürülmesi, incelenmesine engel değildir.

Gerek bilimsel görüşlerde ve gerekse uygulamada oybirliği ile kabul edilen görüşe göre; savunmanın genişletilmesine muvafakat açık (sarih) olabileceği gibi, zımni de olabilir.

Davalının savunmayı genişletmesi üzerine, davacı hemen buna (yani savunmayı genişletmeye) itiraz etmezse ve özellikle de genişletilen savunmanın esasına cevap verir ve bu savunmanın belli nedenlerle varit olmadığını ve olayda zamanaşımının dolmadığını bildirirse, bu takdirde savunmayı genişletmeye zımnen muvafakat etmiş sayılır. Bu takdirde ise, davalı tarafından dermeyan edilen zamanaşımı savunmasının incelenmesi zorunludur.

Çünkü, incelenmesi mümkün bir zamanaşımı savunması mevcut iken işin esasına girilip, uyuşmazlığın çözümlenmesi mümkün değildir (Baki, Kuru: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul, 2001, s.1722 vd. ve orada anılan kararlar; ...'nun 29.02.1984 gün ve E.:1981/4-1158, K.:1984/168 sayılı ve 12.12.2012 gün ve E.: 2012/15-461, K.: 2012/1104 ).

Öte yandan, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HMK'nın 141/1. maddesi "Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe; ön inceleme aşamasında ise ancak karşı tarafın açık muvafakati ile iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Ön inceleme duruşmasına taraflardan biri mazeretsiz olarak gelmezse, gelen taraf onun muvafakati aranmaksızın iddia veya savunmasını genişletebilir yahut değiştirebilir.

Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez."hükmünü içermektedir.Davalılar vekili tarafından 23.11.2012 tarihli ön inceleme duruşmasından önce 01.06.2012 havale tarihli cevap dilekçesiyle zamanaşımı def'inde bulunulmuş olup, henüz ön inceleme aşamasına geçilmediğinden, serbestçe savunmanın genişletilebileceği açıktır.

Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.