Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2014/578 K.2014/3000

Taraflar arasındaki yönetim kurulu kararının iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Birliğin üyesi iken 2011 yılı içerisinde müvekkili tarafından davalı Birliğe gönderilen ihtarname ile Birlik üyeliğinden çıkmak istenildiğinin bildirildiğini, ancak bu talebin davalı Birlik tarafından reddedildiğini, daha sonra müvekkilinin bu talebinden vazgeçmesine rağmen davalı Birliğin 10.04.2012 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacının birlikten çıkarılma talebinin kabul edildiğine karar verildiğini, çıkarma kararının anasözleşme ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürülerek, davalı birlik yönetim kurulunun 10.04.2012 tarihli kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosya kapsamı ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; anasözleşmenin 8. maddesine göre ortaklıktan çıkmanın Birliğin kabulüne bağlı tutulmadığı, bununla birlikte bunun sonuç doğurabilmesi için davacının ortaklıktan kaynaklanan tüm haklarının iade edilmesi ve çıkma bildiriminin hesap yılı sonundan bir ay önce yapılması gerektiği, davacının çıkma bildiriminin süre şartına uymadığı, davalı Birliğin istifa talebini yönetim kurulu kararıyla reddettiği, bundan sonraki süreçte davacının ortaklık hakları iade edilmediği gibi karşılıklı olarak ortaklık ilişkisinin devam ettirildiği,

davalı tarafın, davacının ortaklıktan kaynaklanan mali yükümlülüklerini yerine getirmediği yönünde bir iddiası bulunmadığı, davalının daha sonra 10.04.2012 tarihli kararla davacıyı ortaklıktan çıkardığı, dayanak olarak daha önce reddedilen istifa talebini gösterdiği, anasözleşmede açıkça gösterilmeyen bir nedenden dolayı ortaklıktan çıkarmanın mümkün olmadığı, davalının çıkarma kararına dayanak yaptığı istifa talebinin Birlik anasözleşmesinin 9. maddesinde bir çıkarma nedeni olarak bulunmadığı,

kaldı ki davacının çıkma bildiriminin her iki tarafça da fiilen uygulanmadığı ve ortaklıktan kaynaklanan ilişkinin devam ettiği, çıkarma kararının anasözleşme ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının davalı kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin 10.04.2012 tarih ve 7 numaralı kararın iptaline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 13. maddesinde ortağın anasözleşmeye uygun olarak istifa etmesine rağmen kooperatifin istifayı kabulden kaçınması halinde ortağın çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirmesi halinde çıkmanın gerçekleşeceği düzenlenmiştir. Ortağın istifa bildirimi yenilik doğurucu nitelikte olup, kooperatife ulaştığı anda sonuç doğurur.

Yukarıda anılan 13. maddenin yazılış biçimi ortağın istifasının kooperatifçe kabulünü gerekli kıldığı izlenimi yaratmakla beraber noter aracılığı ile yapılan bildirime özel önem verilmek suretiyle, noter aracılığı ile yapılan bildirimin kabulünün gerekli bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu durumda ortağın yenilik doğurucu nitelikteki istifa iradesini ilk olarak noter vasıtasıyla kooperatife duyurması ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmesi için yeterlidir.

Davacı kooperatifin 13.05.2011 tarihli noter aracılığıyla bildirdiği istifasının davalı birliğe ulaşma tarihi dosyada tespit edilemediğinden en geç davacının istifasının reddine dair alınan 16.05.2011 tarihli birlik yönetim kurulu kararı tarihi itibariyle gerçekleştiğinin kabulü gerekir.

Birlik anasözleşmesinin 8. maddesinde “Her ortak, genel kurullarında aldıkları karara dayanarak hesap yılı sonunda bir ay önce birlik yönetim kuruluna yazı ile başvurarak ortaklıktan çıkabilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hüküm, yılın bitimine bir ay kala gerçekleşen istifanın, ertesi yıl yapılmış gibi sonuç doğuracağı anlamına gelmekte olup, kooperatif ile ilişkisi kesilen ortağa yapılacak ödemelerin muaccel olduğu tarihin tespiti açısından çıkma payı tahsiline ilişkin davalarda sonuca etkilidir.

Yılın son ayı içerisinde ulaşan bir istifa bildirimi geçerli olup, mahkemenin çıkma bildiriminin hesap yılından mutlaka bir ay sonra yapılması gerektiği ve davacının çıkma bildiriminin süre şartına uymadığı gerekçesinde isabet bulunmamaktadır. Kaldı ki, birlik yönetim kurulu 16.05.2011 tarihli kararı ile davacının istifa bildirimini süre şartına uymadığından reddetmemiş olup, genel kurul kararı alınmaması sebebiyle reddetmiştir.

Birlik yönetim kurulunun bu gerekçesi ise davacı kooperatifin 17.10.2010 tarihli genel kurulunda ayrılma kararı alınmış olması sebebiyle yerinde değildir.

Somut olayda, birlik yönetim kurulunun istifa talebini ret kararından sonra mahkemenin gerekçesinde belirttiği gibi taraflar arasında karşılıklı olarak ortaklık ilişkisi devam ettiğinden zımnen yeni bir ortaklık ilişkisi kurulduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle sonucu itibariyle doğru olan kararın HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi kısmen değiştirilerek onanması gerekmiştir.